کتاب کانت

کتاب الکترونیکی «کانت؛ مختصر و مفید» نوشتهٔ والتر تسیگلر با ترجمهٔ رحمان افشاری و ویراستاری مهدی سجودی مقدم در انتشارات مهراندیش چاپ شده است. این کتاب از مجموعهٔ آشنایی با بزرگان اندیشه و فرهنگ است.

درباره کتاب کانت

در این کتاب دکتر والتر تسیگلر زندگی و اندیشه‌های کانت را به شکلی ساده و خلاصه تشریح می‌کند تا برخلاف بسیاری از آثار این فیلسوف بزرگ، درک مضامین آن برای همگان آسان باشد. نویسندهٔ کتاب‌های این مجموعه، دکتر والتر تسیگلر، علاوه بر تحصیل فلسفه، در رسانه‌های مهم آلمان نیز کار کرده است؛ ازاین‌رو به‌خوبی می‌داند چگونه مضامین دشوار را با زبانی ساده و گویا به مخاطب خود منتقل کند. 

کتاب کانت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به فلسفه پیشنهاد می‌شود.

درباره امانوئل کانت

امانوئل کانت در ۲۴ آوریل ۱۷۲۴ میلادی در کونیگسبرگ، مرکز پروس شرقی در خانواده‌ای متوسط و مسیحی از مذهب متقدسان لوتری زاده شد. بزرگ‌شدن کانت در خانواده‌ای مذهبی تأثیر مهمی بر شکل‌گیری فکری و فلسفی او گذاشت. کانت در دانشگاه کونیگسبرگ به تحصیل فلسفه و ریاضیات پرداخت و پس از دانشگاه چند سالی تدریس خصوصی می‌کرد تا در ۱۷۷۰ میلادی به مقام استادی منطق و فلسفه مابعدالطبیعه در دانشگاه کونیگسبرگ انتخاب شد. پس از پیچیدن آوازهٔ او چندین بار از طرف دانشگاه‌های دیگر برای امر تدریس دعوت شد اما پیشنهادشان را رد کرد.

 کانت موضوع‌هایی در فیزیک لایبنیتسی، اخترشناسی، زمین‌شناسی و شیمی را تا پیش از ۳۰ سالگی به رشته تألیف درآورد و در ۳۱ سالگی، رساله‌ای درباره «منشأ کیهان» منتشر کرد که برای نخستین‌بار، صورت‌بندی فرضیه سحاب ستاره‌ای در آن مطرح شده بود. کانت پس از انتشار مقاله مشهور خود با عنوان «درباره صور و اصول جهان محسوس و معقول» که در ۱۷۷۰ میلادی منتشر شد، بیش از ۱۰ سال نوشته مهمی در زمینه فلسفه منتشر نکرد. ایدهٔ بنیادین فلسفهٔ نقدی کانت به ویژه در نقدهای سه‌گانهٔ وی، نقد عقل محض، نقد عقل عملی و نقد قوه حکم نمود یافته است. در ۱۷۸۱ میلادی چاپ نخست نقد عقل محض منتشر شد و چند سال بعد اهمیت نقد عقل محض آشکار و تصدیق شد. خودش می‌گوید: این کتاب نتیجهٔ ۱۲ سال اندیشه ژرف و جدی است. وی اغلب زندگی خود را در کونیگسبرگ گذراند و در ۸۰ سالگی در ۱۲ فوریه ۱۸۰۴ میلادی درگذشت.

بخشی از کتاب کانت

«کانت در کتابِ اصلیِ خود به نامِ نقدِ عقلِ محض، که بیش از هزار صفحه است، پرسشِ بنیادینِ اول را بررسی می‌کند، یعنی این پرسش که من به‌عنوانِ انسان چه چیز را می‌توانم بدانم و بشناسم. ما امروزه کلمهٔ "نقد" را بیشتر به‌معنایِ انتقاد و ایرادگیری به کار می‌بریم، اما کانت آن را به‌معنایِ اصلی و یونانیِ آن به کار می‌بَرد: کلمهٔ آلمانیِ Kritik (نقد) از کلمهٔ یونانیِ krinein مشتق شده است که به‌معنایِ "بررسی کردن"، "آزمودن" و "سنجیدن" است. کانت می‌خواهد بررسی کند که "عقلِ محض" کلاً چه کاری از دستش ساخته است و چه کاری ساخته نیست. وی این بررسیِ نقادانه را با روندِ قضایی در دادگاه مقایسه می‌کند که در آن عقل' هم شاکی است و هم متهم، زیرا این خودِ عقل است که باید نقادانه توانایی و قدرتِ عملِ خویش را بررسی کند. چنین محاکمهٔ سخت‌گیرانه‌ای در تاریخِ فلسفه دو هزار سال تأخیر داشته است. به نظرِ کانت بحثِ دیرینِ فیلسوفان دربارهٔ حقیقت درواقع با خطرِ فرورفتن در تناقضات و هرج‌ومرج روبه‌رو بود و اکنون برایِ ایجادِ روشنی باید حداکثرِ شفافیت و وضوح را به کار بُرد:

این (…) دعوتی است از عقل تا شاق‌ترین کارِ خود یعنی کارِ خودشناسی را دوباره بر عهده گیرد و دادگاهی برپا کند که دعاویِ به‌حقِ عقل را برایِ او تضمین کند، اما در عوض بتواند همهٔ ادعاهایِ بی‌پایه را (…) مردود سازد و این دادگاه چیزی نیست جز خودِ نقدِ عقلِ محض.۱۶

در اینجا ابعادِ عظیمِ قصدِ کانت پیشاپیش آشکار می‌شود. قصدش این نیست که نظریه‌ای جدید در فلسفه یا علم عرضه کند، بلکه بسیار بنیادی‌تر است. می‌خواهد بررسی کند که با استفادهٔ مشخص از عقلِ بشری چه چیز را بالقوه می‌توان شناخت و چه چیز را نمی‌توان.

بنابراین اولین و مهم‌ترین وظیفهٔ فلسفه این است که یک بار برایِ همیشه با خشکاندنِ سرچشمهٔ اشتباهات' همهٔ تأثیراتِ زیان‌بار را در آن از میان بردارد»