کتاب شهر و شهر

کتاب شهر و شهر (The city & the city) نوشته چاینا میه ویل و ترجمه نریمان افشاری و رمانی است که یک پرونده‌ی قتل را به دل جهانی عجیب و قانونمند می‌برد؛ جهانی که در آن دیدن و ندیدن فقط یک عادت نیست؛ بخشی از نظم اجتماعی و سیاسی است. این رمان معمایی را نشر هیرمند منتشر کرده است. داستان از کشف جسد زنی در بسل آغاز می‌شود، اما خیلی زود روشن می‌شود که مسئله فقط یک جنایت معمولی نیست و مرزهای ادراک، قانون و زندگی روزمره هم وارد بازی می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شهر و شهر

کتاب شهر و شهر نوشته‌ی چاینا میه ویل در نقطه‌ای میان رمان پلیسی و معمایی و فضای وهم‌آلود قرار گرفته است. هسته‌ی اصلی رمان حاضر بر یک ایده‌ی تکان‌دهنده بنا شده است؛ دو شهر در یک جغرافیا حضور دارند، اما شهروندان هرکدام باید دیگری را عامدانه نادیده بگیرد. این قانون فقط یک قرارداد ساده نیست؛ بلکه در رفتار، نگاه، حرکت و حتی واکنش‌های روزمره نفوذ کرده است. به‌ همین دلیل وقتی یک جسد پیدا می‌شود، پرونده به شناسایی قاتل محدود نمی‌ماند و به‌تدریج به پرسش‌هایی درمورد مرز، قدرت، عادت و اطاعت گره می‌خورد.

رمان شهر و شهر از زاویه‌ی دید بازرسی به نام تئودور بورلو پیش می‌رود؛ شخصیتی که هم باید جزئیات قتل را دنبال کند و هم در دل نظمی زندگی کند که کوچک‌ترین لغزش در آن می‌تواند پیامدی سنگین داشته باشد. رمان شهر بسل را با خیابان‌ها، محله‌ها، فقر، فرسودگی و تنش‌های پنهان آن به‌دقت ترسیم می‌کند. نتیجه فضایی است که هم آشنا به نظر می‌رسد و هم ناآرام و غریب باقی می‌ماند. کتاب حاضر فقط بر معمای جنایی تکیه نکرده است.

چاینا میه ویل از دل بازجویی‌ها، گزارش‌ها، رفت‌وآمدهای شهری و برخورد با شاهدان، تصویری از جامعه‌ای می‌سازد که در آن قانون به درون ذهن آدم‌ها راه پیدا کرده است. همین ویژگی باعث می‌شود رمان شهر و شهر علاوه‌بر تعلیق، لایه‌ای فکری هم پیدا کند. این کتاب از توضیح‌دادن بیش‌ازحد پرهیز می‌کند و بسیاری از معناها را از خلال موقعیت‌ها و رفتارها نشان می‌دهد. به‌ همین دلیل تجربه‌ی خواندن آن فقط دنبال‌کردن یک پرونده نیست؛ ورود به جهانی است که قواعد آن به‌تدریج آشکار می‌شود و هر کشف تازه، معنای صحنه‌های قبلی را تغییر می‌دهد.

خلاصه داستان شهر و شهر

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
رمان با پیداشدن جسد زنی جوان در حاشیه‌ی بسل آغاز می‌شود. بازرس بورلو مسئول رسیدگی به پرونده می‌شود. نشانه‌های اولیه، ماجرا را شبیه قتلی معمولی در منطقه‌ای فقیر نشان می‌دهند، اما سرنخ‌ها خیلی زود مسیر دیگری را آشکار می‌کنند. هویت نامعلوم مقتول، یک ون رهاشده، شاهدانی کم‌اطلاع و نشانه‌هایی که به رفت‌وآمد میان بسل و الکوما مربوط می‌شود، پرونده را پیچیده‌تر می‌کند. رمان از دل این جست‌وجوهای بازرس، هم معمای قتل را پیش می‌برد و هم نشان می‌دهد چگونه عادت به ندیدن می‌تواند به بخشی از زندگی جمعی تبدیل شود.

چرا باید کتاب شهر و شهر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شهر و شهر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این رمان یک معمای جنایی را در جهانی پیش می‌برد که قواعد ادراک و زندگی شهری در آن نقش تعیین‌کننده دارد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کاب می‌تواند ببیند چگونه قانون و عادت، حتی شیوه‌ی نگاه‌کردن به اطراف را شکل می‌دهند.
• رمان فقط بر کشف قاتل متمرکز نمی‌ماند و هم‌زمان تنش‌های اجتماعی، سیاسی و ذهنی را هم وارد اثر می‌کند.
• فضاسازی شهر بسل و نسبت آن با الکوما، تجربه‌ای متفاوت از شهر، مرز و هم‌زیستی می‌سازد.
• شخصیت بازرس بورلو امکان می‌دهد پرونده از زاویه‌ای دقیق، انسانی و مرحله‌به‌مرحله دنبال شود.
• این رمان برای کسانی خواندنی است که از رمان‌های معمایی با ایده‌ی مرکزی غیرمعمول استقبال می‌کنند.

خواندن کتاب شهر و شهر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شهر و شهر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به رمان‌های پلیسی و معمایی درباره‌ی شهر، مرز، قانون و نظم اجتماعی علاقه دارند.
• کسانی که از جهان‌سازی دقیق و قواعد غیرمعمول در آثار داستانی لذت می‌برند.
• مخاطبانی که رمان‌هایی با حضور بازرس و فرایند تحقیق را دنبال می‌کنند.
• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که حس ناآرامی، ابهام و تعلیق را در تمام مسیر حفظ می‌کنند.

