کتاب نظریه‌ های روان‌ نژندی

کتاب نظریه‌های روان‌نژندی نوشته‌ی زیگموند فروید و با ترجمه‌ی محمد مبشری منتشر شده است. این کتاب بخش سوم از مجموعه‌ی درس‌گفتارهای مقدماتی روان‌کاوی است که فروید برای دانشجویان دانشگاه وین ارائه کرده بود و نشر چرخ آن را منتشر کرده است. متن حاضر بر نظریه‌های عمومی روان‌نژندی‌ها، جایگاه ضمیر ناآگاه، ساختار روان و نسبت روان‌کاوی با روان‌پزشکی تمرکز دارد و از خلال مثال‌های بالینی، مفاهیم انتزاعی فروید را در قالب موقعیت‌های عینی توضیح می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظریه‌ های روان‌ نژندی

کتاب نظریه‌های روان‌نژندی سومین بخش از مجموعه‌ی درس‌گفتارهای مقدماتی روان‌کاوی فروید است که در آن، نویسنده پس از بحث درباره‌ی لغزش‌ها و رؤیا، به سراغ نظریه‌ی روان‌نژندی‌ها می‌رود و آن را «اصل روان‌کاوی» می‌نامد. فروید در این درس‌گفتارها، با مخاطب فرضی خود وارد گفت‌وگو می‌شود، به ایرادها پاسخ می‌دهد و تلاش می‌کند خواننده را از موضع «عقل سلیم» به موضع مشاهده‌گرِ دقیقِ فرایندهای ناآگاه ببرد. در کتاب نظریه‌های روان‌نژندی فروید ابتدا جایگاه ضمیر ناآگاه را با مثال‌هایی از خواب مصنوعی، تلقین پساهیپنوتیزمی و درمان هیستری توضیح داده است. سپس دو الگوی ساختار روان، یعنی تقسیم سه‌لایه‌ی آگاه/پیش‌آگاه/ناآگاه و مدل نهاد، من و فرامن را شرح می‌دهد و نقش سانسور، پس‌رانش و مکانیسم‌های دفاعی را در شکل‌گیری نشانه‌های روان‌نژندانه نشان می‌دهد. کتاب نظریه‌های روان‌نژندی در ادامه به مفهوم روان‌نژندی، تاریخچه‌ی اصطلاح نوروز، تمایز آن از اختلال‌های صرفاً جسمانی و نقش تعارض‌های درون‌روانی می‌پردازد. فروید و مترجم، با تکیه بر نمونه‌های بالینی، نشان می‌دهند که نشانه‌های بیماری چگونه بیان نمادین تعارض‌های ناآگاه‌اند. در بخش‌هایی از کتاب، نسبت روان‌کاوی و روان‌پزشکی، مسئله‌ی وراثت در برابر تجربه‌ی زیسته، و جایگاه درمان روان‌کاوانه در برابر درمان‌های متعارف نیز بررسی شده است. در کتاب نظریه‌های روان‌نژندی مقدمه‌ی مفصل مترجم جایگاه ویژه‌ای دارد؛ در این مقدمه، محمد مبشری ضمن معرفی مجموعه‌ی درس‌گفتارها، به دشواری‌های ترجمه‌ی اصطلاحات فنی فروید، تفاوت «رانه» و «غریزه» و تاریخچه‌ی ترجمه‌های انگلیسی و فارسی آثار فروید پرداخته است و نشان داده است که چرا انتخاب معادل‌های دقیق برای فهم نظریه‌ی روان‌نژندی تعیین‌کننده است.

