کتاب یخ کف دست بخار می شود

کتاب یخ کف دست بخار می شود، نمایش‌نامه‌ای از ابراهیم پشت کوهی است که در مرز تئاتر، هویت، عشق و بدن حرکت می‌کند. متن از دل یک گروه نمایشی آغاز می‌شود و به‌تدریج رابطه‌های میان بازیگران، کارگردان و نقش‌هایی را که روی صحنه و بیرون از صحنه زندگی می‌کنند، به هم گره می‌زند. ارجاع به اسطوره‌ی ادیپ و آنتیگونه در این درام فقط یک وام‌گیری ساده نیست، بلکه راهی است برای طرح پرسش‌هایی تند و انسانی درباره‌ی انتخاب، جنسیت، خانواده و بهای دگرگونی. این درام از سوی نشر قطره منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب یخ کف دست بخار می شود

کتاب یخ کف دست بخار می شود نوشته‌ی ابراهیم پشت کوهی، نمایش‌نامه‌ای است که جهان تئاتر را به‌ عنوان بستر اصلی خود انتخاب کرده و از دل تمرین، اجرا، گفت‌وگوهای پشت صحنه و تنش‌های میان اعضای یک گروه، به مسئله‌هایی عمیق‌تر می‌رسد. متن با اجرایی از ادیپ آغاز می‌شود و از همان ابتدا نشان می‌دهد که قرار نیست مرز صحنه و زندگی ثابت بماند. شخصیت‌ها همزمان بازیگرند، نقش می‌پذیرند، از نقش بیرون می‌آیند و دوباره در موقعیتی تازه گرفتار می‌شوند. همین جابه‌جایی مداوم، فضای نمایش را ناپایدار و پرتنش می‌کند و باعث می‌شود اسطوره، زندگی روزمره و بحران شخصی در یک مسیر واحد قرار بگیرند.

این کتاب علاوه‌بر پیگیری یک موقعیت عاطفی و خانوادگی، به مسئله‌ی هویت جنسی و اجتماعی نیز می‌پردازد؛ اما این موضوع را نه در قالب بحث مستقیم، بلکه از راه کنش، تصویر، بدن، سکوت، شوخی، ترس و فروپاشی رابطه‌ها پیش می‌برد. در متن، عشق با اضطراب همراه است، دوستی با سوءتفاهم گره می‌خورد و خانواده به‌ جای پناه، گاهی به میدان داوری و فشار تبدیل می‌شود. حضور شخصیت‌هایی مثل ایاز، گندم، پرهام، سوگند و کانتور باعث شده فضای اثر فقط تراژیک نباشد؛ لحظه‌های طنز، شلوغی گروهی و رفتارهای نمایشی، ضرباهنگ متن را تغییر می‌دهند و در کنار تلخی ماجرا، لایه‌ای دیگر به آن می‌افزایند.

کتاب یخ کف دست بخار می شود از نظر فضاسازی نیز متکی به تصویرهای صحنه‌ای پررنگ است: دریا، آبگیر، یخ، باران، درخت، نور، موسیقی و اشیایی مثل قفل، شال، پیپ و انار در متن فقط وسیله نیستند و بار معنایی پیدا می‌کنند. ابراهیم پشت کوهی از این عناصر برای ساختن جهانی استفاده کرده که در آن دگردیسی، حذف، میل به دیده‌شدن و ترس از طردشدن مدام تکرار می‌شود.

خلاصه نمایشنامه یخ کف دست بخار می شود

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

ایاز، بازیگر یک گروه تئاتر، در میانه‌ی تمرین‌ها و رابطه‌های پیچیده‌ی عاطفی و حرفه‌ای، با بحرانی روبه‌رو است که به هویت و آینده‌اش گره خورده است. او در کنار خواهرش سوگند، کارگردانی به نام پرهام و زنی به نام گندم، وارد موقعیتی می‌شود که در آن عشق، میل به دگرگونی و فشار خانواده به‌شدت درهم می‌آمیزند. 

نمایش‌نامه از یک اجرای ادیپ و سپس تمرین آنتیگونه عبور می‌کند و به‌تدریج نشان می‌دهد که زندگی شخصیت‌ها خود به صحنه‌ای دیگر تبدیل شده است. متن، مسیر ایاز را در کشاکش میان خواست درونی، قضاوت اطرافیان و پیامدهای انتخاب‌هایش دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب یخ کف دست بخار می شود را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب یخ کف دست بخار می شود را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان تئاتر، اسطوره و زندگی روزمره را در یک نمایش‌نامه‌ی معاصر نشان می‌دهد.
• متن، مسئله‌ی هویت و دگرگونی را از خلال موقعیت‌های نمایشی و رابطه‌های انسانی پیش می‌برد.
• خواننده با گروهی از شخصیت‌ها روبه‌رو می‌شود که هر کدام در تنش میان نقش اجتماعی و خواست شخصی گرفتارند.
• نمایش‌نامه فقط بر گفت‌وگو تکیه ندارد و با تصویرهای صحنه‌ای، موسیقی و حرکت، جهان خود را می‌سازد.
• حضور همزمان طنز، تلخی و اضطراب باعث شده حال‌وهوای اثر یکدست و قابل‌پیش‌بینی نباشد.

