کتاب دورتر از خانه

کتاب دورتر از خانه نوشته مهدی میرباقری، نمایش‌نامه‌ای است که در فضای یک خوابگاه دخترانه و محیط دانشگاهی پیش می‌رود و از دل یک ماجرای ظاهراً انضباطی، لایه‌های پیچیده‌تری از ترس، فشار، قضاوت و پنهان‌کاری را آشکار می‌کند. این اثر که نشر قطره آن را منتشر کرده، فقط بر یک حادثه متمرکز نمی‌ماند؛ همزمان روابط میان سه دانشجو، سرپرست خوابگاه و بازرس فرهنگی را به صحنه می‌آورد، جایی که حقیقت مدام عقب می‌رود و هر اعتراف، پرسشی تازه می‌سازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دورتر از خانه

کتاب دورتر از خانه نوشته‌ی مهدی میرباقری در قالب یک نمایش‌نامه، فضای بسته و پرتنش خوابگاه، کلاس، آزمایشگاه و اتاق سرپرستی را به هم وصل می‌کند تا ماجرایی دانشگاهی را به مسئله‌ای انسانی و اجتماعی تبدیل کند. هسته‌ی اصلی اثر از یک فیلم دوربین و ورود فردی ناشناس به خوابگاه شکل می‌گیرد، اما متن خیلی زود نشان می‌دهد که موضوع فقط کشف یک خطا یا پیدا کردن مقصر نیست. 

نمایش کم‌کم به‌ سمت ترس از رسوایی، فشار نهادهای نظارتی، شکنندگی موقعیت دانشجویان و شکاف میان ظاهر قانون و واقعیت زندگی روزمره حرکت می‌کند. در مرکز این فضا سه دانشجوی ممتاز قرار دارند که هر کدام گذشته، خواسته و زخمی پنهان دارند و همین تفاوت‌ها، تنش میان آن‌ها را بیشتر می‌کند.

کتاب دورتر از خانه علاوه‌بر تعلیق بیرونی، بر گفت‌وگوهای فرساینده و موقعیت‌های نابرابر تکیه دارد؛ جایی که پرسش‌کردن همیشه برای روشن شدن حقیقت نیست و گاهی به ابزاری برای فشار، تحقیر یا کنترل تبدیل می‌شود. مهین، المیرا و سونیا فقط شخصیت‌هایی درگیر یک بحران نیستند، بلکه هر کدام نماینده‌ی نوعی کشمکش درونی‌اند: میل به دیده‌شدن، ترس از قضاوت، نیاز به پناه و فاصله‌ای که میان هویت شخصی و تصویری که دیگران تحمیل می‌کنند به‌ وجود می‌آید. 

در کنار آن‌ها، خانم صمدی و آقای انصاری نیز فقط نقش‌های اداری ندارند و خودشان هم درگیر اضطراب، مصلحت‌سنجی و بن‌بست اخلاقی‌اند. همین موضوع باعث می‌شود متن مهدی میرباقری از یک ماجرای ساده‌ی انضباطی فراتر برود و به اثری درباره‌ی نظارت، آبرو، تنهایی و حقِ داشتن زندگی پنهان بدل شود.

خلاصه نمایشنامه دورتر از خانه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب دورتر از خانه با گفت‌وگوی خانم صمدی و آقای انصاری درباره‌ی فیلمی آغاز می‌شود که ظاهراً ورود مردی ناشناس به خوابگاه را ثبت کرده است. سه دانشجو، یعنی مهین، المیرا و سونیا، هر کدام بخشی از ماجرا را انکار یا پنهان می‌کنند و همین سکوت، فشار بازجویی و سوءظن را بیشتر می‌کند. در این میان، زندگی شخصی و تحصیلی آن‌ها یکی‌یکی زیر فشار قرار می‌گیرد؛ از رابطه‌های عاطفی تا فعالیت هنری و موقعیت دانشگاهی. 

روایت به‌تدریج نشان می‌دهد که پشت این حادثه، فقط یک تخلف پنهان نشده، بلکه مسئله‌ای عمیق‌تر درباره‌ی هویت، ترس و امکان زیستن آن‌گونه که فرد خود را می‌شناسد، وجود دارد.

چرا باید کتاب دورتر از خانه را بخوانیم؟

دلایل خواندن دورتر از خانه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این نمایش‌نامه یک موقعیت محدود مکانی را به بحرانی گسترده درباره‌ی نظارت، ترس و قضاوت تبدیل می‌کند.
• متن، فشار واردشده بر دانشجویان را فقط در سطح مقررات نگه نمی‌دارد و آن را به زندگی عاطفی، تحصیلی و شخصی آن‌ها وصل می‌کند.
• گفت‌وگوهای کتاب نشان می‌دهد قدرت اداری و فرهنگی چگونه می‌تواند وارد جزئی‌ترین بخش‌های زندگی افراد شود.
• نمایش‌نامه پرسش‌هایی جدی درباره‌ی آبرو، حقیقت، هویت و مرز میان مراقبت و کنترل پیش می‌کشد.

خواندن کتاب دورتر از خانه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن دورتر از خانه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌های ایرانی که در فضاهای دانشگاهی و شهری می‌گذرند.
• خوانندگانی که به آثاری درباره‌ی فشار اجتماعی، نظارت و قضاوت جمعی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند شخصیت‌هایی با تعارض‌های هویتی و عاطفی را در بستر یک بحران دنبال کنند.
• دانشجویان و هنرجویان تئاتر که مایل‌اند نمونه‌ای از گفت‌وگومحوری و تنش صحنه‌ای را بررسی کنند.
• مخاطبانی که از آثاری با فضای بسته، تعلیق تدریجی و روابط پرتنش میان شخصیت‌ها استقبال می‌کنند.

بخشی از کتاب دورتر از خانه

«آقای انصاری: به‌نظرم شما باید رشتهٔ ظریف‌تری رو انتخاب می‌کردید. دو فردای دیگه توی بیابون یا سر ساختمون با کارگر مرد و...

سونیا رضایی: موردی داره؟

آقای انصاری: عمران یه کار مردونه‌س.

سونیا رضایی: این نظر شماست.

آقای انصاری: بله، منظوری نداشتم البته، زن هم باید کار کنه، فرقی نمی‌کنه، همه مشکلات دارن.

سونیا رضایی: شما هم دارید؟

آقای انصاری: بله، همه دارن، مشکلات هست و البته راه‌حل‌هایی هم داره؛ ببینید خانوم رضایی من درکتون می‌کنم، شما یه شیطنتی کردید، اتفاقی که نباید بیفته افتاده.

سونیا رضایی: چه اتفاقی افتاده؟»