کتاب نمایش های ایرانی؛ جلد پنجم

کتاب نمایش های ایرانی؛ جلد پنجم نوشته صادق عاشورپور است. کتاب نمایش‌های ایرانی را انتشارات سوره مهر برای علاقه‌مندان به هنرهای نمایشی منتشر کرده است. آخرین جلد از کتاب به دیگر نمایش‌های ایرانی قبل و بعد از اسلام می‌پردازد. 

درباره کتاب نمایش های ایرانی؛ جلد پنجم 

 ایران و یونان، هر دو، دو کشور متمدن و قدرتمند جهان کهن بوده‌اند، اما چرا یونان دارای چنان تاریخی مدون در هنر نمایش است و کشور ما حتی در تدوین تاریخ سیاسی و اجتماعی خود هم مشکل دارد؟ و هر چه هم که به عنوان کتب و منابع تاریخی دارد، کلی‌گویی است و صرفاً تاریخ پادشاهان و آنچه را هم که غربیان برایمان نوشته‌اند، بسیاری از موضوعات و مطالبشان به باور نمی‌گنجد و با قدری تأمل درخواهید یافت که تلنباری از غرض است و سخنانی خلاف واقع. 

علاقه به شناخت هویت نمایش ایرانی، نویسنده را برآن داشت که در پی منابع و کتبی باشد که حرفی و حدیثی درباره نمایش ایرانی در آنها پیدا شود اما هرچه پژوهش کرد نتوانست به منابع کاربردی برسد، پس تصمیم گرفت خود اثری ارزشمند بنویسد که بتواند راهنمای راه پژوهشگران باشد.

 خواندن کتاب نمایش های ایرانی؛ جلد پنجم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب نمایش های ایرانی؛ جلد پنجم

شاید اولین کسی که در روزگار ما به ارزش این ژانر از قصه‌ها پی برد و نمونه‌ای از آن را در کتاب خود زنده به گور (مجموعه داستان) با نام «آب زندگی» نوشت و در سال ۱۳۰۹ هـ. ش. به چاپ رسانید و اهل فرهنگ را با این نوع قصه‌ها آشتی داد، مرحوم صادق هدایت بود. اما چنان که از شواهد و قراین موجود برمی‌آید مردم (عامه) به سه صورت با این مقوله آشنا بوده‌اند، یکی به شکل نقل و نقالی قصه‌های عامیانه، دیگر اجرای نمایش کچلک‌بازی، سوم به صورت نمایش‌های عروسکی که توسط عروسک‌گردانان دوره‌گرد به اجرا درمی‌آمد.

پس مردم، چه قشر روشنفکر و چه عامی کم و بیش با این نوع هم قصه و هم نمایش (کچلک‌بازی) آشنا بوده‌اند. اما کسی که شاید با تأسی به صادق هدایت، در سال ۱۳۴۷ هجری شمسی، قصه‌ای دیگر از قصه‌های عامیانه را برای اولین بار به شکل مدرن (اروپایی) نمایشنامه تبدیل کرد، مرحوم استاد علی حاتمی نویسنده و کارگردان برجسته سینمای ایران بود. این نمایشنامه در سال ۱۳۴۸ توسط کارگردان و بازیگر معروف تئآتر داود رشیدی کارگردانی شد و در تئآتر سنگلج تحت عنوان حسن کچل به صحنه رفت. در این نمایش پرویز کاردان نقش حسن کچل را به عهده داشت. این نمایشنامه در همان سال، توسط استاد علی حاتمی به فیلم‌نامه تبدیل و در سال ۱۳۴۹ فیلمش ساخته شد. این فیلم رنگی و مدتش ۱۰۳ دقیقه بود و پرویز صیاد نقش حسن کچل را به عهده داشت. که به‌راستی این کار حکایت از درک درست نویسنده و کارگردان از فرهنگ عامه می‌کرد و یکی از جذابیت‌های افزوده بر فیلم زبان شعری و موزیکال فیلم بود.

متن دیگری که در این مورد نوشته شد، «پهلوان کچل» بود که توسط استاد علی