کتاب صوتی افسردگی، سکه رایج زمانه ما

کتاب صوتی افسردگی، سکه رایج زمانه ما نوشته‌ی داریان لیدر با ترجمه‌ی سعید سهیلی و با گویندگی مهران نوروزی منتشر شده است. نشر بیدگل نسخه‌ی مکتوب آن کتاب را منتشر کرده و انتشارات شرکت توسعه محتوای لحن دیگر نسخه‌ی صوتی را تولید کرده است. این کتاب صوتی در مجموعه‌ی دانش زندگی قرار می‌گیرد و به موضوع افسردگی، سوگواری و مالیخولیا می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌بر تجربه‌ی روان‌کاوانه و مثال‌های عینی، نگاه رایج پزشکی و دارومحور به افسردگی را به چالش می‌کشد و آن را در پیوند با فقدان، روابط انسانی و ساختارهای اجتماعی بررسی کرده است.

درباره کتاب افسردگی، سکه رایج زمانه ما

کتاب صوتی افسردگی، سکه رایج زمانه ما با تکیه‌بر نوشته‌های فروید، کارل آبراهام و ملانی کلاین، مفهوم افسردگی را در کنار دو مفهوم قدیمی‌تر سوگواری و مالیخولیا بازخوانی کرده است. داریان لیدر در همان فصل‌های آغازین نشان می‌دهد چطور در جهان امروز، داروهای ضدافسردگی و صنعت داروسازی، افسردگی را به یک «مشکل مغزی» تقلیل داده‌اند و تجربه‌ی پیچیده‌ی فقدان، جدایی و رنج روانی را پشت آمار، نمودار و نسخه‌های دارویی پنهان کرده‌اند. در این کتاب صوتی، نویسنده از مثال‌های روزمره مثل بسته‌بندی قرص‌ها تا روایت‌های بالینی و ادبی استفاده کرده تا نشان دهد افسردگی چگونه به سکه‌ی رایج زمانه تبدیل شده است. کتاب صوتی افسردگی، سکه رایج زمانه ما در چند فصل پیوسته، ابتدا تاریخچه‌ی گسترش تشخیص افسردگی، نقش شرکت‌های داروسازی، و جایگزاشدن درمان‌های کوتاه‌مدت شناختی‌رفتاری به‌جای روان‌کاوی را شرح داده است. سپس لیدر به سراغ مقاله‌ی سوگواری و مالیخولیا فروید می‌رود، مفهوم «کار سوگواری» را باز می‌کند و تفاوت سوگواری و مالیخولیا را با دقت توضیح می‌دهد. در ادامه، با مثال‌هایی از زندگی روزمره، رؤیاها، روابط عاشقانه، فقدان والدین و حتی آثار هنری، نشان داده شده که چگونه فقدان و خشمِ نادیده‌گرفته‌شده می‌توانند به افسردگی، احساس گناه و خودملامتگری مزمن تبدیل شوند. در کتاب صوتی افسردگی، سکه رایج زمانه ما شنونده با این ایده روبه‌رو می‌شود که افسردگی یک برچسب کلی است که روی تجربه‌های بسیار متفاوت گذاشته شده و بدون فهم سوگواری و مالیخولیا، فقط سطح ماجرا دیده می‌شود. نویسنده در فصل‌های پایانی، بر اهمیت شنیدن فرد رنج‌دیده، نقش ناخودآگاه، و جایگاه خلاقیت در مواجهه با مالیخولیا تأکید کرده است.

خلاصه کتاب افسردگی، سکه رایج زمانه ما

کتاب صوتی افسردگی، سکه رایج زمانه ما از تجربه‌ی یک زن جوان و بسته‌ی قرص‌های ضدافسردگی شروع می‌شود و از همین تصویر، نقدی گسترده بر نگاه دارومحور به افسردگی بنا می‌کند. داریان لیدر نشان می‌دهد چگونه صنعت داروسازی، نظام‌های تشخیصی و درمان‌های کوتاه‌مدت، افسردگی را به مجموعه‌ای از علائم زیستی فروکاسته‌اند و رابطه‌ی آن با فقدان، جدایی و تاریخچه‌ی زندگی فرد را نادیده گرفته‌اند. در ادامه، نویسنده با رجوع به مقاله‌ی سوگواری و مالیخولیا فروید، مفهوم «کار سوگواری» را شرح می‌دهد، تفاوت سوگواری و مالیخولیا را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه خشمِ ناآگاه، دوسوگرایی نسبت‌به عزیزان و سوگ‌های حل‌نشده می‌توانند پشت احساس بی‌ارزشی، خودملامتگری و دل‌مردگی پنهان شوند. آن کتاب شنونده را به‌سمت فهمی عمیق‌تر از افسردگی به‌عنوان واکنشی به فقدان و ساختارهای اجتماعی سوق داده است.

