کتاب مرزهای آگاهی

کتاب مرزهای آگاهی با عنوان فرعی شکل‌گیری زمان و واقعیت در عملکرد مغز نوشتهٔ ارنست پوپل با ترجمهٔ مهرنوش خاشابی در انتشارات ارجمند چاپ شده است. این کتاب بحثی طولانی در این زمینه است که مفهوم «آگاهی» چیست. یک فرض اساسی این است که ما از طریق تجربهٔ زمانی خود به فهم آگاهی دست پیدا می‌کنیم. در اینجا، این کتاب به‌طور اساسی با بسیاری از کتاب‌های دیگر که اخیراً در مورد آگاهی منتشر شده‌اند، فرق دارد. جالب است ببینیم که این موضوع توجه دانشمندان رشته‌های مختلف و متخصصان مغز و روان‌شناسان و نیز فلاسفه را تا چه حد به خود جلب کرده است.

درباره کتاب مرزهای آگاهی

آیا جنین انسان رؤیاهایی دارد که برای عملکرد پس از تولد ضروری است؟ آیا احساسات منفی بیشتر در سمت چپ صورت بازتاب پیدا می‌کنند؟ پاسخ پوپل، متخصص علوم اعصاب، به هر دو سؤال مثبت است. پوپل در کتاب مرزهای آگاهی تلاش می‌کند تا نشان دهد که ذهن ناهشیار، چه به‌ آرای فروید معتقد باشیم چه نباشیم، وجود دارد. او در فصل‌های کوتاه الگوهایی را در کلام و شعر جست‌وجو می‌کند تا نشان دهد چطور ساعت زیستی فرد بر تجارب کاری، افسردگی، خواب، بیداری و بی‌حوصلگی او تأثیر می‌گذارد. او و همکارانش، با آزمایش‌های گوناگون، مدلی سلسه‌مراتبی از تجربۀ زمانی انسان به دست می‌دهند و به تعریفی جدید از آگاهی می‌رسند.

جالب‌توجه است که فیزیک‌دانان نیز در مورد آگاهی پرسش‌هایی طرح کرده‌اند. این توجه جدید شاید دلایل زیادی داشته باشد؛ دلایل کاملاً بیرونی که با عوض شدن زمان وارد قرن جدیدی می‌شویم که بیشتر به «طبیعت درون ما» علاقه‌مند است. محققان درباره حیات کشفیات تازه‌ای می‌کنند، و تحقیقات در مورد «طبیعت پیرامون ما»، همان‌طور که این تحقیقات مثلاً در فیزیک انجام می‌شود، برتری خود را ازدست‌داده است، در علوم زیستی دو رشته وجود دارد که در مرکز توجه علمی قرار گرفته است: یکی، تجزیه‌وتحلیل ژنتیکی روندهای حیاتی است، و دیگری بررسی برنامه‌ریزی‌های عصبی است که رفتار و تجربه چگونه ما را راهبری می‌کنند. در این کتاب، بر اساس علم اعصاب تلاش می‌شود که به مسئله آگاهی نزدیک‌تر شویم، و برای خواننده خیلی سریع روشن خواهد شد که تحقیقات مدرن در مورد مغز الزاماً بر اساس چند علم است.

کتاب مرزهای آگاهی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به روان‌شناسان، متخصصین علوم اعصاب، فیزیک‌دانان و همهٔ اشخاصی که به مقولهٔ آگاهی و نحوهٔ فعالیت‌های مغز انسان در درک مفاهیم مختلفی مانند زمان علاقه دارند، پیشنهاد می‌کنیم این کتاب را بخوانند.

بخشی از کتاب مرزهای آگاهی

« چارچوب هم‌زمانی

«زمان مطلق، واقعی و یا ریاضی ذاتاً، بنا به ماهیت خود، بدون ارتباط با همه چیز خارجی به‌آرامی جریان می‌یابد». این تعریف را که معروف‌ترین تعریف از زمان است ایزاک نیوتن در حدود ۳۰۰ سال قبل ارائه داد. این نکته باید مشخص شود که توانائی بیان قوانین فیزیکی به‌طورکلی بر اساس این فرض است که زمان به طور یکنواخت جریان دارد. فقط تصور کنید که خود زمان به طور دائمی تغییر می‌کرد. بدین ترتیب انسان نمی‌توانست در مورد سرعت زمان اظهار عقیده کند، زیرا سرعت زمان به‌عنوان فاصله‌ای که توسط واحد زمان طی شده تعریف می‌گردد و گذشت زمان در هر واحد زمان باید به طور طبیعی فرض گردد که یکسان باقی می‌ماند. ولی آیا با تعریف نیوتن یک اظهارنظر مناسب در مورد گذشت زمان ذهنی صورت می‌گیرد؟ خود نیوتن زمان ذهنی را این‌طور مشخص کرده است: زمان نسبی، ظاهری و عادی نوعی اندازه‌گیری حسی و بیرونی (هم دقیق و هم متغیر) طول زمان به‌وسیله حرکت است. هنگامی که زمان مطلق به طور یکنواخت جریان می‌یابد و زمان ذهنی فقط اندازه‌گیری این زمان مطلق می‌باشد که توسط اندام‌های حسی از اشیای در حال حرکت به ما انتقال می‌یابد، می‌توان نتیجه گرفت که زمان ذهنی به طور یکنواخت جریان می‌یابد، زیرا خود را با زمان مطلق منطبق می‌کند.»