کتاب معمای ماری روژه و ماجراهای دیگر شوالیه دوپن

کارشناسان «ادبیات جنایی/ معمایی» ادگار آلن پو (۱۸۴۹-۱۸۰۹)، داستان‌نویس، شاعر، رساله‌نگار و منتقد ادبی امریکایی را بنیانگذار این گونه‌ی ادبی می‌دانند. اعتبار پو، در مقام ابداع‌کننده‌ی روایت کارآگاهی مدرن، عمدتاً بر ماجراهای شوالیه اوگوست دوپن استوار است: قتل‌های کوچه‌ی مورگ (۱۸۴۱)، معمای ماری روژه (۱۸۴۲) و نامه‌ی ربوده‌شده (۱۸۴۵). پو بسیاری از سنت‌های داستان کاوش‌گرانه را پی افکند. کارآگاه آماتور برخوردار از تیزهوشی خارق‌العاده و قدرت استدلال و استنتاج خیره‌کننده و کم‌نظیر و ناشیگری مأموران نالایق و بی‌عرضه‌ی پلیس، از جمله آشکارترین این سنت‌ها هستند. نویسنده همه‌ی سرنخ‌ها را با کاربرد تردستی و شگردهای شعبده‌بازانه،به معرض تماشا می‌گذارد ولی از زاویه‌ای آن‌ها را به خواننده می‌نمایاند که او قادر به کشف حقیقت نباشد و این یکی دیگر از ابداعات پو است. «معمای ماری روژه و ماجراهای دیگر شوالیه دوپن» آلن پو را به همراه یاددداشتی بر شیوه‌نگارش او در این کتاب می‌خوانید. معمای ماری روژه با الهام از ماجرای واقعی مری سسیلیا راجرز نوشته شد، که در جولای ۱۹۴۱ در نیویورک به قتل رسیده بود. ادگار آلن پو مکان وقایع را به پاریس منتقل کرد. ماجرا از طریق بریده‌ی روزنامه‌های فرانسوی شرح داده می‌شود که دوپن آن‌ها را به روش خاص خود تفسیر می‌کند و نکات متناقضی در آن‌ها می‌یابد و بر پایه‌ی همین اطلاعات ضد و نقیض به حقیقت پی می‌برد. این اثر را می‌توان سرآغاز یکی از شاخه‌های تقریباً مستقل روایت جنایی/ معمایی که به Armchair Detective (کارآگاه صندلی راحتی) شهرت دارد دانست: هنگامی که جسد کشف شد، تصور عمومی بر این بود که قاتل فقط برای مدتی بسیار کوتاه می‌تواند از چنگال عدالت، که کارکشته‌ترین مأمورانش را بدون فوت وقت به جست‌وجویش فرستاده بود، در امان باشد. فقط پس از آنکه یک هفته سر آمد و نتیجه‌ای حاصل نشد، ضروری دیدند که پاداشی معین کنند؛ و تازه آن موقع هم این پاداش از هزار فرانک فراتر نمی‌رفت. در این فاصله، کاوش‌ها با جدیت پیگیری می‌شدند، هرچند همواره با عقل سلیم و قوه‌ی تمیز سازگار نبودند؛ افراد بسیاری را استنطاق کردند بی‌آنکه به نتیجه‌ای برسند؛ در این میان، فقدان هر گونه سرنخ برای حل این معما مدام بر تب و تاب و التهاب عمومی می‌افزود.