جان کابات زین

جان کابات زین (Jon Kabat-Zinn) استاد برجسته و بازنشسته‌ی پزشکی در ایالات متحده بوده که به‌عنوان بنیان‌گذار کلینیک کاهش استرس و نیز مرکز ذهن‌آگاهی در پزشکی، مراقبت‌های بهداشتی و جامعه در دانشکده‌ی پزشکیِ دانشگاه ماساچوست شناخته شده و از چهره‌های اثرگذار در گسترش آموزش ذهن‌آگاهی در جهان به شمار آمده است. او در سال ۱۹۴۴ در نیویورک و در خانواده‌ای علمی و هنری متولد شد. در سال ۱۹۶۴ از کالج هیورفورد (Haverford College) فارغ‌التحصیل شد و سپس در سال ۱۹۷۱ دکترای زیست‌شناسی مولکولی خود را از مؤسسه‌ی فناوری ماساچوست گرفت و آنجا تحصیل کرد.

جان کابات زین در دوران حضور در MIT از فعالان مهم اعتراض به پژوهش‌های نظامی دانشگاه و جنگ ویتنام بود و همراه با افرادی دیگر در هیئتی مشورتی درباره‌ی آینده‌ی آزمایشگاه‌های نظامی دانشگاه فعالیت داشت. مسیر فکری و معنوی او زمانی تغییر مهمی یافت که با آموزه‌های مدیتیشن و معلمان ذن بودایی آشنا شد. این نویسنده همچنین عضو بنیان‌گذار Cambridge Zen Center بود و در انجمن مدیتیشن اینسایت (Insight Meditation Society) نزد استادان آموزش دید و بعدها در همان‌جا تدریس کرد.

جان کابات زین با تلفیق یوگای هاتا، ویپاسانا، ذن سوتو و آموزه‌های ادویتا ودانتا با یافته‌های علمی، برنامه‌ی کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی (MBSR) را توسعه داد؛ دوره‌ای هشت‌هفته‌ای که هدف آن کمک به بیماران برای مقابله با استرس، درد و بیماری از طریق آگاهی لحظه‌به‌لحظه است و امروزه در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی جهان ارائه می‌شود. این رویکرد با انتشار کتاب «زندگی در اوج فاجعه» (Full Catastrophe Living) شهرت گسترده‌ای یافت.

کتاب دوم او با عنوان «هرجا روید مقصد همانجاست» (Wherever You Go There You Are) نیز به یک اثر پرفروش ملی تبدیل و باعث گسترش کلینیک‌های MBSR شد. پژوهش‌های جان کابات زین اثر این برنامه را بر بیماری‌هایی مانند پسوریازیس، اضطراب، درد، عملکرد مغز و سیستم ایمنی بررسی کرده است. او همچنین عضو هیئت‌مدیره‌ی Mind and Life Institute بوده که گفت‌وگو میان Dalai Lama و دانشمندان غربی را سازمان‌دهی کرده است. روش سکولار «یوگای ذهن‌آگاهانه» او که ترکیبی از مدیتیشن و یوگاست، در سراسر جهان گسترش یافته و نقش مهمی در پیوند علم و معنویت و ترویج ذهن‌آگاهی در پزشکی مدرن داشته است. کتاب «بگذار همه چیز، آموزگارت باشد» (Letting everything become your teacher) اثر دیگری به قلم این نویسنده است.

جان کابات زین جوایز و افتخارات زیر را دریافت کرده است:

• ۲۰۲۴: دریافت مدرک دکترای افتخاری علوم از کالج هیورفورد (Haverford College)
• ۲۰۰۸: جایزه‌ی «ذهن و مغز» (Mind and Brain Prize) از مرکز علوم شناختی، دانشگاه تورین، ایتالیا
• ۲۰۰۷: نخستین جایزه‌ی «پیشگام در پزشکی تلفیقی» از بنیاد خیریه‌ی بریوول (Bravewell Philanthropic Collaborative) برای پزشکی تلفیقی
• ۲۰۰۵: جایزه‌ی «دوست ممتاز» (Distinguished Friend Award) از انجمن درمان‌های رفتاری و شناختی (ABCT)