کتاب کوره راه خرد

کارل تئودور یاسپرس (۱۹۶۹- ۱۸۸۳)، روان‌پزشک و فیلسوف اگزیستانسیالیست آلمانی است. به این پرسش که فلسفه چیست و چه ارزشی دارد، پاسخ‌‌های بسیار داده می‌شود. برخی کسان از آن انتظار دارند که الهام‌‌هایی فوق‌‌العاده را در اختیار نهد و برخی با بی‌تفاوتی، آن را تفکر در خلأ می‌دانند. برخی با ترس و هیبت، فلسفه را تهوّرِ پر معنای انسان‌هایی استثنایی می‌پندارند و برخی دیگر آن را همچون تخیّلات زایدِ مردمی خیال‌‌پرست، خوار می‌دارند. می‌توان گفت که فلسفه دشواریِ همه‌‌ انسان‌هاست و بنابراین باید ساده و درک شدنی باشد و می‌توان گفت که فلسفه به گونه‌‌ای مأیوس‌‌کننده دشوار است. حقیقت این است که نامِ فلسفهْ چیزهایی را دربرمی‌گیرد که می‌تواند همه‌ این حُکم‌‌های متناقض را توجیه کند. در نظرِ علمْ‌‌اندیشان، بدترین ویژگی فلسفه این است که به هیچ نتیجه‌ کـلی و معتبری دست نمی‌یابد؛ هیچ چیزی به ما نمی‌دهد که بتوانیم آن را بدانیم و در نتیجه مالکِ آن شویم. در حالی که علوم، در زمینه‌‌های ویژه‌ خود به بصیرتی دست یافته‌‌اند که به گونه‌ خیره‌‌کننده‌‌ای متیقّن و موردِ پذیرش همه‌ انسان‌هاست. فلسفه به رغم کوششِ هزاران ساله‌ خود هرگز به چنین نتایجی دست نیافته است. این نظر، انکارناپذیر است: در فلسفه، هیچ معرفتی وجود ندارد که قطعی و موردِ پذیرشِ همه باشد.