کتاب زنبورهای خاکستری

کتاب «زنبورهای خاکستری» نوشتۀ آندری کورکوف و  ترجمۀ آبتین گلکار است و نشر افق آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب زنبورهای خاکستری

روستای ستاراگرادوفکای کوچک که تنها دو خیابان دارد، با شروع جنگ خالی از سکنه شده است. به جز دو نفر تمام مردم مهاجرت کرده‌اند. این روستا به هیچ کدم از طرفین جنگ تعلق ندارد. سرگئیچ در خیابان لنین و پاشکا در خیابان شِوچِنکو زندگی می‌کند دونفری هستند که با وجود جنگ چسبیده‌اند به و زندگی‌شان. این ۲ مرد دشمنی کودکانه‌ای باهم دارند؛ ولی مجبور هستند که گاهی باهم هم‌کلام شوند. یک روز سرگئیچ هنگام قدم‌زدن روزانه‌اش اطراف خانه، در حاشیۀ جالیز، از دور لکه‌ای روی سطح سفید برف می‌بیند که فکرش را مشغول می‌کند. به خانه پاشکا می‌رود تا از او دوربین شکاری بگیرد. موضوع برای پاشکا هم جالب است. این بار باهم می‌روند و متوجه می‌شوند که جنازۀ یک سرباز است اما نمی‌دانند متعلق به کدام طرف

سرگئیچ فقط می‌خواهد زنبورهایش را از گزند جنگ دور نگاه دارد؛ اما آیا می‌تواند؟ او برای نجات زنبورها باید به شبه‌جزیرهٔ کریمه برود. همان نقطه‌ای که اوکراین و روسیه بر سر آن در جنگند. اما آیا برای کسی که موقع شلیک تیر زیر پتو می‌رود و می‌خوابد این موضوع اهمیتی دارد؟

شخصیت‌پردازی این رمان بسیار دقیق و جالب است. سرگئیچ از جنگ نمی‌ترسد و چنان به جنگ و آنچه پیرامونش اتفاق می‌افتد بی‌تفاوت است که با صدای انفجار هم حاضر نیست چشمانش را باز کند چون رختخوابش را راحت‌تر و گرم‌تر از زندگی واقعی آن بیرون می‌داند. او نه فرار می کند و نه می‌جنگد. نه شعار میدهد و نه ایدئولوژی زده است. او اساساً جنگ را به رسمیت نمیشناسد و بی اعتنا به هیاهوی جنگ، زندگی می‌کند. او سمت هیچ‌کس نیست. این بی‌توجهی به آشفتگی‌های زمانه او را به یک شخصیت عجیب و البته محبوب دنیای داستان‌ها تبدیل کرده است. گویی که جنگ هرگونه حسی را در او از بین برده است جز احساس مسئولیتی که در مقابل کندوها و زنبورهایش احساس می‌کرد.

کتاب زنبورهای خاکستری رمانی است در نقد جنگ و جنگ‌طلبان، رمانی پر از مفاهیم عمیق انسانی و نگاه انسانی اثر آنجایی به اوج خود می‌رسد که سرگئیج با تمام اختلافات قدیمی و بی‌اهمیتی که با پاشکا دارد، هنگام رفتن از روستا، نگران اوست. آندری کورکوف این رمان را در سال ۲۰۱۸ نوشته است و نشان می‌دهد که جنگ‌ها همواره ادامه دارند و با خودشان شاهکارهای ادبی برآمده از رنج انسان‌ها را به ارمغان می‌آورند.

خواندن کتاب زنبورهای خاکستری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران رمان‌های واقع‌گرایانه و طرفداران ادبیات اوکراین پیشنهاد می‌کنیم.

درباره آندری کورکف

آندری کورکف نویسندۀ اوکراینی ۲۳ آپریل ۱۹۶۱ متولد شد. کورکف در رشتۀ مترجمی زبان ژاپنی تحصیل کرد. او از سال ۱۹۸۸ عضو انجمن جهانی قلم (PEN) شده است. او آثارش را به روسی می‌نویسد و به شش زبان کاملاً مسلط است. کورکف اکنون رئیس انجمن قلم اوکراین است. او ۱۹ رمان، ۹ کتاب کودک و ۲۰ فیلم‌نامه نوشته‌ است. آثار او به ۳۷ زبان، از جمله انگلیسی، ژاپنی، فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی، چینی، سوئدی، فارسی و عبری ترجمه شده است. از آثار برجستۀ او می‌توان به «مرگ و پنگوئن»، «دوست مرحوم من» و «مرا به کنگارکس نبر» اشاره کرد.

بخشی از کتاب زنبورهای خاکستری

««ناگهان از پشت پنجره صدای انفجار بلندی به گوش رسید. سرگئیچ تکانی خورد و سررشتهٔ خواب را گم کرد. هم گورستان محو شد، هم ویتالینا با پیراهن مورچه‌ای ناپدید شد، و هم خود او غیب شد. مثل این بود که در سینما موقع نمایش فیلم، حلقهٔ داخل آپارات پاره شود. سرگئیچ نخواست به‌خاطر این انفجار چشمانش را باز کند. با خود گفت: «خوب، جایی منفجر شد. خیلی هم نزدیک نبود، ولی کالیبرش بالا بود! اگر نزدیک بود، از تخت پرتم می‌کرد پایین.» و اگر به داخل خانه می‌افتاد، او در همان خواب باقی می‌ماند که راحت‌تر و گرم‌تر از زندگی واقعی هم بود. علاوه بر این‌ها، لباس مورچه‌ای دیگر او را به غیظ نمی‌آورد و حتی کم‌کم داشت از آن خوشش می‌آمد!»