کتاب اشراف زادگان

کتاب اشراف زادگان (Aristocrats) نوشته برایان فریل، نمایش‌نامه‌ای درباره‌ی بازگشت فرزندان خانواده‌ی اودانل به خانه‌ای بزرگ و رو به ویرانی است؛ خانه‌ای که اعتبار گذشته هنوز بر روابط ساکنانش سایه دارد. اعضای خانواده برای عروسی کلر دور هم جمع شده‌اند اما گفت‌وگوها از جشن فراتر می‌رود و به خاطرات، ترس‌ها و فاصله‌های میان آن‌ها می‌رسد. یدالله آقاعباسی و مینا متصدی زاده مترجمان این درام هستند و نشر قطره آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اشراف زادگان

کتاب اشراف زادگان نمایش‌نامه‌ای سه‌پرده‌ای از برایان فریل است که زندگی خانواده‌ای از اشراف کاتولیک ایرلند را در تالار بالی‌بگ نشان می‌دهد. محل اصلی نمایش، چمنزار و اتاق مطالعه‌ی عمارتی فرسوده است. زمین بازی متروک، ساعت آفتابی شکسته و اثاثیه‌ی به‌جای‌مانده از روزگار رونق، فاصله‌ی موقعیت پیشین خانواده با زندگی فعلی را آشکار می‌کنند. فریل این فاصله را فقط در دکور نگه نمی‌دارد؛ شخصیت‌ها نیز میان تصویری که از خاندان خود ساخته‌اند و آنچه تجربه می‌کنند گرفتارند. تام هافنانگ، پژوهشگر آمریکایی، برای بررسی جایگاه اجتماعی و فرهنگی این خانواده به خانه آمده است. حضور او فرصتی برای تعریف‌کردن حکایت‌ها فراهم می‌کند اما پرسش‌هایش همیشه به پاسخ‌های روشن نمی‌رسد. کازیمیر با اشتیاق از گذشته حرف می‌زند و آلیس گاهی اعتبار همان گفته‌ها را زیر سؤال می‌برد.

کتاب اشراف زادگان رابطه‌ی حافظه، منزلت اجتماعی و وابستگی عاطفی را از خلال برخوردهای روزمره بررسی کرده است. جودیث مسئول مراقبت از پدر و رسیدگی به خانه است؛ کلر میان استعداد موسیقی و نگرانی‌های ازدواج قرار دارد؛ ایمون نیز هم به این محیط وابسته است و هم فاصله‌ی طبقاتی خود را با ساکنانش به یاد می‌آورد. شخصیت‌ها گذشته‌ی مشترکی دارند اما هر یک معنای متفاوتی از گذشته استخراج می‌کند. برایان فریل گفت‌وگوهای معمولی درباره‌ی پذیرایی، لباس عروس و رفت‌وآمد را در کنار لحظه‌های اضطراب و رنج قرار داده است.

قطعات شوپن بخشی از روابط خواهر و برادرها هستند و خاطره‌های کودکی را احضار می‌کنند. صدای پدر نیز از طریق بلندگو به فضای جمع راه می‌یابد؛ بدنی ناتوان پشت این صداست اما لحن فرمان‌دهنده‌ی او همچنان واکنش فرزندان را شکل می‌دهد. سکوت‌ها، تغییر ناگهانی موضوع و شوخی‌های گزنده نشان می‌دهند که اعضای خانواده چگونه از بیان بعضی تجربه‌ها پرهیز می‌کنند. تجربه‌ی خواندن نمایش، دنبال‌کردن همین فاصله میان گفته‌ها و احساساتی است که به‌سختی بیان می‌شوند.

خلاصه نمایشنامه اشراف زادگان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

فرزندان خانواده‌ی اودانل برای عروسی خواهر کوچک‌ترشان، کلر، به عمارت خانوادگی بازگشته‌اند. جودیث میان تدارک مراسم و مراقبت از پدر بیمار رفت‌وآمد می‌کند. کازیمیر می‌کوشد جمع را شاد نگه دارد و برای تام، مهمان پژوهشگر، از مهمانان مشهور و خاطرات خانه می‌گوید. آلیس و همسرش ایمون نیز به جمع پیوسته‌اند اما ناآرامی رابطه‌ی آن‌ها در معاشرتشان دیده می‌شود.

کتاب اشراف زادگان از دل همین گردهمایی، اختلاف برداشت‌ها از گذشته را آشکار می‌کند. کلر درباره‌ی زندگی پس از ازدواج تردید دارد و کازیمیر به نشانه‌های بازی‌های قدیمی پناه می‌برد. پرسش‌های تام و صدای ناگهانی پدر، بارها حال‌وهوای ظاهراً آسوده‌ی جمع را تغییر می‌دهند.