خلاصه کتاب نظریه‌ های روان‌ نژندی

کتاب نظریه‌های روان‌نژندی به تبیین این ایده‌ی مرکزی فروید می‌پردازد که نشانه‌های روان‌نژندانه، از وسواس و هیستری تا اندیشه‌های وهمی، نه تصادفی‌اند و نه بی‌معنا؛ بلکه بیان نمادین تعارض‌هایی هستند که در ضمیر ناآگاه ریشه دارند. فروید با اتکا به دو مدل ساختار روان، نقش نهاد، من و فرامن و نیز لایه‌های آگاه، پیش‌آگاه و ناآگاه را در شکل‌گیری نشانه‌ها توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه سانسور و پس‌رانش، عناصر «نامطلوب» را از آگاهی دور می‌کنند اما آن‌ها را به نشانه‌های بیماری تبدیل می‌کنند. در کتاب نظریه‌های روان‌نژندی نمونه‌های بالینی متعددی، از جمله مورد زن دچار وهم حسادت و بیمار مبتلا به وسواس‌های تشریفاتی، به‌تفصیل روایت شده است تا نشان داده شود چگونه می‌توان از تحلیل نشانه‌ها به تعارض‌های جنسی، احساس تقصیر، عشق‌های ممنوع و کشاکش میان خواست‌های فردی و معیارهای اخلاقی رسید. در پایان، جایگاه درمان روان‌کاوانه، مفهوم انتقال و محدودیت‌های کنونی روان‌کاوی در درمان برخی اختلال‌ها نیز طرح شده است.

چرا باید کتاب نظریه‌ های روان‌ نژندی را بخوانیم؟

کتاب نظریه‌های روان‌نژندی امکان آشنایی مستقیم با شیوه‌ی اندیشیدن فروید را فراهم می‌کند؛ جایی که مفاهیم مشهور روان‌کاوی نه به‌صورت فرمول‌های آماده، بلکه در دل مثال‌های بالینی زنده و گفت‌وگو با مخاطب شکل گرفته‌اند. خواننده در این کتاب می‌بیند که چگونه از جزئی‌ترین لغزش‌ها و تشریفات وسواسی می‌توان به ساختار تعارض‌های ناآگاه و منطق نشانه‌های روان‌نژندانه راه یافت.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب نظریه‌های روان‌نژندی به دانشجویان و علاقه‌مندان روان‌شناسی، روان‌پزشکی و مشاوره، و نیز کسانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند با متن اصلی درس‌گفتارهای فروید درباره‌ی روان‌نژندی‌ها آشنا شوند و درک عمیق‌تری از مفاهیمی مانند ضمیر ناآگاه، وسواس، هیستری و انتقال به دست آورند.

بخشی از کتاب نظریه‌ های روان‌ نژندی

«کتاب نظریه‌های روان‌نژندی فروید زادگاه روان‌کاوی و عرصه‌ای است که این دانش در آن پا گرفت و گسترش یافت. اگرچه این متن در مجموعهٔ «درس‌گفتارهای مقدماتی» گنجانده شده است، به گفتهٔ فروید این مبحث دیگر درآمدی بر روان‌کاوی نیست، بلکه اصلِ روان‌کاوی است. افقی نو در پزشکی و روان‌شناسی فروید در دو دههٔ پایانی قرن نوزدهم به تفحص در پدیده‌هایی مشغول شد که از دیدگاه پزشکی و روان‌شناسیِ حاکم در عصر او سزاوار پژوهش جدی نبودند، زیرا در اروپای آن زمان شناسایی امور مربوط به آگاهی در کانون توجه علوم قرار داشت. پدیده‌های عادی و فراگیری چون رؤیا یا لغزش‌ها (گفتار و رفتار سهوی و ناآگاهانه) اموری تصادفی تلقی می‌شدند. بررسی همین پدیده‌های به‌ظاهر بی‌معنا و ناسازگار با عقلْ راهنمای فروید و همکارانش به کشف ناحیه‌ای از روان شد که گرچه پیش از آنان نیز کاملاً بی‌نام‌ونشان نبود، بیش‌تر به قلمروِ اندیشهٔ هنرمندان و فیلسوفان تعلق داشت. این ناحیهٔ مفروض را تحت عنوان ضمیر ناآگاه می‌شناسیم. ... شناسایی ضمیر ناآگاه با کاوش در نشانه‌های بیماری‌هایی که به نام روان‌نژندی می‌شناسیم آغاز شد ــ نخست در هیستری با نشانه‌هایی چون اختلال حرکتی و حسی، مثلاً فلج یا نابینایی بدون علت بدنی، و سپس در بیماری‌های اجباری (وسواسی). فروید به این شناخت دست یافت که همهٔ نشانه‌های این بیماری‌ها از عواملی سرچشمه می‌گیرند که در ضمیر ناآگاه فعال‌اند و در افکار و رفتار و بدن می‌توانند تغییرات بیمارگونه ایجاد کنند.»