کتاب صوتی فلسفه کار

کتاب صوتی فلسفه کار نوشته ریموند گویس با ترجمه کیوان سررشته و گویندگی مهران نوروزی، اثری است که به بررسی بنیادین مفهوم کار در زندگی انسان می‌پردازد. این کتاب صوتی توسط نشر بیدگل منتشر شده و تلاش کرده است با نگاهی فلسفی و تاریخی، جایگاه کار را در جوامع مدرن و سنتی واکاوی کند. نسخه‌ی صوتی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صوتی فلسفه کار

کتاب فلسفه‌ی کار به قلم ریموند گویس، فیلسوف سیاسی و استاد بازنشسته‌ی دانشگاه کمبریج، در سال ۲۰۲۱ توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شد. این اثر که در مجموعه‌ی «فیلسوفی به ... می‌نگرد» منتشر شده، کوششی است برای درک جایگاه کار در جهان امروز از منظر فلسفی، تاریخی و شخصی. گویس در این کتاب با ترکیب تحلیل مفهومی، تأمل تاریخی، خاطرات شخصی و نقد اجتماعی، به پرسش‌های بنیادینی درباره‌ی کار می‌پردازد: کار چیست؟ چگونه سازمان می‌یابد؟ چه عواملی ما را به کار وادار می‌کند؟ و آینده‌ی آن چه خواهد بود؟.

گویس در فلسفه‌ی کار با روایت داستان بسته‌شدن کارخانه‌ی فولاد پدرش در فیلادلفیا در اواخر دهه‌ی ۱۹۸۰ و نیاز عمویش، کشاورزی در ایندیانا، به شغلی دوم برای گذران زندگی، نشان می‌دهد که «کار، آن‌گونه که در جوامع غربی می‌شناختیم، در حال ناپدید شدن است». اتوماسیون و برون‌سپاری، تحولی عمیق در ساختار اجتماعی به راه انداخته‌اند و گویس خواننده را از این تحولات تا «آمازونیزاسیون» جهان امروز همراهی می‌کند.

خلاصه کتاب صوتی فلسفه کار

فصل نخست به تعریف مفهوم کار و ریشه‌های آن در تولید صنعتی می‌پردازد. گویس در این فصل نشان می‌دهد که تصور ما از کار، عمیقاً با انقلاب صنعتی و شکل‌گیری نظام کارخانه‌ای گره خورده است. او همچنین به تمایز میان کار و فعالیت‌های دیگر مانند بازی، اوقات فراغت و بازنشستگی می‌پردازد و نقش «اخلاق کار» را در تسلط بر زندگی انسان‌ها بررسی می‌کند. فصل دوم به سازمان کار اختصاص دارد. گویس در این فصل به بررسی سلسله‌مراتب اجتماعی مشاغل در اقتصاد جهانی امروز می‌پردازد؛ از «کار» (jobs) و «حرفه» (careers) تا «شغل به‌عنوان رسالت» (vocations). او همچنین به تداوم عناصر برده‌داری و کار اجباری در جهان معاصر اشاره می‌کند و شیوه‌های گوناگون سازمان‌دهی کار در جوامع شکارچی-گردآورنده، دامدار و کشاورزی را با نظام کار صنعتی مقایسه می‌نماید.

فصل سوم، که به‌گفته‌ی منتقدان هسته‌ی اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد، به انسان‌شناسی و اقتصاد کار می‌پردازد. گویس در این فصل استدلال می‌کند که تبارشناسی کار مدرن به شکل خاصی از اجبار محلی انجامیده است. او دو تصویر متضاد از انسان را بررسی می‌کند: انسان ذاتاً تنبل که با زور یا انگیزه‌های مالی و اخلاقی به کار واداشته می‌شود و انسان ذاتاً فعال که در جست‌وجوی فعالیت‌های معنادار است. تحلیل او از «منِ تصاحب‌گر» جان لاک، که ثمره‌ی کار خدمتکار خود را به‌عنوان دستاورد شخصی و مالکیت فردی خود تصاحب می‌کرد، از بخش‌های تحسین‌شده‌ی کتاب است. فصل پایانی به نارضایتی رادیکال از کار و آینده‌ی آن می‌پردازد.

چرا باید کتاب صوتی فلسفه کار را بشنویم؟

فلسفه‌ی کار برای کسانی که به پرسش‌های بنیادین درباره‌ی کار، معنای آن و آینده‌اش علاقه دارند، کتابی ضروری و تحریک‌کننده است. گویس به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین فیلسوفان سیاسی معاصر، با قلمی روان، طنزآمیز و گاه تلخ، خواننده را به سفری فکری می‌برد که در آن، فلسفه با تاریخ و زندگی شخصی درهم می‌آمیزد. اکسل هونِت، فیلسوف اجتماعی برجسته، در نقد خود بر این کتاب نوشت که گویس «موضوع مغفول‌مانده‌ی معنای کار در جوامع ما را با ترکیب تحلیل فلسفی و تجربه‌ی شخصی» به‌خوبی به تصویر کشیده است. برایان اوکانر، استاد دانشگاه کالج دوبلین، این اثر را «مشارکتی به‌هنگام و مهم در درک ما از واقعیت پیچیده‌ی کار» خوانده که «پرسش‌های تازه‌ای می‌گشاید و در عین حال با کلاسیک‌ها درگیر می‌شود؛ مطالعه‌ای زیبا نوشته‌شده». نشریه‌ی فرانکفورتر آلگماینه نیز آن را «مقدمه‌ای (به‌همان اندازه خواندنی) بر فلسفه‌ی کار» توصیف کرده که «به جهانِ خاستگاه فیلادلفیای صنعتی دهه‌های پنجاه و شصت» پیوند می‌خورد.

