کتاب چگونه آزاد باشیم

کتاب چگونه آزاد باشیم نوشتهٔ اپیکتتوس و ترجمهٔ نسترن صارمی است. نشر چشمه این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر درمورد آزادی از منظری باستانی و چهارمین جلد از مجموعهٔ «حکمت باستان برای خوانندگان امروزی» است.

درباره کتاب چگونه آزاد باشیم

چگونه آزاد باشیم؟ آیا این یک پرسش است یا یک نهیب؟ مانیفستی سیاسی است یا میل به پذیرش رسوم دیگران؟ شوق استقلال است یا راهی به رهایی از اسارت و بندگی؟ کتاب «چگونه آزاد باشیم» برداشت یکی از فیلسوفان یونان باستان به نام «اپیکتتوس» دربارهٔ آزادی است. در این برداشت، آزادی به‌معنای زیستن در توافق با طبیعت است و به‌معنای صاحب‌اختیار خویش بودن و بر خود فرمان راندن، شهروند جهان شدن، بدان معناست که همواره و تنها چیزی را طلب کنید که از به‌دست‌آوردن آن اطمینان دارید و بسیار بیش از این‌ها.

اپیکتتوس (۱۳۵ ـ ۵۵ میلادی)، نویسنده و راهنمای ما به زندگی رواقی، یک برده زاده شد (معنای نام یونانی او «زرخرید» است) و در خانهٔ اپافرودیتوس، سیاستمدار منتفذ در روم دوران پادشاهیِ نرون، که خود برده‌ای آزاد شده بود، به غلامی درآمد. زمانی که افکارش را دربارهٔ آزادی خطاب به عموم ایراد می‌کرد، سال‌ها بود که آزاد شده بود، اما تجربهٔ بردگی ردِ خود را در جای‌جای اندیشه‌هایش باقی گذاشته بود. او در نخستین درس کتابچهٔ راهنمای خود دربارهٔ رواقی‌گری تأکید می‌کند که هر آنچه به‌راستی عمل خود ما باشد، طبیعتاً آزاد، بدون مانع و محدودیت است.

خواندن کتاب چگونه آزاد باشیم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران مطالعه پیرامون مفهوم آزادی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب چگونه آزاد باشیم

«پیام آزادی اپیکتتوس وقتی به عباراتی موجز و امروزی تقلیل پیدا می‌کند، ممکن است در حد توصیه‌هایی خودمانی از این‌دست به نظر برسد: «واقع‌بین باش»، «بالغ شو»، «نشان بده چند مرده حلاجی»، «رهایش کن»، «سرت به کار خودت باشد». می‌توانید معادل‌های کمابیش دقیقی برای این پندها در بخشی از محتوای این کتاب پیدا کنید. شباهت آن‌ها بیش‌تر به نحوه و میزان تأثیری برمی‌گردد که رواقیون باستان از همان زمانی که اولین‌بار اپیکتتوس، سنکا و مارکوس اورلیوس وارد فرهنگ اورپایی و امریکایی شدند، بر تفکر و آموزش غربی بر جای گذاشتند. این نویسندگان بودند که معنای مدرن «فلسفه» و «فلسفی» را در قالب نگرشی مبتنی بر آرامش، آسودگی یا کناره‌گیری و تسلیم در رویارویی با دشواری‌ها به وجود آوردند. این رویکردها امروزه رایج نیستند، زیرا با گرایش به اصالت، توقع، نمایش احساسات و ابراز وجود که شایع است چندان هم‌خوانی ندارند. اما در عمل، همان‌طور که متخصصان مدرن رواقی دریافته‌اند، این ایده‌ها فارغ از زمان به کار می‌آیند و به‌خصوص می‌توان آن‌ها را در دنیای پُرتب‌وتاب رسانه‌های اجتماعی، فایل‌های کوتاه صوتی، اعتبارسنجی، هتک حرمت، جلب‌توجه و اضطراب‌های خودساخته به کار گرفت.

امروزه نحوهٔ کاربرد عباراتی چون «واقع‌بین باش» ربط چندانی به مبنای رواقی‌ای ندارد که در گذشته واجد آن بودند. برای اپیکتتوس این عبارات توصیه‌هایی بودند مبنی‌بر آن‌که افراد چگونه می‌توانند زندگی‌های‌شان را طبق درک رواقی از طبیعت، روان‌شناسی و ارزش‌های انسانی سامان بدهند. هر چند لحن او صمیمانه و غیررسمی است، اما اهل شعار دادن نیست. او یک نظام فلسفی پیچیده را به زبان ساده و همه‌فهم ارائه می‌کند که مانند هر نظام فلسفیِ اصیلِ دیگری مبتنی بر مباحثات دقیق، انسجام درونی و توجیه تجربی است.»