کتاب چند جهانی‌شدن: گوناگونی فرهنگی در جهان کنونی

کتاب چند جهانی‌شدن؛ گوناگونی فرهنگی در جهان کنونی نوشتهٔ پیتر برگر و ساموئل هانتینگتون با ترجمهٔ لادن کیانمهر و علی کمالی در انتشارات روزنه چاپ شده است. «چند جهانی‌شدن: گوناگونی فرهنگی در جهان کنونی» نوشته پیتر ال.برگر (۱۹۲۹) جامعه‌شناس مشهور آمریکایی و «ساموئل. پی. هانتینگتون» (۲۰۰۸-۱۹۲۷) استاد علوم سیاسی است. 

واژه «جهانی‌شدن» در گفتمان‌های عمومی از حالتی احساسی مملو شده است. برای بعضی‌ها، جهانی‌شدن نوید جامعه مدنی بین‌المللی را می‌دهد که شامل دموکراتیزه شدن و صلح جهانی است. برای دیگران نیز مفهومی به‌جز مواجه شدن با تهدید برتری‌طلبی سیاسی - اقتصادی آمریکایی همراه با عواقب فرهنگی آن نیست که به نوعی هم‌گونگی در جهان می‌انجامد. 

کتاب حاضر تلاشی است برای بررسی تأثیر این فرآیند جهانی از جهت اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و مذهبی. این دو متفکر جامعه‌شناس در این کتاب برآنند تا توضیح دهند «جهانی‌شدن» اگر چه به نظر ساده و یک‌دست‌کننده به نظر می‌رسد اما پیچیدگی‌های بسیار فرهنگی-اجتماعی در خود دارد.

درباره کتاب چند جهانی‌شدن: گوناگونی فرهنگی در جهان کنونی

«فرهنگ جهانی» هم‌اکنون در حال تبلور یافتن است که ریشه و متن آمریکایی دارد. اگرچه این تنها جنبش موجود نیست اما می‌توان آن را به‌عنوان مهم‌ترین جنبش‌ها در آینده پیش‌بینی کرد. تبلور فرهنگ جهانی توسط عوامل نخبه و یا توده‌ای به اجرا درآمده است. مهم‌ترین عوامل ارایه شده توسط نخبگان همان چیزی است که ساموئل هانتینگتون با رضایت خاطر آن را «فرهنگ داوس» خوانده است. این عنوان از همایش اقتصاد جهانی که در یکی از مناطق توریستی سوئیس برگزار گردید، مشتق شده است و چیزی به‌جز یک فرهنگ بین‌المللی رایج میان رجال سیاسی و رهبران اقتصادی نیست. ماشین اساسی این فرهنگ، بازرگانی بین‌المللی است. همان ماشینی که سبب راندن چرخ‌های جهانی‌شدن اقتصاد و فن‌آوری گردیده است و البته هر تصویری از این فرهنگ که تنها در مدعوین همایش مذکور خلاصه شود کامل نیست زیرا میلیون‌ها نفر تمایل دارند که به این همایش دعوت شوند و روند «جامعه‌پذیری انتظاری» را بپیمایند.

برای نمونه، شبکه‌ای جهانی از جوانانی بلندپرواز در دنیای تجارت و صنعت وجود دارند که در همه کشورهای تحت مطالعه نشو و نما کرده‌اند و خود نمونه‌ای از جوان شهری متخصص در حال ترقی بین‌المللی می‌باشند. کسانی که از این خصوصیات برخوردارند به زبان انگلیسی تکلم کرده، همانند یکدیگر لباس می‌پوشند، از رفتار یکسانی برخوردارند و در محل کار و جاهای دیگر نیز از روند فکری یکسانی پیروی می‌نمایند. اینان به امید روزی هستند که به بالاترین رتبه نخبگان ترقی نمایند. البته تصور این‌که چنین همانندی همه وجود و زندگی آنان را اشباع می‌کند، کار اشتباهی است. احتمالاً افرادی در این مقوله جای می‌گیرند که چه خوب چه بد، جهان‌وطنی هستند. ولی افرادی در شکل‌پذیری، تبحر غریبی دارند که همواره درصددند نقششان را با شرکت در فرهنگ جهانی تجارت با زندگی خصوصی خود که از فرهنگ دیگری ناشی می‌گردد، ادغام نمایند. پرسش اساسی در اینجا این است که کدام‌یک از این دو شق را می‌توان به گروه به‌خصوصی نسبت داد؟

کتاب چند جهانی‌شدن: گوناگونی فرهنگی در جهان کنونی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به مباحث جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب چند جهانی‌شدن: گوناگونی فرهنگی در جهان کنونی

آیا یک بخش ماهر اقتصادی فراملی و فرهنگ مختص به آن در حال شکل‌پذیری در چین است؟ همان‌طوری که در مثال‌های زیر دیده خواهد شد پاسخ به این پرسش نمی‌تواند به سادگی «آری» یا «خیر» باشد. شاهد مثال اول زن جوان سی و چند ساله موفق سوداگری است که صاحب چند بنگاه معاملات ملکی در سرزمین اصلی چین، یک بنگاه صادرات و واردات در هنگ کنگ، یک خانه در ایالت کونیتیکت در آمریکا است و چندین سال پیش هم شهروند آمریکا شد. وی مجبور است همواره از چین به نقاط دیگر مسافرت داشته باشد. اگرچه وقت او به‌طور یکسان میان این چهار وجه از زندگی او تقسیم شده است ولی مأوا و مسکن او همان محل سکونت وی یعنی آمریکا است؛ جایی که وی در آنجا می‌تواند خود را از کارش جدا نماید. با وجود این، وی اذعان داشته است که یک «شهروند جهانی» است و در این مورد هم مصرّ بوده است.

نمونه بعدی نیز در مورد خانم وو، زن موفق دیگری است که یکی از مدیران عالی‌رتبه مایکروسافت در پکن تا ماه جون ۱۹۹۹ بود. آنچه که بعدها توسط یکی از دوستان نزدیک وی فاش گردید عدم رضایتش از تسخیر بازار چین توسط شرکت مایکروسافت بود. این خانم بر این باور بود که بعضی از شیوه‌های مورد استفاده شرکت مایکروسافت برای مقابله با کمپانی‌های چینی فاقد اخلاقیات صحیح بوده و به این خاطر مورد قبول وی واقع نشد. مشکل وی نوسان میان دو قطب «یک مدیر خوب بودن» و یا «یک شهروند چینی خوب بودن» بود. تصمیم به استعفا تنها بعد از مشورت او با رؤسای خود پیرامون این موضوع به مایکروسافت تسلیم گردید، وی بعدها به دوستی اذعان داشت که: «هرچه باشد، من یک چینی هستم».