خواندن کتاب یخ کف دست بخار می شود را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب یخ کف دست بخار می شود به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌های ایرانی که به فضای تئاتر و پشت صحنه‌ی اجرا توجه دارند.
• خوانندگانی که به آثاری درباره‌ی هویت، بدن، عشق و فشار خانواده علاقه دارند.
• کسانی که دوست دارند بازتاب اسطوره‌های یونانی را در متنی امروزی دنبال کنند.
• مخاطبانی که از نمایش‌نامه‌های شخصیت‌محور با تنش عاطفی و اجتماعی استقبال می‌کنند.
• دانشجویان و هنرجویان تئاتر که می‌خواهند با شیوه‌ی صحنه‌پردازی و فضاسازی در یک متن نمایشی آشنا شوند.

درباره ابراهیم پشت کوهی

ابراهیم پشت کوهی (متولد ۱۳۵۵) طراح، نویسنده، کارگردان، شاعر و مدرس تئاتر است. او فعالیت هنری خود را از دوران نوجوانی آغاز کرد و پس از تحصیل در این حوزه، به نگارش نمایش‌نامه و کارگردانی آثار نمایشی پرداخت. پشت کوهی علاوه‌بر تدریس در آموزشگاه‌ها و دانشگاه‌های هنری، در ادوار مختلف جشنواره‌ی تئاتر فجر و رویدادهای بین‌المللی حضور داشته است. از نخستین آثار او می‌توان به نمایش «وقتی ما برمی‌گردیم دو پای آویزان مانده است» اشاره کرد که جوایزی را در زمینه‌ی کارگردانی و نمایش‌نامه‌نویسی برای او به همراه داشت.

کارنامه‌ی هنری او شامل نگارش، بازخوانی و کارگردانی آثار متعددی از جمله «مکبث زار»، «تنها سگ اولی می‌داند چرا پارس می‌کند، مکبث»، «مثل آب برای شکلات»، «آخرین انار دنیا» و «تنها خرچنگ خانگی لای ملافه‌ها خانه می‌کند، اتللو» است. او نمایش‌های خود را در کشورهایی چون روسیه، ارمنستان، آلمان، هند، مجارستان و کوزوو نیز به روی صحنه برده و مجموعه‌شعری با عنوان «کمبوسه یا پاک کردن خون از لب‌های مونالیزخورده» را نیز به چاپ رسانده است.

بخشی از کتاب یخ کف دست بخار می شود

«کانتور: آزادی، برو خودتو بشور با وایتکس، کثافت بی‌شعور با تخم‌مرغ سنگ می‌زنی؟ لباسامو بنداز پرهام! بعدشم چرا پارتی‌بازی می‌کنی پرهام! زولی صداش دراومد یا نه؟ حالا آدم چه بخنده، صداش دربیاد چه صداش درنیاد بهش بخندن، زولی سریع باش!

زولی بی‌صدا به کانتور بدوبیراه می‌گوید.

کانتور: بعدشم، مثه اصلیا باشین! شهامت داشته باشین اگه کسی زیرش بزنه به‌جان علی‌دایی، دیوونه می‌شم بیچاره‌ش می‌کنم؛ آها به عصمت‌الله انتظامی هم می‌گم که دکش کردین دعوتش نکردین.

پرهام سیفون را می‌کشد.

کانتور: هنوز یه دیقه نشده پرهام!

در توالت باز می‌شود. ایاز لباس کانتور را برایش می‌اندازد و همه بی‌حرکت می‌مانند. کانتور بیرون می‌آید. ایسینی تابلوی ساعت یازده و سی دقیقه را نشان می‌دهد؛ ایاز مضطرب به نظر می‌رسد. گروه موسیقی آهنگی را می‌زند. ناگهان محلی، یکی از پسرهای گروه موسیقی، قطع می‌کند. بقیه نیز دست از زدن می‌کشند. محلی دماغش را می‌گیرد. انگاری بوی بدی می‌آید. دخترهای گروه موسیقی به او نگاه می‌کنند.

محلی: به‌خدا اگه فکر کنین کار منه نمی‌بخشمتون!... این محلی نبود!»