کتاب در محفل شاعران مرده

درکتاب «محفل شاعران مرده» سیز نوته‌بام از تجربه و احساسی که هنگام رفتن سر مزار ادیبان و دانشمندان داشته می‌نویسد. او کتابش را بسیار اثرگذار و دلنشین آغاز می‌کند و همان ابتدا ما را با سوالاتی درباره مرگ که رنگ و بوی فلسفی و هستی‌شناسانه دارد، روبه‌رو می‌سازد اما بلافاصله خودش به آنها پاسخ می‌دهد: چه کسی در گور یک ادیب آرمیده است؟ خود شاعر که نیست. این را اطمینان داریم. شاعر، مرده است. در غیر این‌صورت گور نداشت. اما کسی که می‌میرد، دیگر در هیچ کجا نیست و بنابراین در گور خود هم نمی‌تواند باشد. گور معنایی دوگانه دارد. گورها از چیزی مراقبت می‌کنند و از هیچ‌چیز مراقبت نمی‌کنند. البته این موضوع در مورد تمام گورها صدق می‌کند، اما وقتی پای گور ادیبان در بین است، باید بیش‌تر حرف زد. چیزی در مورد آن‌ها با بقیه تفاوت دارد. بیش‌تر مرده‌ها سکوت می‌کنند. دیگر چیزی نمی‌گویند. آن‌ها ــ به معنای واقعی کلمه ــ همه‌چیز را گفته‌اند. ولی این در مورد ادیبان صدق نمی‌کند. چرا که آن‌ها همچنان می‌گویند. گاهی حرف‌های خود را تکرار می‌کنند. این اتفاق هر زمان که کسی شعری را برای دومین یا صدمین مرتبه می‌خواند، تکرار می‌شود. اما شاعران زمانی که اشعار خود را می‌نوشته‌اند، حتی با کودکانی که هنوز زاده نشده‌اند و با انسان‌هایی که هنوز زندگی نکرده‌اند، حرف زده‌اند. چرا آدم سر گور کسی می‌رود که او را هیچ نمی‌شناسد؟ چون او چیزی به آدم می‌گوید، چون هنوز چیزی به آدم می‌گوید، چیزی که در گوش آدم طنین می‌افکند، که آن را به ذهن می‌سپارد و شاید هرگز فراموش نکند، شاید آن را حفظ است و شاید آرام یا با صدای بلند تکرارش می‌کند. نوته‌بام در این کتاب از بسیاری از ادیبان و دانشمندان همچون هرمان ملویل، دانته آلیگری، ویرژیل، ویرجینیا وولف و بسیاری دیگر می‌گوید، از حال و هوای مزارشان، کتاب هایی که از آنها خوانده و حسی که از انها به او منتقل شده است. این اثر کتاب زیبایی است که غمی باشکوه با خود دارد. کتابی است که می‌توانید در یک بعداز‌ظهر زیبا که خورشید رو به غروب است رو به پنجره‌ای باز، آن را در دست بگیرید و در حالی که فنجانی چای یا قهوه می‌نوشید، بخوانیدش و در سطر به سطر آن برای یافتن معنای زندگی درنگ کنید.