چرا باید کتاب اشراف زادگان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اشراف زادگان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نمایش، تأثیر اقتدار پدر بر رفتار فرزندان بزرگسال را در موقعیت‌های مشخص نشان می‌دهد.
• گفت‌وگوها امکان بررسی تفاوت خاطره‌ی شخصی و ثبت تاریخ یک خانواده را فراهم می‌کنند.
• دستورهای صحنه، موسیقی و صدا نمونه‌هایی از شیوه‌ی شکل‌دادن به تنش نمایشی ارائه می‌دهند.
• زندگی جودیث، مسئولیت و فرسودگی مراقبت از اعضای خانواده را نمایان می‌کند.

خواندن کتاب اشراف زادگان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب اشراف زادگان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌های اجتماعی و شخصیت‌محور.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی خاطرات خانوادگی و هویت اجتماعی علاقه دارند.
• دانشجویان تئاتر که نقش موسیقی، سکوت و فضای صحنه را بررسی می‌کنند.
• مخاطبان علاقه‌مند به موضوع مراقبت، اقتدار والدین و روابط خواهر و برادرها.

درباره برایان فریل

برایان فریل (Brian Friel) (۱۹۲۹-۲۰۱۵)، نمایش‌نامه‌نویس، داستان‌کوتاه‌نویس و مترجم ایرلندی و از تأثیرگذارترین چهره‌های ادبیات نمایشی سده‌ی بیستم بود. او در نزدیکی شهر اماگ در ایرلند شمالی متولد شد و پس از تحصیل در کالج سنت پاتریک مینوث و کالج سنت جوزف در بلفاست، سال‌ها به تدریس در مدارس پرداخت، تا اینکه از اوایل دهه‌ی ۱۹۶۰ فعالیت خود را به‌ طور کامل به ادبیات و تئاتر اختصاص داد. نخستین گام او در عرصه‌ی درام با نگارش نمایش‌نامه‌ی رادیویی «نوعی آزادی» شکل گرفت که توسط بی‌بی‌سی در ایرلند شمالی تولید و پخش شد. فریل در کنار نویسندگانی چون جی. ام. سینگ، شون اوکیسی و ساموئل بکت، از ارکان اصلی درام مدرن ایرلند به شمار می‌رود و به‌واسطه‌ی تأملات عمیقش بر روابط انسانی و ساختارهای اجتماعی، اغلب «چخوف ایرلند» خوانده می‌شد.

شهرت فریل با نگارش درام‌هایی پیوند خورده است که به کاوش در مفاهیمی چون هویت، زبان، حافظه، مرزهای واقعیت و پیامدهای استعمار و تجدد در جامعه‌ی ایرلند می‌پردازند. از میان آثار نمایشی او می‌توان به «فیلادلفیا، من آمدم!»، «آزادی شهر»، «اشراف زادگان»، «ایمان‌داروگر»، «ترجمه‌ها»، «رقص در لوناسا و مونودرام چندصدایی «مالی سوینی» اشاره کرد. نمایش‌نامه‌ی «رقص در لوناسا» سه جایزه‌ی معتبر تونی، از جمله جایزه‌ی بهترین نمایش‌نامه‌ی سال ۱۹۹۲ را برای او به همراه داشت و دست‌مایه‌ی اقتباس سینمایی موفقی نیز قرار گرفت. فریل علاوه‌بر تألیف، با اقتباس و ترجمه‌ی متون کلاسیک روسی نظیر نمایشنامه‌های آنتون چخوف و رمان «پدران و پسران» ایوان تورگنیف، سهمی مهم در خوانش معاصر ادبیات روسیه ایفا کرد.

درباره یدالله آقاعباسی

یدالله آقاعباسی (متولد ۱۳۳۱)، مترجم، پژوهشگر، نویسنده، کارگردان و مدرس تئاتر است. او پس از تحصیل در رشته‌های مدیریت و زبان و ادبیات انگلیسی، دوره‌ی کارشناسی ارشد اطلاع‌رسانی و علوم کتابداری را در تهران به پایان رساند و سپس در سال ۱۳۸۷ دکترای خود را از دانشگاه شهید باهنر کرمان دریافت کرد. آقاعباسی از دهه‌ی ۱۳۵۰ به‌ طور پیوسته در قامت کارگردان، بازیگر و مدرس دانشگاهی در فضای تئاتر ایران حضور داشته و آثاری از درام‌نویسان برجسته‌ای چون بهرام بیضایی و آثول فوگارد را به صحنه برده است.

