کتاب در تدارک زندگی نکرده

کتاب در تدارک زندگی نکرده نوشته مائده مرتضوی، رمان کوتاهی است که با تکیه بر چند صدا و چند زاویه‌ی دید، به زندگی آدم‌هایی می‌پردازد که در ظاهر در کنار هم مانده‌اند اما در درون، با فقدان، سکوت، میل، خاطره و فرسودگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. رابطه‌های عاطفی، زخم‌های قدیمی خانواده و لحظه‌ای که زندگی از مدار عادت خارج می‌شود، هسته‌ی اصلی این روایت را می‌سازد. این کتاب را نشر چشمه منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در تدارک زندگی نکرده

کتاب در تدارک زندگی نکرده نوشته‌ی مائده مرتضوی در قالب رمان کوتاه یا نوولا پیش می‌رود؛ فرمی که میان داستان کوتاه و رمان ایستاده و به نویسنده اجازه داده روی چند گره‌ی عاطفی و خانوادگی مکث کند. روایت از دل زندگی چند شخصیت بیرون می‌آید که هر کدام با گذشته‌ای حل‌نشده، رابطه‌هایی فرسوده و نیاز به شروعی تازه روبه‌رو هستند. محور اصلی داستان فقط یک رابطه‌ی عاشقانه یا یک بحران زناشویی نیست، بلکه شبکه‌ای از سکوت‌ها، غیبت‌ها، وابستگی‌ها و خاطره‌هایی است که سال‌ها در خانه‌ها و ذهن‌ها مانده‌اند. مائده مرتضوی در این فضا به سراغ خانواده‌ای می‌رود که ظاهرش پابرجاست اما درونش از شکاف‌های قدیمی پر شده است.

کتاب در سه بخش با نام شخصیت‌ها پیش می‌رود و همین جابه‌جایی زاویه‌ی دید، تصویر کامل‌تری از ماجرا می‌سازد. در بخش نخست، امید از روزمرگی، میل به تغییر و کشش به رابطه‌ای تازه حرف می‌زند. در بخش دوم، رؤیا با گذشته‌ی خانوادگی، غیبت پدر، مرگ خواهر، بیماری روانی و ترس از فروپاشی زندگی مشترک روبه‌رو است. بخش سوم نیز با حضور هنگامه، لایه‌ی دیگری به این مثلث اضافه می‌کند و نشان می‌دهد هر انتخاب عاطفی فقط یک تصمیم شخصی نیست و به تاریخچه‌ی زندگی آدم‌ها گره می‌خورد. این جابه‌جایی میان صداها باعث می‌شود هیچ شخصیتی در یک نقش ثابت نماند.

کتاب در تدارک زندگی نکرده بیش از آنکه بر حادثه تکیه کند، بر حس و ادراک شخصیت‌ها متمرکز است. بوها، صداها، اشیا، خیابان‌ها، خانه‌ها و جزئیات روزمره در این اثر فقط پس‌زمینه نیستند و به حافظه و وضعیت روانی آدم‌ها وصل می‌شوند. درون‌مایه‌هایی مثل تنهایی در دل خانواده، فرسایش تدریجی رابطه، اثر گذشته بر اکنون، نیاز به دیده‌شدن و ناتوانی در گفت‌وگو در سراسر اثر حضور دارند. این کتاب از دل موقعیت‌های آشنا، پرسش‌هایی دشوار درباره‌ی عشق، تعهد، ماندن، رفتن و معنای زنده‌بودن بیرون می‌کشد.

خلاصه داستان در تدارک زندگی نکرده

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان در تدارک زندگی نکرده از جایی شکل می‌گیرد که امید، مردی گرفتار روزمرگی و زندگی مشترکی فرسوده، در جریان یک همکاری کاری با هنگامه آشنا می‌شود و کم‌کم احساس می‌کند دوباره به زندگی برگشته است. در سوی دیگر، رؤیا با گذشته‌ای سنگین، خاطره‌ی خواهر ازدست‌رفته، رابطه‌ای پیچیده با مادر و بحران‌های روانی خودش زندگی می‌کند و همزمان می‌بیند پیوندش با همسرش سست‌تر می‌شود. 

