کتاب کارگران و انقلاب ۵۷

کتاب کارگران و انقلاب ۵۷ نوشتهٔ آصف بیات، ترجمهٔ محمد دارکش و حاصل ویراستاری سیدحمید حیدری ثانی است. انتشارات اختران این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر به‌مثابهٔ سند تاریخی عمل می‌کند که مشاهدات میدانی، مصاحبه با بیش از ۱۵۰ کارگر، شرکت در جلسات شوراها به همراه تفسیر نویسنده از این مشاهدات را در لحظات تاریخی انقلاب ۱۳۵۷ در ایران ارائه داده است.

درباره کتاب کارگران و انقلاب ۵۷

کتاب کارگران و انقلاب ۵۷ که مترجم آن را به «کارگران هفت‌تپه» تقدیم کرده، روایتی است از نقش کارگران صنعتی در انقلاب ۱۳۵۷. تمرکز این کتاب بر تشکل‌های شورای کارگران در کارخانه‌های بزرگ ایران است. نویسنده گفته است که آن‌ها که انقلاب ایران را به یاد دارند، شاید شنیده باشند که چگونه کارگران کشور با اعتصابات گسترده‌ٔ خود چرخ اقتصادی رژیم شاه را متوقف کردند و از این طریق، در پیروزی انقلاب سهیم شدند؛ درعین‌حال همین کارگران در فردای انقلاب، مدیریت بسیاری از کارخانه‌های کشور را در دست گرفتند و با تشکیل شوراهای کارخانه، اجرای امور را از طریق تصمیم‌گیری‌های جمعی و از پایین پیش بردند.

این کتاب که به کارگران صنعتی و آنچه در مکان‌های کار صنعتی می‌گذشت اختصاص دارد، نشان می‌دهد که چگونه طبقات پایین جامعه (یعنی کارگران صنعتی که آن زمان بسیاری‌شان بی‌سواد بودند)، خواهان مشارکت در تصمیم‌گیری در امور کار و تولید، نه‌تنها در جهت منافع خودشان بلکه در جهت بهبود وضعیت اقتصادی کل جامعه بودند.  به‌گفتهٔ آصف بیات، کتاب حاضر حاصل تنها کار پژوهشی جدی است که در سال‌های ۱۳۵۹ و ۱۳۶۰ و از طریق مطالعهٔ میدانی، درصدد درک و تحلیل پدیدهٔ شوراها برآمد. این نویسنده، پژوهش حاضر را در قالب رسالهٔ دکتری رشتهٔ جامعه‌شناسی سیاسی در دانشگاه کنت انگلستان ارائه داده است. بیش از ۳۴ سال از انتشار این کتاب به زبان انگلیسی می‌گذرد.

کتاب کارگران و انقلاب ۵۷ با گاه‌شمار رخدادهای پیش از انقلاب آغاز شده، به گاه‌شماری رخدادهای پس از انقلاب پرداخته و سپس مطالب خود را در ۸ فصل و یک سخن پایانی تدوین کرده است.

خواندن کتاب کارگران و انقلاب ۵۷ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران تاریخ معاصر ایران و وقایع انقلاب ۱۳۵۷ پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب کارگران و انقلاب ۵۷

«"فصل سوم: کارخانه‌های پیش از انقلاب"

مارکس بیان کرد که مدیریت در فرایند تولید سرمایه‌داری ضروری است، در وهلهٔ نخست به این دلیل که هر فرایند تولید در هر حالتی از تولید، برای هماهنگ کردن کار ترکیبی تک‌تک کارگران مستلزم هماهنگی است و در وهلهٔ دوم به این دلیل که روابط تولید سرمایه‌داری ذاتاً خصومت‌آمیزند؛ زیرا انباشت، هدف نهایی سرمایه است. این وظیفهٔ دوم مدیریت که در تمام حالات تولید به‌وسیلهٔ خصومت بین کارگران و کنترل‌کنندگان ابزار و فرایند تولید مشخص می‌شود نیز کنترل نامیده می‌شود. این وظیفه‌ای است که در نقطهٔ تولید، متکی بر تقسیم اجتماعی کار بین عاملان مختلف است. در سرمایه‌داری، عملکرد کنترل که برای استخراج بیشتر ارزش اضافی طراحی می‌شود، بر کارکرد هماهنگی چیره می‌شود. بنابراین شکل فرایند کار تابع الزامات روند انباشت است که خود به‌وسیلهٔ روابط بازار و نیز سیاست تعیین می‌شود. بنابراین نظم‌وانضباط، هر محیط کار سرمایه‌داری را در هر جامعه‌ای مشخص می‌کند؛ اما در اشکال اجتماعی سرمایه‌داری، بسته به گوناگونی عوامل تاریخی و اجتماعی‌سیاسی، اشکال مختلفی به خود می‌گیرد. هدف این بخش کشف پایه‌های اشکال ظالمانه در کارخانه‌های ایران در پیش از انقلاب است. توسعهٔ نابرابر نیروهای اجتماعی و روابط تولید در بخش‌های مختلف اقتصادی در جوامعی که صنعتی شدن در آنها امری کاملاً جدید است، پدیده‌ای عادی است. ایران نیز مستثنا نیست. توسعهٔ نابرابر صنعت در ایران منجر به اَشکال نابرابر سازماندهی تولید و فرایندهای کار و نیز اَشکال نابرابر کنترل و هماهنگی شده است. در کارخانه‌های ایران، در آستانهٔ انقلاب، سه شکل از مدیریت مشخص بود: مدیریت شبه‌پیشه‌وری، مدیریت سنتی و مدیریت مدرن یا علمی.»