بختیار علی محمد در سال ۱۹۶۰ در سلیمانیهی عراق چشم به جهان گشود، در این شهر بزرگ شد و تحصیلات خود را تا دورهی متوسطه در همین شهر ادامه داد. پس از پایان دورهی متوسطه برای تحصیل در رشتهی زمینشناسی به دانشگاه سلیمانیه و پس از آن به دانشگاه صلاحالدین اربیل رفت.
بختیار علی در سال ۱۹۸۳ و در سن ۲۳ سالگی در تظاهراتی در دانشگاه به ضرب گلوله مجروح شد و این حادثه سبب انصراف او از تحصیل در دانشگاه شد. بختیار علی پس از انصراف از تحصیل در همین سال (۱۹۸۳) نوشتن را با سرودن یک شعر بلند به نام «نیشتمان» که در کردی به معنای وطن است آغاز کرد. پس از آن بختیار علی با نوشتن مقالات متعدد در روزنامههای مختلف بهعنوان یک مقالهنویس به مردم معرفی شد و رفتهرفته مردم با نام و آثار وی آشنا شدند. او در این مقالات به مباحثی مانند کارزار نسلکشی انفال در دوران صدام، رابطه قدرت و روشنفکران و سایر مسائل فلسفی و اجتماعی پرداخته است.
او در سال ۱۹۹۱ به همراه برخی روشنفکران دیگر کرد به ویژه مریوان ویریا قانی، ربین هاردی و شیرزاد حسن جنبش فکری جدیدی را بنیانگذاری و نشریهای با نام «ئازادی» (که در زبان کردی به معنای آزادی است) را منتشر کردند. این نشریه تنها در ۵ شماره منتشر شد. در همین سال اولین مجموعهی شعر او، «گناه و کارناوال» نیز منتشر شد.
در سال ۱۹۹۴ پس از شروع مجدد جنگ داخلی میان احزاب کردستان عراق، بختیار علی در اعتراض به این جنگها خاک عراق را ترک و به سوریه مهاجرت کرد. پس از ۹ ماه اقامت در دمشق بختیار علی به آلمان مهاجرت کرد و تا مدتی بعد (تا سال ۱۹۹۹) در فرانکفورت سکونت داشت. پس از آن بختیار علی به شهر کلن آلمان مهاجرت کرد و هماکنون نیز در این شهر ساکن است. در همین ایام بختیار علی با همکاری سایر همراهان جنبش فکریشان انتشار نشریهای با نام «رهههند» و یا رهند را در اروپا آغاز کردند.
پس از مهاجرت به آلمان بختیار علی نوشتن اولین رمان خود با نام «مرگ دومین تکفرزند» را آغاز کرد. این رمان برای اولین بار در سال ۱۹۹۷ در سوئد منتشر شد. دومین رمان او، «غروب پروانه» نیز یک سال بعد در سال ۱۹۹۸ در سوئد منتشر شد. بختیار علی که در این بین به انتشار اشعار خود در مجموعه شعرهای مختلف نیز میپرداخت تاثیرگذارترین نوشتهی خود یعنی «آخرین انار دنیا» را چهار سال بعد در سال ۲۰۰۲ در سلیمانیهی عراق به چاپ رساند. انتشار این کتاب سبب شهرت بختیار علی در کشورهای مختلف شد و این کتاب هماکنون به زبانهایی از جمله انگلیسی، آلمانی، روسی، عربی و همچنین فارسی ترجمه شدهاند.
پس از انتشار این کتابها برخی بختیار علی را حرفهایترین نویسندهی کردزبان خواندهاند. بختیار علی در سال ۲۰۱۶ کتاب «غزلنویس و باغهای خیالی» را با نام I stared at the night of the city به انگلیسی و به عنوان اولین کتاب کردیزبان برگردانشده به انگلیسی منتشر شد. این کتاب با کوشش مترجم و روزنامهنگار ساکن لندن کریم عبدالرحمان به انگلیسی برگردان شده است.
بختیار علی که از سبک رئالیسم جادویی در نوشتههایش بهره برده است، در آثارش به طور کل بر روی تاریخ و سرگذشت مردم کرد در طول زمانهای مختلف تمرکز دارد. علاوه بر نگاه تاریخی، بختیار علی در آثار خود نسبت به افراد و وقایع نگاهی روانشناختی دارد. نظرات و انتقادهای سیاسی و اجتماعی وی نیز علاوه بر این که به طور عمده در نشریه رهههند منتشر شدهاند و شهرت مقالهنویسی بختیار علی عمدتا به خاطر همین مقالات انتقادی است، در سایر آثارش نیز به چشم میخورد.