چرا باید کتاب افسردگی، سکه رایج زمانه ما را بشنویم؟

این کتاب صوتی با ترکیب روایت‌های بالینی، مثال‌های روزمره، ارجاع به نظریه‌های روان‌کاوی و نقد اقتصاد دارو، تصویری چندبعدی از افسردگی ارائه کرده است. شنونده با شنیدن آن کتاب می‌تواند رابطه‌ی افسردگی با فقدان، سوگواری، خشم نادیده‌گرفته‌شده و فشارهای اجتماعی را بهتر بفهمد و به‌جای تمرکز صرف بر علائم، به ریشه‌های تجربه‌ی خود یا اطرافیان فکر کند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که با افسردگی، سوگ‌های طولانی، احساس گناه یا خودملامتگری درگیرند، به دانشجویان و علاقه‌مندان روان‌شناسی و روان‌کاوی، و همچنین به کسانی که می‌خواهند نسبت‌به نقش دارو، درمان و جامعه در شکل‌دادن به تجربه‌ی افسردگی دیدی انتقادی‌تر پیدا کنند.

بخشی از کتاب افسردگی، سکه رایج زمانه ما

«در جهان غرب برای میلیون‌ها نفر داروی ضدافسردگی تجویز می‌شود و در کشورهای دیگر هم این رقم دارد مدام افزایش پیدا می‌کند با وجود این به نظر می‌رسد متولیان درمان دارویی افسردگی به ذهنشان هم خطور نکرده که گاهی ممکن است خودݬݬِ شیوهٔ درمانْ بازتابی از وضعیتِ فرد افسرده باشد. قرصِ منزوی به هرکسی که بسته را باز می‌کند پیامی دل‌خراش می‌دهد. این تصویر تیره‌وتار از واحدهای جداافتاده، یادآور وجه منفی فردگرایی مدرن است؛ وضعیتی که در آن فرض بر این است که هریک از ما عاملی مجزا و گسسته از دیگرانیم و انگیزهٔ عملمان رقابت بر سر کالاها و خدماتِ بازار است نه جامعه و تلاش جمعی. البته که این شیوهٔ بسته‌بندی داروهای ضدافسردگی دلایل خودش را دارد: اینکه هر قرص در جای جداگانه‌ای باشد باعث می‌شود مصرف‌کننده با یک نگاه بفهمد چند قرص خورده است. به‌عبارتی این شیوه امکانِ مدیریت بهتر افسردگی را فراهم می‌کند. حتی بعید نیست تولیدکنندگان فکر کنند فاصله‌انداختن بین قرص‌ها با آن فضای خالی آلومینیومی یا پلاستیکی به افراد نشان می‌دهد باید تک‌تک و سروقت قرص بخورند و از مصرف یکبارهٔ آنها منصرفشان می‌کند. ولی شاید جا دارد از خودمان بپرسیم که چند‌نفر مثل آن زن به بسته‌بندی دارویشان خیره شده‌اند و افکار مشابهی از ذهنشان گذشته؟ این وضعیت را می‌شود استعاره‌ای دانست از شیوهٔ رایجِ مواجههٔ جامعهٔ امروزی با افسردگی. به احوالِ درونی انسانی که دارد رنج می‌برد کاری ندارند و اولویت با راه‌حل‌های پزشکی است. اینکه فرد چه ارتباط واقعی و عملی‌ای با دارو برقرار می‌کند اهمیت چندانی ندارد و نکتهٔ مهم‌تر پیروی او از دستورالعمل مصرف داروست. به این ترتیب افسردگی را نوعی مشکل زیستی تلقی می‌کنند که مثل عفونت ناشی از باکتری نیاز به درمان زیستی مشخصی هم دارد.»