کتاب توفان در مرداب

«توفان در مرداب» اثر از نویسنده بزرگ ایتالیایی اهل سیسیل، لئوناردو شیاشا است. او مبدع شیوه‌ای در داستان‌نویسی کوتاه به نام «افسانه پلیسی» است؛ قصه‌های طنزآمیز نسبتآ کوتاهی که معمایی پلیسی در بطن آنها نهفته است و معمولا با یک نتیجه‌گیری سیاسی به پایان می‌رسد. «کلیساهای رگا لپترا»، «عموهای سیسیل»، «دریایی به رنگ شراب»، «تودو مودو»، «جنازه‌های خوش» و «روز جغد» تعدادی از آثار اویند. «توفان در مرداب» اولین‌بار در سال ۱۹۶۳ منتشر شد که در این‌جا آن را با ترجمه بی‌نظیر زنده‌یاد مهدی سحابی می‌خوانید. صدای پای انقلاب فرانسه به دروازه‌های سیسیل رسیده است و اشراف در صدد مبارزه و جلوگیری از نفوذ این انقلاب به منطقه هستند. والی سیسیل انسانی فرهیخته است و می‌کوشد که باقی‌مانده دستگاه تفتیش عقاید را از سیسیل پاک کند؛ درباریان نیز حضور او را تحمل نمی‌کنند و در پی چاره‌ای به کتاب‌سوزی دست می‌زنند. این فضای داستان «توفان در مرداب» است. در این میان دن جوزپه ولا کشیشی سیسیلی به شیوه خود به مبارزه با این حاکمیت دسیسه‌باز می‌پردازد. او که به زبان عربی آشنایی چندانی ندارد مامور می‌شود کتابی که خودش ادعا کرده مربوط به تاریخ سیسیل است را ترجمه کند. در وی پذیرش این ترجمه زندگی او عوض می‌شود. با اسقف رفت‌وآمد می‌کند، به دربار راه میابد، با اشراف حشرونشر می‌کند و تجربه این رفاه او را برآن می‌دارد تا به جعل این کتاب تاریخی بپردازد و قرن‌ها تاریخ و تمدن برای سیسیل بتراشد. او با تخیلی قوی و پشتکار زیاد صفحات این اثر تاریخی را بهم میریزد و خط آن را عوض می‌کند تا کتاب را به تاریخچه‌ای از سیسیل تبدیل کند. اشراف از ترس برملا شدن پیشینه زمین‌خواری‌شان هرکاری می‌کنند که جوزپه را به زندان بیاندازند. این جعل کتاب که ابتدا برای جوزپه یک بازی خطرناک برای غلبه برحقارتش دربرابر اشراف بود به مرور و با تحول روحی او به کاری هنرمندانه بدل می‌شود: «کشیش دن جوزپه‌ولا از همان هنگامی به فکر جعل افتاد که اسقف ایرولدی به او پیشنهاد کرد گردش‌کنان به صومعه سن‌مارتینو بروند: تا آنجا که اسقف به یاد می‌آورد، در این صومعه یک کتاب خطی عربی یافت می‌شد که دن مارتینو لافارینا، کتابخانه‌دار کاخ اسکوریال، صد سال پیشتر به پالرمو پایتخت سیسیل آورده بود. و حال بهترین فرصت پیش آمده بود تا دانسته شود این کتاب درباره چیست.» رمان شیاشا مانند هر افسانه دیگری محصول تخیل است اما او از این فرم استفاده کرده تا واقعیت اجتماعی دوران تفتیش عقاید را از دیدگاهی نو به مخاطب نشان دهد و به جای رونوشت برداشتن از واقعیت به کشف دوباره آن بپردازد.