کتاب براندازی: روایت یک قرن عملیات تغییر رژیم توسط آمریکا از هاوایی تا عراق

کتاب براندازی نوشتۀ اِستِفِن کینزر و ترجمۀ محمدحسین آهویی است. نشر ثالث این کتاب را روانۀ بازار کرده است. این اثر، یک قرن عملیات تغییر رژیم توسط آمریکا از هاوایی تا عراق را روایت می‌کند. کتاب، دو پرسش اساسی مطرح می‌کند و سعی دارد به آنها پاسخ دهد: اول اینکه چرا ایالات‌متحده بعضی از تصمیماتِ یادشده در این کتاب را می‌گیرد؟ و دوم آنکه پیامدهای بلندمدت عملیات براندازی رهبران خارجی به‌وسیلۀ امریکا چیست؟

درباره کتاب براندازی

کتاب براندازی، دربارۀ هیچ‌یک از راه‌هایی که آمریکایی‌ها از طریق آنها دنیای مدرن را شکل داده‌اند، سخن نمی‌گوید؛ بلکه فقط افراطی‌ترین موارد، یعنی مواردی را که در آنها ایالات‌متحده مستقیماً عملیات براندازی رهبران خارجی را سازمان داده و به انجام رسانده، بررسی می‌کند. هیچ کشوری در عصر جدید این‌گونه به دفعات و این‌گونه در سرزمین‌های دور از مرزهای خود چنین اقداماتی مرتکب نشده است.

خواندن کتاب براندازی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران حوزۀ علوم سیاسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب براندازی

«در کتابخانه بزرگ پردیسِ اوستینِ دانشگاه تگزاس مجموعه‌ای از اشیاء گوناگون نگهداری می‌شود. هر یک از این اشیاء بازگوکننده و یادآور دگرگونی عظیم و تکان‌دهنده‌ای هستند. در میان این مجموعه می‌توان از اولین عکس گرفته شده در جهان به سال ۱۸۲۶ که روی یک ورقه پیوتر چاپ شده، نسخه‌ای از کتاب مقدس گوتنبرگ (یکی از پنج نسخه موجود در ایالات متحده) ، و نیز یک نسخه از اولین کتاب چاپ شده به زبان انگلیسی را نام برد.

یکی از غیرعادی‌ترین اشیاء در این مجموعه چیزی است که به نظر نمی‌رسد هیچ‌گونه سنخیت و هماهنگی با یک کتابخانه داشته باشد. مورد یاد شده شکل بازسازی شده دفتر کار خانگی جان فاستر دالس در فاصله سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۸ است؛ سال‌هایی که وی وزیر خارجه ایالات متحده بود. این دفتر کار به همان شکل اصلی و کامل با کلیه مبلمان، فرش‌ها، قاب‌بندی دیوارها، قفسه‌های کتاب و کتاب‌های موجود در آن توسط خانواده دالس به این کتابخانه هدیه شده است. در این اتاق بازدیدکنندگان می‌توانند عکس‌های قاب شده‌ای را که دالس روی میز کار خود می‌گذاشت، سرویس نقره چایخوری او، مجموعه فاخری از اشیاء ساخته شده با سنگ یشم و هدایایی را که وی از رهبران خارجی دریافت کرده بود مشاهده کنند. کتابخانه دانشگاه تگزاس این اتاق را یک دست‌ساخت تاریخی به حساب می‌آورد و چنین نیز هست.

دالس اغلب روزها تا ساعات پایانی بعدازظهر در وزارت خارجه کار می‌کرد. حدود ساعت شش بعدازظهر رهسپار کاخ سفید می‌شد و در آن‌جا به اتفاق آیزنهاور، رئیس‌جمهور ــ و به گفته او ــ «به تجزیه و تحلیل جنبه‌های گسترده‌تر حوادث جهان که در حال ظهور و بروز بودند» می‌پرداخت. دالس پس از آن در صورتی که گرفتاری دیپلماتیک ضروری نداشت به خانه بازمی‌گشت و به این اتاق می‌رفت. یک لیوان ویسکی چاودار کهنه برای خود می‌ریخت، روی مبل چرمی مورد علاقه‌اش می‌نشست و به آتشی که در شومینه زبانه می‌کشید خیره می‌شد. اغلب اوقات با حواس پرتی محتویاتِ لیوانش را با انگشت اشاره هم می‌زد. برخی اوقات یک رمان پلیسی می‌خواند و در مواقع دیگر ساکت و آرام به چالش‌های قدرت می‌اندیشید.

گرچه مباحث خاصی که دالس هنگام نشستن در این اتاق در باره آن‌ها فکر می‌کرد جایی ثبت و ضبط نشده است اما تجربه مشاهده این اتاق به شدت خاطره برانگیز است. به احتمال بسیار زیاد دالس در همین اتاق براندازی دولت‌های خارجی را سبک و سنگین می‌کرد. روی همین مبل، برابر آتش همین شومینه و با همین پرده‌ها که پشت سرش آویخته بودند سرنوشت میلیون‌ها نفر از جمله نسل‌های هنوز متولد نشده را در گوشه و کنار جهان رقم زد.»