کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره

کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره نوشته شارلوت جوکو بک، مراقبه را از جستجوی تجربه‌های خارق‌العاده به دل کار، روابط و مسئولیت‌های معمول زندگی می‌آورد. نویسنده میان دیدن واقعیت و داستان‌هایی که ذهن درباره‌ی واقعیت می‌سازد تفاوت می‌گذارد؛ تفاوتی که در برخورد با نگرانی، خشم و نارضایتی اهمیت پیدا می‌کند. این کتاب صوتی و ترجمه احسان کرم ویسی، مجموعه‌ای از گفتارهای نویسنده درباره‌ی توجه، نشستن و شناخت عادت‌های ذهنی است. انتشارات شرکت توسعه محتوای لحن دیگر این کتاب صوتی را با گویندگی مهران نوروزی منتشر کرده است. نکته‌ی اصلی گفتارها این است که تمرین، جدا از زندگی نیست و قرار نیست جای زندگی را بگیرد.

درباره کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره

کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره حاصل گفتارهای ویرایش‌شده‌ی شارلوت جوکو بک در نشست‌های مراقبه و برنامه‌های هفتگی است. نویسنده از جایگاه آموزگاری سخن می‌گوید که تجربه‌ی تربیت فرزندان، کار و دشواری‌های زندگی را پشت سر گذاشته است. همین زمینه، جهت بحث‌ها را مشخص می‌کند: ذن نباید به پناهگاهی برای دورشدن از مسئولیت‌ها تبدیل شود. مراقبه در این گفتارها فرصتی برای مشاهده‌ی افکار، احساسات و تنش‌های بدنی است، نه وسیله‌ای برای رسیدن به قدرت‌های ویژه یا آرامش همیشگی. متن ارسالی یادداشت مترجم، پیشگفتار و مطالبی از سه فصل را در بر دارد. فصل نخست با عنوان سرچشمه‌ها آغاز می‌شود و بحث‌هایی مانند شروع تمرین ذن، تجربه‌ی لحظه‌ی حال، اقتدار و گلوگاه ترس را شامل می‌شود. فصل دوم پرسش از چیستی تمرین را پیش می‌کشد؛ تمرین چه چیزی نیست، تمرین چه چیزی هست، آتش توجه، بهای تمرین و پاداش تمرین از عنوان‌های موجود در این فصل‌اند. فصل سوم، احساسات، بحث را به غرور و خشم می‌رساند.
کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره میان توضیح مفاهیم، خاطرات شخصی و پرسش‌وپاسخ با شاگردان حرکت می‌کند. خاطره‌ی آموزش پیانو، برای نمونه، نشان می‌دهد که داشتن مهارت لزوماً به معنای توانایی شنیدن دقیق نیست. نویسنده از همین تفاوت برای توضیح توجه استفاده کرده است: انسان ممکن است کاری را انجام دهد اما بیشتر درگیر نظرها و توقعات خودش باشد تا تجربه‌ی همان کار. گفتارها همچنین رابطه‌ی استاد و شاگرد را بررسی می‌کنند. استاد در این نگاه راهنماست، نه کسی که بتواند زندگی دیگری را به‌جای او تجربه کند. نویسنده شتاب برای روشن‌ضمیری را نیز زیر سؤال برده است. تجربه‌ی شدید معنوی، بدون آمادگی و رشد متوازن، الزاماً سودمند نیست و ذن هم پاسخ همه‌ی مشکلات محسوب نمی‌شود. شنونده با مجموعه‌ای از بحث‌های تأملی روبه‌رو می‌شود که وعده‌ی حذف رنج نمی‌دهند. محور بحث، شناخت واکنش‌هایی است که میان انسان و تجربه‌ی بی‌واسطه‌ی زندگی فاصله می‌اندازند. این نگاه، پذیرش را به بی‌عملی تبدیل نمی‌کند؛ توجه به واقعیت باید زمینه‌ی تشخیص کار ضروری و انجام‌دادن همان کار باشد.

خلاصه کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره

ذهن می‌تواند جستجوی رضایت در دارایی، موقعیت یا رابطه را به جستجوی روشن‌ضمیری منتقل کند، بی‌آنکه عادت همیشگیِ رسیدن به چیزی بیرون از خود تغییر کند. کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره همین عادت را نقطه‌ی شروع بحث قرار می‌دهد. نویسنده تمرین را مشاهده‌ی دقیق افکار و تجربه‌ی حس‌های بدن می‌داند. نام‌گذاری فکر، مانند تشخیص اینکه ذهن مشغول قضاوت یک نفر است، کمک می‌کند فکر با واقعیت یکسان انگاشته نشود. بازگشت به تنفس، صداها و احساس‌های جاری، بخش دیگری از این فرایند است. هدف، سرکوب احساسات یا کنارگذاشتن تفکر ضروری نیست؛ برنامه‌ریزی و حل مسئله همچنان جای خود را دارند. دغدغه‌ی اصلی، کمترگرفتارشدن در خیال‌پردازی‌های خودمحورانه است. نویسنده پیامد این تمرین را در توجه بیشتر به دیگران، پایبندی به مسئولیت‌ها و مواجهه‌ی آگاهانه‌تر با دشواری‌ها جستجو می‌کند، نه در دستیابی به زندگی بی‌دردسر.

چرا باید کتاب صوتی ذن در زندگی روزمره را بشنویم؟

دلایل شنیدن این کتاب صوتی را می‌توان در این نکته‌ها خلاصه کرد:

• گفتارها تفاوت میان تفکر لازم برای انجام کار و نگرانی تکرارشونده را توضیح می‌دهند.
• پرسش‌وپاسخ‌ها، سوءبرداشت‌هایی مانند لزوم حذف همه‌ی افکار هنگام مراقبه را روشن می‌کنند.
• بحث اقتدار، مسئولیت شخصی و حدود نقش آموزگار را بررسی می‌کند.
• هشدار درباره‌ی تمرین شتاب‌زده، اهمیت آمادگی و رشد متوازن را نشان می‌دهد.

شنیدن این کتاب صوتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ذن که می‌خواهند ارتباط مراقبه با کار و روابط را بشناسند.
• مخاطبانی که دغدغه‌ی شناخت نگرانی، رنجش و قضاوت‌های ذهنی را دارند.
• افرادی که درباره‌ی هدف تمرین مراقبه و انتظارهای خود از روشن‌ضمیری پرسش دارند.