بخش مهمی از پژوهش‌های تألیفی آقاعباسی به سنت‌ها و بوطیقای نمایش‌های بومی و تاریخ تئاتر در ایران اختصاص دارد. اثر برجسته‌ی او، «دانشنامه‌ی نمایش ایرانی: جستارهایی در فرهنگ و بوطیقای نمایش ایرانی» (۱۳۹۱)، به بررسی روش‌شناختی فرم‌ها و آیین‌های نمایشی پرداخت و جایزه‌ی جشنواره‌ی بین‌المللی فارابی را به دست آورد. او علاوه‌بر نگارش کتاب‌های نظری و آموزشی نظیر «نمایش خلاق»، «فنون نمایش‌های ایرانی» و «جستارهایی در هنر نمایش»، آثاری در حوزه‌ی ادبیات داستانی، نمایش‌نامه‌نویسی و شعر از جمله رمان «به جست‌وجوی تو»، کتاب‌های نمایش‌نامه‌ی «نمایش‌نامه‌های کرمان» و «به ستاره‌ها، به باران» (برای کودکان و نوجوانان) و مجموعه‌شعر «و دریا هماره می‌آشوبد» را به انتشار رسانده است.

کارنامه‌ی ترجمه‌ی آقاعباسی دربرگیرنده‌ی ده‌ها اثر کلاسیک و مدرن نمایشی و نظریه‌های تئاتر جهان است. از جمله ترجمه‌های او در حوزه‌ی درام می‌توان به نمایش‌نامه‌های «مرغابی وحشی» اثر هنریک ایبسن، «سیر طولانی روز در شب»، «عزا برازنده‌ی الکتراست» و «امپراتور جونز» از یوجین اونیل، «برگردان‌ها» و «شهروند افتخاری» (آزادی شهر) از برایان فریل، «مرگ تصادفی یک آنارشیست» اثر داریو فو، «دیوار بزرگ چین» از ماکس فریش، «سرگرمی‌ساز» از جان آزبرن و «غبار بنفش» از شون اوکیسی اشاره کرد. همچنین برگردان کتاب‌های بنیادینی مثل «نظریه‌ی صحنه‌ی مدرن» اثر اریک بنتلی، «بازنگری در بازیگری» اثر فیلیپ زاریلی و «تماشا در عصر صفویه» اثر ژان کالمار را بر عهده داشته است.

جوایز و افتخارات کتاب اشراف زادگان

• برنده‌ی جایزه‌ی Evening Standard (سال ۱۹۸۸)
• برنده‌ی جایزه‌ی حلقه‌ی منتقدین درام نیویورک (سال ۱۹۸۹)

بخشی از کتاب اشراف زادگان

«آلیس: می‌دونم که اصلاً حواستون بهم نیست، بیچاره آلیس یه‌کم شنگوله، مگه نه؟ ولی چیزی که من پیشنهاد می‌دم خیلی عاقلانه‌ست. پذیرایی ناهار ساعت یک‌ونیم یا دو تموم می‌شه، و زوج خوشحال سوار ماشین می‌شن و می‌رن سروقت خوشبختی ابدی. چی به سر بقیه‌مون می‌آد؟ بشینیم همدیگه رو با صورت‌های غمگین نگاه کنیم؟ بخوابیم؟ دربارهٔ قدیم‌ها حرف بزنیم؟ با هشدار کودک به حرف‌های پدر گوش بدیم؟ (کمی نخودی می‌خندد، سپس متأسف می‌شود. به کازیمیر) معذرت می‌خوام. حرفم رو پس می‌گیرم. بدجنسی بود. خب چه‌کار کنیم؟ پیشنهادم... نه، این یه درخواست رسمیه، خانم رئیس (به جودیث)... این رو به عهدهٔ حضرت‌عالی می‌ذارم که همه‌مون بریم یه جا و خوش بگذرونیم، ما رو می‌بری ویلی، مگه نه؟

ویلی: حتماً به‌خدا. هرجا که بخواین.

آلیس: پس قرار مدارمون رو گذاشتیم. همگی کجا بریم؟ گلن کلم سیل! کی موافقه... (جودیث به‌سرعت می‌نشیند و دفتر یادداشت یا به‌عبارتی فهرست کارهای عروسی را از کنار خودش برمی‌دارد.)

جودیث: ویلی کار داره، نمی‌تونه جایی بره.»