درباره چاینا میه‌ ویل

چاینا میه‌ ویل (China Miéville) زاده‌ی ۶ سپتامبر ۱۹۷۲، نویسنده، منتقد ادبی و نظریه‌پرداز بریتانیایی در حوزه‌ی ادبیات تخیلی‌ـ‌گمانه‌زن است. او آثار خود را اغلب «ادبیات عجیب» (weird fiction) می‌نامد. این نویسنده جوایز متعددی در حوزه‌ی داستان‌نویسی ازجمله جایزه‌ی «آرتور سی. کلارک»، جایزه‌ی فانتزی بریتانیا، جایزه‌ی انجمن علمی‌ـ‌تخیلی بریتانیا (BSFA)، جایزه‌ی هوگو، جایزه‌ی لوکوس و جایزه‌ی فانتزی جهانی را کسب کرده است. او رکورددار بیشترین دریافت جایزه‌ی «آرتور سی. کلارک» (سه بار) است.

رمان مشهور چاینا میه‌ ویل با عنوان «ایستگاه خیابان پردیدو» از جانب نشریه ی Locus در رتبه‌ی ششم برترین رمان‌های فانتزی قرن بیستم قرار گرفت. این نویسنده در سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳ نویسنده‌ی مقیم دانشگاه روزولتِ شیکاگو بود و در سال ۲۰۱۵ به عضویت انجمن سلطنتی ادبیات بریتانیا درآمد. او مدتی در مدرسه‌ی شبانه‌روزی اوکهام و سپس در University College School درس خواند. در ۱۸سالگی یک سال در مصر به تدریس زبان انگلیسی پرداخت که علاقه‌اش به فرهنگ و سیاست خاورمیانه را برانگیخت. در ادامه کارشناسی انسان‌شناسی اجتماعی را از کالج «کلر کمبریج« (۱۹۹۴) گرفت و سپس کارشناسی‌ارشد و دکترای حقوق بین‌الملل را در مدرسه‌ی اقتصاد لندن (LSE) گذراند (۲۰۰۱). او همچنین بورس فلوشیپ «فرانک ناکس» را در دانشگاه هاروارد دریافت کرد.

چاینا میه‌ ویل گفته است که قصد دارد در طول زندگی‌اش در هر ژانری یک رمان بنویسد. از همین رو آثارش تنوع بسیاری دارند. او تحت‌تأثیر نویسندگانی چون «مایکل مورکاک»، «اورسولا لو گویین» و «جین وولف» بوده است. این نویسنده در جوانی به بازی‌هایی چون Dungeons & Dragons علاقه‌مند بود و همین تجربه بعدها در نظام‌مندکردن جادو و اسطوره در رمان‌هایش نمود یافت. چاینا میه‌ ویل سال‌ها در جریان‌های چپ بریتانیا فعال بود. او زمانی عضو حزب کارگران سوسیالیست بود و سپس از بنیان‌گذاران Left Unity (چپ متحد) شد.

چاینا میه‌ ویل از بنیان‌گذاران و سردبیران نشریه‌ی Salvage بوده است که به هنر و ادبیات انقلابی می‌پردازد. کتاب «اکتبر» (۲۰۱۷) به قلم او بازگویی داستانی‌ـ‌تاریخی از انقلاب روسیه است که با نگاهی همدلانه نوشته شده است. کتاب «شهر و شهر» (The city & the city) نیز رمانی به قلم اوست.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب شهر و شهر منتشر شده است؟

نشر مرکز در سال ۱۳۹۵ با ترجمه‌ی میلاد زکریا این رمان را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب شهر و شهر

«آن شب آشیل با من در آن (دو) شهر قدم زد. قوس‌های فواره‌های بیزانسی الکوما اطراف آجرکاری‌های مربوط به دوران میانهٔ بسلی، و نقش‌برجسته‌هایی با تصویر زنان روسری‌پوش و افسران توپچی خودنمایی می‌کرد. نان‌های سیاه و غذاهای بسلی که بخارشان بلند بود با بوی تند الکومایی درهم آمیخته بود، نورهای رنگی و لباس‌هایی که بیشتر به خاکستری و سیاه می‌زد، صداها هم درهم شده بود، تلفیقی بود از صداهای حلقی و آواهای بریده‌بریده. بودن در دو شهر، دیگر بودن در بسل و الکوما نبود، انگار جای سومی بود. این‌جا هیچ‌کدام و هردو بود، بریچ بود.

در هر دو شهر همه گرفته و عصبی به نظر می‌رسیدند. از آن شهرهای هاشوردار به اداره، یعنی جایی که بیدار شده بودم، برنگشتیم، بلکه به یک آپارتمان نسبتاً شیک و مرتب رفتیم که سرایداری داشت و خیلی هم از دفتر مرکزی دور نبود. در آخرین طبقه اتاق‌ها روی فضایی که باید دو یا سه ساختمان می‌بود گسترده شده بودند و در محوطه آن بریچ رفت‌وآمد می‌کرد. در آن‌جا اتاق‌ها، آشپزخانه‌ها، دفترها، کامپیوترهایی که خارج از رده به نظر می‌رسیدند، تلفن‌ها و کابینت‌های قفل شده‌ای بودند، و مردان و زنانی کم‌حرف.»