کتاب هزارتوی سعودی (روایتی از جامعه و حکومت عربستان سعودی)

«هزار توی سعودی» نوشته کارن الیوت هاوس (-۱۹۴۷)، خبرنگار و تحلیلگر سیاسی آمریکایی، روایتی از جامعه وحکومت عربستان سعودی است. الیوت هاوس که سابقه بردن جایزه پولیتزر به خاطر گزارش‌های بین‌المللی‌اش را در کارنامه دارد، سرویراستار وال‌استریت ژورنال نیز بوده است. هاوس ۳۵ سال جسته‌وگریخته با عربستان سروکار داشت اما پنج سال آخر این دوره را منحصرا روی عربستان کار کرده است. بارها به عربستان سفر کرده تا آرام و باطمأنینه لایه‌های فرهنگ، دین، تاریخ و جغرافیای عربستان را کنار بزند و اعماق جامعهٔ عربستان را ببیند. به قول خودش، تلاش کرده «زیر دشداشه‌های سفید و چادرهای مشکی، تنوع بزرگ و غنی جامعهٔ سعودی را کشف» کند. او از کف صحنه خبر می‌دهد. به لطف مصاحبه‌ها و سفرهای پی‌درپی‌اش، اطلاعات دست‌اولی از وجب‌به‌وجب عربستان می‌دهد. هم از ملک‌سلمان نقل‌قول می‌آورد و هم از کولی‌هایی که در بیابان‌های دورافتاده، از حق شهروندی عربستان محروم‌اند. هم با علمای سطح اول عربستان به بحث می‌نشیند و هم با زنانی که به دنبال حقوق ساده‌شان مثل رانندگی و داشتن شغل‌اند. هم به کاخ‌های محافظت‌شدهٔ شاهزاده‌ها سرک کشیده و هم به خانه‌های محقری که بعد از غروب آفتاب، تاریک و بی‌چراغ‌اند. هاوس یکی‌یکی بحران‌های عربستان سعودی را بررسی می‌کند و با داده‌های دست‌اول ما را با جوانب آن‌ها آشنا می‌کند. نشانمان می‌دهد که در این کشور عجیب، نرخ بیکاری سعودی‌ها بالاست اما شصت‌درصد کارها را کارگران خارجی انجام می‌دهند. نشانمان می‌دهد که در عربستان اقتصاد تک‌محصولی است و حالا تردیدهایی پیرامون میادین نفتی عربستان و توانایی‌اش در استخراج نفت ایجاد شده است. نشانمان می‌دهد که از یک‌سو وهابیتی که ضامن مشروعیت آل‌سعود است این کشور را تبدیل کرده به زایشگاه بنیادگرایی و تروریسم بین‌الملل، اما از سوی دیگر، آل‌سعود تکیه زده به عصای نه‌چندان مطمئن آمریکا.