فرانسیس فوکویاما

فرانسیس فوکویاما (Yoshihiro Francis Fukuyama) زادهٔ ۲۷ اکتبر ۱۹۵۲، فیلسوف و اقتصاددان سیاسی آمریکایی - ژاپنی‌تبار، به خاطر نظریهٔ «پایان تاریخ» شهرت دارد. او در کتاب مشهور خود، «پایان تاریخ و انسان واپسین»، استدلال می‌کند که گسترش لیبرال‌دموکراسی و سرمایه‌داری در جهان، پایان تکامل اجتماعی - فرهنگی بشر را نشان می‌دهد. البته در کتاب بعدی‌اش با نام «اعتماد: فضائل اجتماعی و خلق سعادت»، این نظریه را تعدیل کرده و بر اهمیت فرهنگ در کنار اقتصاد تأکید می‌کند.

فوکویاما که پیش‌تر از نظریه‌پردازان نومحافظه‌کار محسوب می‌شد، با حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ از این دیدگاه فاصله گرفت و در مقاله‌ای در نیویورک تایمز پایان دوران نومحافظه‌کاری را اعلام کرد. او که اکنون در دانشگاه جانز هاپکینز تدریس می‌کند، در سال ۲۰۱۸ در «نشست جهانی حکومت» به اعتراضات اخیر ایران پرداخت و وضعیت این کشور را به دلیل بحران‌های اجتماعی و محیط‌زیستی، بی‌ثبات خواند.

فوکویاما در واکنش به شایعاتی که در ایران به او نسبت داده شده بود، از جمله سخنانی دربارهٔ «دو بال شیعه»، به صراحت آن‌ها را دروغ خواند و تأکید کرد که هرگز در کنفرانس مورد اشاره در اورشلیم حضور نداشته است. او همچنین در مقاله‌ای در واشینگتن پست، خواستار آزادی «فرهاد میثمی»، فعال مدنی زندانی در ایران، شد. از دیگر آثار مهم او می‌توان به «ریشه‌های نظم سیاسی» و «هویت؛ مطالبه کرامت و سیاست ناخشنودی» اشاره کرد.