کتاب لبخند ساحره کوهستان

کتاب لبخند ساحره کوهستان (The Smile of a Mountain Witch) نوشته اوبا میناکو و ترجمه الهام صیفی کار و ویراسته فریناز بیابانی و اثری است که توسط نشر دانش‌آفرین منتشر شده است. این داستان کوتاه با الهام از افسانه‌های ژاپنی و روایت‌های اسطوره‌ایْ به زندگی، هویت، پیری و رابطه‌ی مادر و دختر پرداخته است. نویسنده با بهره‌گیری از عناصر فولکلور، به‌ویژه شخصیت یامائوبا (ساحره‌ی کوهستان)، مرز میان واقعیت و خیال را در هم می‌شکند و تجربه‌ای دیگر از روایت زنانه و خانوادگی ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب لبخند ساحره کوهستان اثر اوبا میناکو

کتاب لبخند ساحره کوهستان باتکیه‌بر افسانه‌ی یامائوبا، ساحره‌ی کوهستان در فرهنگ ژاپنی، روایتی مدرن و درعین‌حال اسطوره‌ای از زندگی یک زن را بازگو می‌کند. اوبا میناکو در این کتاب، داستان زنی را روایت کرده است که از کودکی تا پیری همواره درگیر خواندن ذهن دیگران و تلاش برای جلب رضایت اطرافیان است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا با بازآفرینی افسانه‌ی ساحره‌ی کوهستان آغاز می‌شود و سپس به زندگی روزمره و تحولات درونی شخصیت اصلی می‌پردازد. این داستان کوتاه پیوندی میان اسطوره و واقعیت برقرار می‌کند و با نگاهی انتقادی به نقش‌های جنسیتی، روابط خانوادگی و فشارهای اجتماعی، تصویری چندوجهی از زنانگی و مادری ارائه می‌دهد.

اوبا میناکو با زبانی صمیمانه و گاه طنزآمیز، تجربه‌ی زیستن در قالب انتظارات دیگران و فرسودگی ناشی از آن را به تصویر کشیده است. داستان کوتاهِ لبخند ساحره‌ی کوهستان مرز میان افسانه و زندگی واقعی را محو و مخاطب را به تأمل درباره‌ی هویت، پیری و معنای رهایی دعوت می‌کند. اصل اثر به زبان ژاپنی است و کتاب حاضر از متن انگلیسی با عنوان The Smile of a Mountain Witch به پارسی برگردانده شده است.

خلاصه داستان لبخند ساحره کوهستان

داستان با بازآفرینی افسانه‌ی یامائوبا، داستان زنی را روایت می‌کند که از کودکی توانایی خواندن ذهن دیگران را دارد و همین ویژگی، او را از همان ابتدا در موقعیتی متفاوت و گاه آسیب‌پذیر قرار می‌دهد. او در خانواده‌ای معمولی بزرگ می‌شود و به‌تدریج درمی‌یابد که برای پذیرفته‌شدن باید خواسته‌ها و انتظارات اطرافیان را پیش‌بینی و برآورده کند. این روند او را به فردی تبدیل می‌کند که همواره نقش بازی می‌کند و خود واقعی‌اش را پنهان نگه می‌دارد. در ادامه داستان به زندگی زناشویی و مادری او می‌پردازد؛ جایی که زن برای جلب رضایت همسر و فرزندانش بار دیگر خود را فراموش می‌کند و در نقش‌های تحمیلی فرو می‌رود. نویسنده فرسودگی جسمی و روانی شخصیت اصلی را در مواجهه با انتظارات بی‌پایان خانواده و جامعه به تصویر کشیده است. پیری، بیماری و مواجهه با مرگْ او را به بازنگری در زندگی و هویت خود وامی‌دارد. زن در واپسین لحظات درمی‌یابد که همانند ساحره‌ی کوهستانِ افسانه‌ها همواره میان میل به رهایی و اسارت در نقش‌های اجتماعی سرگردان بوده است. لبخند پایانی او نمادی از پذیرش و آشتی با خود و سرنوشت است.

چرا باید کتاب لبخند ساحره کوهستان را بخوانیم؟

داستان کوتاهِ لبخند ساحره‌ی کوهستان با تلفیق افسانه و واقعیت، تجربه‌ی زیستن در قالب انتظارات دیگران را به تصویر کشیده است. این کتاب با پرداختن به موضوعاتی چون هویت زنانه، رابطه‌ی مادر و دختر، پیری و مرگ، فرصتی برای تأمل درباره‌ی نقش‌های اجتماعی و فشارهای پنهان زندگی روزمره فراهم می‌کند. نگاه انتقادی نویسنده به کلیشه‌های جنسیتی، این کتاب را به اثری متمایز در ادبیات معاصر تبدیل کرده است. خواندن این کتاب می‌تواند دریچه‌ای تازه به درک پیچیدگی‌های روابط انسانی و معنای رهایی فردی بگشاید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب لبخند ساحره‌ی کوهستان به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی هویت فردی، نقش‌های جنسیتی، روابط مادر و دختر و تأثیر انتظارات اجتماعی بر زندگی زنان را دارند. همچنین این داستان کوتاه و معاصر به دوستداران ادبیات داستانی قرن ۲۰ ژاپن و روایت‌های اسطوره‌ای و کسانی که به‌دنبال تجربه‌ی روایتی متفاوت و تأمل‌برانگیز درباره‌ی پیری و مرگ هستند، توصیه می‌شود.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