در این میان، آرزو و مادر رؤیا هم در تنش‌های خانه نقش دارند. روایت با جابه‌جایی میان نگاه این شخصیت‌ها نشان می‌دهد که یک رابطه‌ی تازه چگونه لایه‌های پنهان یک خانواده را آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب در تدارک زندگی نکرده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب در تدارک زندگی نکرده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری دقیق از فرسایش تدریجی یک زندگی مشترک و اثر سکوت‌های طولانی بر رابطه‌ها نشان می‌دهد.
• خواننده با چند زاویه‌ی دید روبه‌رو می‌شود و می‌تواند یک بحران عاطفی را از چشم چند شخصیت متفاوت ببیند.
• این اثر پیوند میان گذشته‌ی خانوادگی، فقدان و تصمیم‌های امروز آدم‌ها را روشن می‌کند.
• جزئیات روزمره در این کتاب فقط تزئینی نیستند و به شناخت حال‌وهوای شخصیت‌ها کمک می‌کنند.

خواندن کتاب در تدارک زندگی نکرده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب در تدارک زندگی نکرده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نوولاهای ایرانی که بر رابطه‌ها و بحران‌های خانوادگی تمرکز دارند.
• خوانندگانی که به داستان‌های شخصیت‌محور با چند زاویه‌ی دید علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی اثر گذشته و فقدان بر زندگی امروز شخصیت‌ها بخوانند.
• مخاطبانی که از فضاهای عاطفی، پرتنش و مبتنی بر جزئیات روزمره لذت می‌برند.
• خوانندگانی که به داستان‌های مربوط به عشق، فرسودگی رابطه و گره‌های حل‌نشده‌ی خانواده توجه دارند.

درباره مائده مرتضوی

مائده مرتضوی (متولد ۱۳۶۳)، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار است. او فعالیت مطبوعاتی خود را با نگارش و ترجمه در نشریات دانشجویی و تخصصی آغاز کرد و با بخش کودک مجله‌ی کیهان‌بچه‌ها نیز همکاری داشت. داستان‌های کوتاه او در نشریاتی چون «انشا و نویسندگی» و پایگاه‌های ادبی مانند چوک، کافه داستان و پیاده‌رو منتشر شده است. مرتضوی همچنین به مدت دو سال دبیری بخش نقد، مقاله و گفت‌وگوی ماهنامه‌ی ادبی چوک را بر عهده داشت.

تمرکز آثار داستانی مرتضوی بر مضامین روانی و اجتماعی است و در برخی رمان‌هایش رگه‌هایی از عناصر رئالیسم جادویی به چشم می‌خورد. از جمله کتاب‌های داستانی منتشرشده‌ی او می‌توان به رمان‌های «کابوس‌های درخت پرتقال» و «خون پرنده» اشاره کرد.

بخشی از کتاب در تدارک زندگی نکرده

«خیابان سنایی تهران بوی عشق می‌دهد. برای هر آدمی یک خیابان در شهرش وجود دارد که با قدم زدن در آن حال‌وهوایش به طرز محسوسی تغییر می‌کند؛ حتی گاهی با تلنگر عطر عابری ناشناس که از کنارش می‌گذرد.

من همیشه با بوهای غیرمعمول به وجد می‌آیم؛ بوی آسفالت گرم خیابان‌های بازسازی‌شده، بوی بنزینی که از باک ماشین شُره می‌کند، بوی خشت خام، نان بیات، کاغذکاهی، و همهٔ آن اسانس‌های ساختگی و آزمایشگاهی که یک عمر باهاشان سروکار داشته‌ام. برای من این بوها حظ بدون مرز است.

بوی زنی که دوستش دارم هم از همین‌هاست. بوی لوسیون‌های میوه‌ای تنش، شامپو، لباس‌هایش؛ همه و همه جهانی است خارج از چیزهایی که تابه‌حال تجربه‌اش کرده بودم. برای منی که اسیر تکرار بودم همهٔ این‌ها تازگی داشت. عطرها و طعم‌های تازه‌ای که با او تجربه کردم برایم جلیقهٔ نجاتی شد که از غرق شدن در دریای چموش روزمرگی رهانیدم. شاید خیلی احمقانه به نظر بیاید اما عاشق بودن کمکت می‌کند؛ مثل رنگی است که یکهو می‌پاشد روی صفحهٔ سیاه‌وسفید زندگی‌ات.»