کتاب سینمای اگزیستانسیالیستی

«سینمای اگزیستانسیالیستی» نوشته ویلیام سی. پامِرلو، استاد فلسفه دانشگاه پیتسبورگ است.

در بخشی از مقدمه کتاب می‌خوانیم:

فیلم‌های پر‌معنا و اگزیستانسیالیسم هدف واحدی را در سر دارند ــــ بیان حرفی مهم دربارۀ وضع بشر ــــ ‌ولی برای این منظور دو روش متفاوت را برمی‌گزینند. فلاسفه نظریه‌هایی را اظهار می‌دارند که دربارۀ چیستی زندگی و چگونگی رویارویی ما با آن توضیح می‌دهد. اما فیلم‌هایی که در این کتاب بررسی می‌شوند با به‌تصویر‌کشیدن شخصیت‌ها و رخدادها نشانمان می‌دهند که مردم چگونه زندگی می‌کنند. این فیلم‌ها تصویری انضمامی از وضعیت‌هایی خاص به‌دست می‌دهند و اگرچه ممکن است فیلم بینشی مشابهِ بینش یک مقالۀ فلسفی را به ما ببخشد، توصیف انضمامی فیلم خصلتی دارد که بازآفرینی آن در قالب مقالات انتزاعی آسان نیست. از این‌رو، می‌توان از فیلم‌ها برای ارزیابی صحت‌و‌سقم شرح فلسفی سود جست.

خش اول به بررسی مسائل نظری مرتبط با این کتاب می‌پردازد: بیان روشن موضع اگزیستانسیالیست‌های مختلف، بررسی ارتباط میان فلسفه و فیلم، پاسخ به نقد احتمالی منتقدان فیلم مبنی بر اینکه فیلم برای شکل‌بخشیدن به توصیف فلسفی زندگی به اندازۀ کافی واقع‌گرایانه نیست. درنتیجه، هدف بخش اول به‌طور کلی فهم معانی ضمنی استفاده از فیلم به‌مثابۀ ابزاری برای مطالعۀ اگزیستانسیالیسم است، و نیز کاستن از تردیدهای موجود بر سر راه این تلاش. بخش دوم تحقیقی را به مرحلۀ عمل درمی‌آورد که بخش اول سعی در حقانیت بخشیدن به آن دارد. هریک از فصول این بخش به یک درون‌مایۀ خاص اگزیستانسیالیستی و بحثی دربارۀ فیلم‌هایی می‌پردازد که به طریقی به آن درون‌مایه عنایت دارند. در راستای هدف ارزیابی و نقدی که در بالا ذکر آن رفت، هریک از فصل‌ها می‌کوشد آنچه را برای فهم اگزیستانسیالیست‌ها حقیقت و اهمیت دارد تصدیق کند و در‌عین‌حال از درسی که از فیلم‌ها گرفته می‌شود برای تجدید نظر در این نگرش فلسفی سود جوید.