کتاب انقلاب بدون انقلابیون

کتاب الکترونیکی انقلاب بدون انقلابیون نوشتهٔ آصف بیات با ترجمهٔ علیرضا صادقی و رضا آرتا در انتشارات شیرازه کتاب ما چاپ شده است. انقلاب بدون انقلابیون پژوهشی دربارهٔ بهار عربی است و برای کسانی که به بررسی جنبش‌های اجتماعی و تحولات سیاسی خاورمیانه علاقه دارند، مناسب است.

درباره کتاب انقلاب بدون انقلابیون

کتاب انقلاب بدون انقلابیون تلاش می‌کند تا دلایل ناکامی انقلاب‌های عربی در ایجاد تحولات سیاسی عمیق را تحلیل کند. بیات در این کتاب استدلال می‌کند که این خیزش‌ها از لحاظ حرکت و بسیج جمعی انقلابی بودند، اما از نظر استراتژی و دیدگاه برای تغییر، اصلاح‌طلبانه بودند. او این ترکیب متناقض و پیچیده را با اصطلاح «رفولوشن» توصیف می‌کند که ترکیبی از عناصر انقلابی و اصلاحی است. این کتاب علاوه‌بر تحلیل بهار عربی به بررسی روندهای اجتماعی و سیاسی تحت هژمونی نئولیبرالیسم در مقیاس جهانی نیز می‌پردازد و به مخاطب کمک می‌کند تا به درک بهتری از پیچیدگی‌های سیاسی و اجتماعی منطقهٔ خاورمیانه دست یابند.

نویسنده در کتاب انقلاب بدون انقلابیون با مقایسه‌ای بین جنبش‌های انقلابی دههٔ ۱۹۷۰ و خیزش‌های دههٔ ۲۰۱۰، نشان می‌دهد که چگونه نفوذ ایده‌های نئولیبرالیسم در طبقات سیاسی، باعث تضعیف مفهوم انقلاب شده است. برخلاف دههٔ ۱۹۷۰ که اسلام سیاسی و سوسیالیسم مارکسیستی به‌عنوان راهبردهایی برای عدالت اجتماعی و ضد امپریالیسم ارائه می‌شدند، در دههٔ ۲۰۱۰، انقلاب‌های عربی فاقد رهبرانی بودند که دهه‌ها در مخالفت با رژیم‌ها فعالیت کرده و ایدئولوژی و استراتژی خود را تیز کرده باشند.

آصف بیات همچنین به بررسی عواملی مانند شهرنشینی و تأثیرات اقتصاد نئولیبرال بر شهرهای عربی می‌پردازد. او نشان می‌دهد که چگونه اقتصاد بیرونی و زندگی پیاده‌روها به فضایی برای فقرای شهری تبدیل شده‌اند تا از طریق اعتراضات کوچک و روزمره، بر فضاهای محصور و اختصاصی ثروتمندان تأثیر بگذارند.

کتاب انقلاب بدون انقلابیون را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به مطالعات خاورمیانه، جنبش‌های انقلابی، جامعه‌شناسی و تاریخ سیاسی مناسب است. همچنین این کتاب به فعالان اجتماعی و سیاسی که مایل به شناخت عمیق‌تری از تأثیرات نئولیبرالیسم و چگونگی شکل‌گیری جنبش‌های اجتماعی در عصر مدرن هستند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب انقلاب بدون انقلابیون

«در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۰ در شهر محروم سیدی بوزید بعد از آنکه پلیس ترازو و سبزی‌های محمد بوعزیزی۲۴ را به دلیل نداشتن مجوز به نحو توهین‌آمیزی توقیف کرد، او خودش را به آتش کشید. زمانی که این خبر منتشر شد، خویشاوندان و جوانان محل با عصبانیت به خیابان‌ها ریختند. کلیپ‌های اعتراضات به‌سرعت در توییت‌ها و صفحات فیسبوک (یکی با ۷۰۰ هزار عضو) راه پیدا کردند و به رسانه‌های بین‌المللی رسیدند. فعّالان محلی و اعضای اتحادیه‌های کارگری سریعاً وارد عمل شدند تا با کمک به سازماندهی تجمعات بیشتر در کف خیابان اقدام به بسیج کنند. در سه هفتهٔ بعد، بخش عمدهٔ مرکز تونس درگیر خیزشی شد که در آن، شهروندان خواستار شغل، کرامت و آزادی بودند. بوعزیزی نوزده روز بعد در بیمارستان درگذشت، و وعدهٔ رییس جمهور زین‌العابدین بن‌علی دربارهٔ ایجاد شغل، اصلاحات و انتخابات آزاد جدّی گرفته نشد. در هر صورت، لحن تسلیم‌آمیز او شورشیان را جسورتر کرد. آنها اکنون می‌خواستند رئیس جمهور از قدرت کنار بکشد. هنگامی که اعتراضات به سمت پایتخت کشیده شد، اعضای فعّال اتحادیهٔ کارگری از رهبری ملّی‌شان پیروی نکردند و اعتصابات کارگری به راه انداختند. طبقهٔ متوسط حرفه‌ای که در دوران حکومت پلیسی بن‌علی از زندگی اجتماعی و مادی «راحت» برخوردار بود، به معترضان پیوست. راهپیمایی چشمگیر هشت هزار وکیل در حمایت از خیزش، این پیام روشن را داد که قیام، حمایت گستردهٔ ملّی را به‌دست آورده است. هنگامی که در ۱۴ ژانویهٔ ۲۰۱۱ معترضان، بلوار بورقیبه در پایتخت را پر کردند و ارتش حاضر به تیراندازی برای کشتن مردم نشد، بن‌علی و همسرش کشور را برای همیشه ترک کردند. به نظر می‌رسید که انقلاب پیروز شده است.»