شنیدن کتاب صوتی فلسفه کار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی معنای کار، هویت شغلی، تغییرات ساختاری بازار کار و تأثیرات اجتماعی و روانی اشتغال را دارند؛ همچنین برای دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه، جامعه‌شناسی و مطالعات کار مناسب است.

درباره ریموند گویس

ریموند گویس (متولد ۱۹۴۶) فیلسوف سیاسی و استاد بازنشسته‌ی فلسفه در دانشگاه کمبریج است که پیش‌تر سال‌ها در دانشگاه‌های کلمبیا، پرینستون و شیکاگو تدریس کرده است. او که یکی از برجسته‌ترین چهره‌های نظریه‌ی انتقادی و فلسفه‌ی سیاسی معاصر محسوب می‌شود، بیش از دوازده کتاب در حوزه‌های نظریه‌ی انتقادی، اخلاق و تاریخ فلسفه نوشته است؛ از جمله ایده‌ی نظریه‌ی انتقادی (۱۹۸۱)، تاریخ و توهم در سیاست (۲۰۰۱)، تغییر موضوع (۲۰۱۷) و چه کسی به جهان‌بینی نیاز دارد؟ (۲۰۲۰). گویس در آثارش همواره رویکردی انتقادی به مفاهیم بنیادین سیاست و اجتماع داشته و از منتقدان سرسخت لیبرالیسم و سرمایه‌داری معاصر به شمار می‌رود. او در سال ۲۰۲۱ کتاب فلسفه‌ی کار را منتشر کرد که حاصل تأملات او درباره‌ی کار، هم از منظر فلسفی و هم از منظر تجربه‌ی شخصی و خانوادگی است.

بخشی از کتاب فلسفه کار

«همه‌مان باید کار کنیم.» مادرم این عبارت را جوری می‌گفت که، گرچه انگار حقیقتی بدیهی است و نیازی به دلیل و برهان ندارد و در نتیجه نباید دربارهٔ آن بحث کرد، در واقع تهدیدآمیز هم بود. ولی انگار حق با او بود. پدربزرگ مادری‌ام در یک کارگاه نساجی در فیلادلفیای غربی روی دستگاه پارچه‌بافی کار می‌کرد؛ پدربزرگ پدری‌ام زمانی نانوا بود و بعدش در راه‌آهن مشغول‌به‌کار شد. یکی از عموهایم در دههٔ ۱۹۴۰ با زنی ازدواج کرد که مزرعه‌ای در جنوب ایندیانا به ارث برده بود و این خانواده (بعدها به‌همراه هر پنج فرزندشان) روی همان مزرعه کار می‌کردند. آن موقع مزرعه کاملاً خودکفا نبود، چون خانواده‌شان نمی‌توانست صرفاً با محصولاتی که تولید می‌کردند زندگی بگذراند؛ بیشتر محصولاتشان را تولید می‌کردند تا در بازار بفروشند، اما محصولات مزرعه و قیمت‌هایشان طوری بود که عمو و خانواده‌اش می‌توانستند بدون نیاز به شغلی دیگر و با فروش همان محصولات امرارمعاش کنند. اما در دههٔ ۱۹۶۰ اوضاع اقتصادی روزبه‌روز بدتر می‌شد و در نتیجه عمویم مجبور شد علاوه‌بر کار در مزرعه، شغلی دیگر دست‌وپا کند و به‌عنوان نظافتچی صنعتی در کارخانهٔ داروسازی شهر شروع به کار کرد. با گذشت زمان اهمیت کار در شهر بیشتر و بیشتر شد. پدرم در کارخانهٔ فولاد فرلس ورکس در شرق پنسیلوانیا مکانیک بود؛ شغلش تعمیر لوکوموتیوهای دیزل و جرثقیل‌های مغناطیسی سقفی بود که برای جابه‌جایی سنگ‌معدن، آهن و فولاد از یک بخش کارخانه به بخش‌های دیگر استفاده می‌شدند. مادربزرگم همهٔ روز را صرف نظافت خانه، شستن رخت‌ها و پخت‌وپز می‌کرد و مادرم هم به‌عنوان ماشین‌نویس، کارمند بایگانی، تندنویس و منشی در شرکت‌های مختلفِ خریدوفروش اجناس کار می‌کرد. خودم در دههٔ ۱۹۶۰ تابستان‌ها در کارخانهٔ فولاد مشغول به کارهای مختلف می‌شدم و یک تابستان هم به‌عنوان «مسئول باربری» در فرودگاه راین‌ماین فرانکفورت در آلمان کار کردم. از سال ۱۹۷۱ که کار تمام‌وقت و دائمی را شروع کردم تا زمان بازنشستگی‌ام در سال ۲۰۱۴، تمام زندگی کاری‌ام را صرف آموزش، مطالعه، آماده‌سازی گزارش‌ها و ارزیابی‌ها و نگارش کتاب و مقاله کردم. علی‌رغم تفاوت‌هایی که در شیوهٔ این فعالیت‌ها هست ما همه‌شان را با یک نام مشترک می‌شناسیم: «کار». آیا چنین چیزی معقول است؟ این فعالیتی که «کار» می‌نامیم چیست؟»