بختیار علی جوایز متعددی در طی سالهای اخیر دریافت کرده است. از جمله این جوایز میتوان به جایزهی ادبی نلی زاکس آلمان اشاره کرد که بختیار علی در سال ۲۰۱۷ آن را دریافت کرد. این اولین باری بود که این جایزه به فرد غیراروپاییزبان اهدا میشد. علاوه بر این جایزه جشنوارهی بینالمللی ادبی گلاویژ که یکی از مهمترین رویدادهای اقلیم کردستان است نیز در سال ۲۰۰۳ برای کتاب «آخرین انار دنیا» به بختیار علی اهدا شده است. بختیار علی برای نگارش کتاب «جمشید خان عمویم، که باد همیشه او را با خود میبرد.» نیز جوایز متعددی از جمله جایزهی زین احمد هردی، جایزهی وزارت فرهنگ کردستان و جایزهی شیرکو بیکس را دریافت کرده است.
نظر شما دربارهٔ این کتاب
نظرات کاربران
4 فصل اول کتاب و سه فصل از میانه کتاب نیست. هفت تا از فایلها تکرارین و باید جایگزین بشن.
حدود ۱۰ دقیقهاش رو گوش دادم مشکل فنی وجود داره و گویا از نیمههای کتاب شروع میشه، و از نظر داستان هم، تمام مدت داره از "سِریاس صبحدم" و اینکه کشته شده یا نه صحبت میکنه... بدون اینکه از فضای داستان...بیشتر
ممون از هدیه طاقچه امیدواریم این طرح رایگان با کتابای خوب دیگه ادامه پیدا کنه.💖
در این جنگ دو ملت،دو دین،دو شیوه سیاست،روبروی هم قرار نگرفته بودند.تنها دو انسان برهنه مقابل هم قرار گرفته بودند.دو انسان چون دو جانور بدون هیچ انگیزه ای که ارتباطی به حکمت انسانی داشته باشد یکدیگر را میدریدند. رمانی جادوئی از...بیشتر
عالی بود خیلی خوشم اومد یه جذابیتی داره که همش میخواد دنبالش کنی عالیی حتما توصیه میکنم ولی اگه گویندش این نبود شاید بهتر از این نمیشد عالیی 😍🤩
تا قسمت ۱۳ کتاب گوش دادم بلکه جذب کتاب بشم ولی متاسفانه اینطور نشد کتاب نیاز به این داره که همه اون رو مطالعه کنی تا متوجه داستان بشی و از حوصله من خارج بود ....وقتی گوش میدی پر میشی...بیشتر
کتاب خوبی بود اما انتخاب گوینده خوب نبود. صدای ایشون برای مستندخوانی یا رمان های شرلوک هلمز و جنایی بهتره
داستانی عمیق ، عاشقانه ، ادبی و البته تخیلی مفید برای کسانی که به داستان های ایچنینی علاقمند هستند
من این کتاب رو توی ایران صدا گوش دادم راویش عالی بود ولی این نسخه اصلا خوب نیس
سلام کتاب جالب و دوست داشتنی و اموزنده ای هست اما متاسفانه صدای اقای ابراهیمی روی کتاب اثر منفی داشته و اعصاب ادم به هم میریزد کاش گوینده دیگری به جای ایشان صحبت کرده بود اجبارا کتاب شنیدم اما با...بیشتر
من خیلی کتاب رو دوست داشتم. من معمولا طرفدار کتابای سیاسی یا با موضوع جنگ و انقلاب نیستم ولی به نظرم این کتاب خیلی استعاره های جالبی داشت. بنظرم مدل گویش کتابخوان محترم با سبک کتاب هماهنگ بود.
کتاب فوقالعادهای که واقعاً خیلی بد خوانده شده. نمایشنامه رادیویی که نیست جناب، کتاب صوتی است.
خدای من خوانش این کتاب چقدر بد انجام شده در حدی که هندفنم رو پرت کردم یه گوشه گوشامو گرفتم و تا ساعت ها فریاد زدم. نفس گیری ها واقعا توی بازه های نا مناسبی صورت میگرفت . ایست ها...بیشتر
من صدای این آقا رو هر کاری میکنم نمیتونم گوش کنم.
کتاب خاصی است و مخاطب خاص دارد. هر کسی از خواندن و شنیدن آن لذت نمیبرد. بسیار عمیق و فلسفی به جنگها و انقلابها و زندگیها میپردازد. من بسی لذت بردم از شنیدنش.