wildmoonsacredcycles.com: بسیار مشتاقم واکنش یک مرد به این داستان کوتاه را بدانم. وسوسه شده‌ام آن را برای پدرم بفرستم؛ کسی که بزرگ‌ترین شخصیتِ شوونیست (مردسالار متعصب) در داستان زندگی من است؛ تا شاید از این طریق بینشی نسبت به ذهن مادر خودم پیدا کنم.

readmidd.middcreate.net: داستان کوتاهِ لبخند ساحره‌ی کوهستان که در سال ۱۹۳۶ منتشر شد، خوانندگان را نسبت به پیوندهایی فرهنگی آگاه می‌سازد که نه‌تنها زنان ژاپنی، بلکه سایر مردم نیز با آن‌ها روبرو هستند. نویسنده شخصیت‌های این داستان را براساس افسانه‌های یامائوبا خلق کرده است. یامائوبا پیرزنی مرموز است که در اعماق کوهستان زندگی می‌کند؛ موجودی ترسناک و زیان‌آور که برچسب جادوگر بر او خورده است. یامائوبایِ اوبا میناکو کالبدی انسانی به خود می‌گیرد و می‌تواند افکار دیگران را بشنود. این قدرت به مرجعی برای نحوه‌ی زندگی او تبدیل می‌شود. او از توانایی خود برای همسوشدن با خواسته‌ها و انتظارات اطرافیانش بهره می‌برد؛ حتی رؤیاهای او برای فرار و زندگی در کوهستان نیز توسط هنجارهای اجتماعی و نگاه‌های موشکافانه (قضاوت‌های جامعه) در هم شکسته می‌شود.

yamatomagazine.home.blog: این داستان به‌جای آنکه درباره‌ی هیولاها باشد، ستایش فمینیسم است.

درباره اوبا میناکو

اوبا میناکو (Minako Ōba) نویسنده، شاعر، نمایشنامه‌نویس، منتقد اجتماعی و اهل ژاپن بود. او در ۱۱ نوامبر ۱۹۳۰ به دنیا آمد و در ۲۴ مه‌ی ۲۰۰۷ میلادی درگذشت. این نویسنده از چهره‌های برجسته‌ی ادبیات معاصر ژاپن به شمار رفته است. اوبا میناکو آثار متعددی در قالب داستان، شعر و نقد اجتماعی منتشر کرد و تا پایان عمر که پس از ابتلا به سکته در سال ۱۹۹۶ با مشکلات جسمی همراه بود، به‌عنوان نویسنده‌ای تأثیرگذار در ادبیات ژاپن شناخته می‌شد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

اوبا میناکو برای کتاب «سه خرچنگ» (Sanbiki no kani) موفق به دریافت جایزه‌ی آکوتاگاوا در سال ۱۹۶۸ شد و در ۱۹۸۲ میلادی نیز جایزه‌ی تانیزاکی را برای کتاب «بی‌شکل و بی‌صدا» (Katachi mo naku) از آن خود کرد.

بخشی از کتاب لبخند ساحره کوهستان

«مرد می‌خواست زن، مردان دیگر را کم‌ارزش‌تر از چیزی که واقعاً بودند ببیند. زن باید چشمانش را روی فضایل مردان دیگر می‌بست و فقط رذایل آن‌ها را می‌دید. البته که مرد خیلی هم احمق نبود و اجازه نمی‌داد زنش نقص‌های مردان دیگر را بیش از حد بزرگ کند. زن برای راضی کردن او می‌بایست منصفانه قضاوت می‌کرد و نشان می‌داد از کاستی‌های دیگران آگاه است و در عین حال به این نتیجه می‌رسید که اگرچه دیگران ممکن است فضیلت‌های خاصی نیز داشته باشند، اما در نهایت موردپسند او نیستند. بنابراین برای بیان هر ایده‌ای می‌بایست خوب به آن فکر می‌کرد.

مرد به طرز عجیبی از اینکه زنِ در اختیارش پیوسته مورد توجه مردان دیگر باشد، لذت می‌برد. نه تنها تحمل دیدن حرف‌زدن زنش با مردان دیگر را داشت بلکه مشوق چنین رفتاری نیز بود. به نظر می‌رسد که همهٔ انسان‌ها در اعماق وجود، آرزوی پیوستن به گونه‌هایی را دارند که ما آن‌ها را «دلال محبت» می‌نامیم.»