کتاب رود راوی

کتاب الکترونیکی رود راوی نوشتۀ ابوتراب خسروی در انتشارات ثالث چاپ شده است. این کتاب دربارۀ جوانی به نام کیا است که برای تحصیل طب به لاهور می‌رود، اما به‌تدریج درگیر درگیری‌های دو فرقه‌ی مذهبی می‌شود و مأمور نگارش تاریخ یکی از این فرقه‌ها. داستان در فضایی با مؤلفه‌های فرقه‌گرایی و عناصر عرفانی روایت می‌شود. رود راوی برندۀ جایزۀ هوشنگ گلشیری در سال ۱۳۸۲ است و یکی از سه‌گانۀ مهم خسروی در کنار اسفار کاتبان و ملکان عذاب به شمار می‌آید.

درباره کتاب رود راوی

رود راوی دومین کتاب از سه‌گانۀ ابوتراب خسروی است که به مسئله‌ی فرقه‌گرایی می‌پردازد. داستان در فضایی خیالی به نام رونیز در حوالی شیراز اتفاق می‌افتد، جایی که فرقه‌ای مذهبی با نام مفتاحیه بر شهر حاکم است. راوی داستان، کیا، از اعضای این فرقه است که به‌قصد تحصیل طب به لاهور می‌رود و پس از مدتی به فرقه‌ی رقیب، قشریه، تمایل پیدا می‌کند. هم‌زمان، دلبستگی عاطفی به زنی روسپی با نام گایتری نیز بر پیچیدگی‌های شخصیت او می‌افزاید. با بازگشت کیا به زادگاهش، روایت به دو بخش تقسیم می‌شود: بخشی مربوط به مطالعۀ متون تاریخی فرقه‌ی مفتاحیه که او موظف به نگارش تاریخ آن است، و بخشی دیگر مربوط به زندگی او در دارالشفای رونیز و مواجهه با بیماران. در خلال این روایت‌ها، خواننده با مؤسس فرقه، ابودجانه، و همسرش، ام صبیان، آشنا می‌شود. هرچند زمان داستان به آغاز دوران پهلوی بازمی‌گردد، اما نویسنده به عمد عناصر تکنولوژیکی یا مدرن نامتناسب با آن دوران وارد داستان کرده است تا زمان و مکان را به مسئله‌ای ثانویه تبدیل کند.

زبان رود راوی، مانند دیگر آثار خسروی، متکی به واژگان کهن است. با این‌ حال جملات اغلب کوتاه‌اند و گاه واژه‌هایی دشوار دیده می‌شود که نیاز به مراجعه به لغت‌نامه دارند. از نمونه‌های بارز سبک خاص نویسنده می‌توان به بخش ساخت رصدخانه اشاره کرد که حاصل مطالعۀ طولانی نویسنده در متون کهن نجومی است. این کتاب از سوی چندین منتقد و نویسنده با آثار برجسته‌ای مانند بوف کور، ۱۹۸۴، شازده احتجاب و ملکوت مقایسه شده است. برخی بر پیچیدگی روایت و ساختار، و برخی دیگر بر مسئلۀ عدم قطعیت راوی تأکید کرده‌اند. رود راوی نه‌تنها در میان آثار ابوتراب خسروی جایگاه ویژه‌ای دارد، بلکه به‌عنوان یکی از آثار شاخص در ادبیات معاصر فارسی مطرح شده است.

کتاب رود راوی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب مناسب علاقه‌مندان به ادبیات معاصر ایران و مخاطبانی است که به رمان‌هایی با ساختار پیچیده و جریان سیال ذهن علاقه دارند.

درباره ابوتراب خسروی

ابوتراب خسروی نویسنده‌ای ایرانی متولد ۱۳۴۵ در شیراز است. او با رمان اسفار کاتبان به شهرت رسید و آثارش به‌دلیل زبان خاص، استفاده از کهن‌الگوها، و پیوند مفاهیم عرفانی با ساختار داستانی، از نمونه‌های برجسته‌ی نثر مدرن فارسی به شمار می‌آیند. او سه‌گانۀ اسفار کاتبان، رود راوی و ملکان عذاب را به‌ترتیب به موضوعات قداست، فرقه‌گرایی و خرافه اختصاص داده است. خسروی در سال‌های اخیر جایگاه مهمی در میان نویسندگان ادبیات داستانی معاصر یافته است.

بخشی از کتاب رود راوی

«من آن سال‌ها پسرک تازه بالغی بودم و هنوز حتی نرمه‌مویی پشت لبم سبز نشده بود. آن روز پدرخوانده‌ام تقریبا چیزی نگفت. فقط گفت، سفارش‌هایی که کردم فراموش نکن. روز قبلش پدرخوانده‌ام گفته بود، ما همه رعیت‌های حضرت مفتاح هستیم ولی بی‌اذن او اجازه هیچ کاری نداریم. همین حالا هم من دارم تو را با صلاحدید حضرت مفتاح به لاهور می‌فرستم. فراموش نکن من یک رعیت بی‌قابلیت از رعایای دارالمفتاح بیش نیستم ولی به تو قول می‌دهم که ماه به ماه خرجی برایت حواله کنم. حتی اگر عمرم هم کفاف ندهد وصیت می‌کنم از عایدی ملک رونیز سفلی برایت خرجی بفرستند.

پدر از مالکان عمده املاک دشت رونیز بود، ولی چون یکی از مباشران دارالمفتاح بود، همیشه خود را یکی از رعیت‌های بی‌قابلیت حضرت مفتاح می‌نامید. و همه مایملکش را متعلق به مفتاح حی ساکن در عمارت دارالمفتاح می‌دانست.

گویا قبل از فرستادن من به لاهور هم به دارالمفتاح رفته و درباره من از حضرت مفتاح اذن تکلیف خواسته بود و ایشان هم امر کرده بودند، تا من به هند بروم، تحصیل علم طب کنم و به رونیز برگردم و برای مداوای مرضای مفتاحیه بکوشم. پدر تا سال‌های بعد از مرگ هم به قولش وفا کرد، قبل از مرگ، عمو را وصی خود قرار داد تا سهم مرا وصول کند و حواله نماید. پدرخوانده‌ام در وصیت‌نامه‌اش نوشته بود تا وقتی کیا بخواهد تحصیل در علم طب را ادامه دهد و طبیب حاذقی شود، می‌بایستی هفت یک عواید مُلک رونیز سفلی، هزینه تحصیلش قرار گیرد.»