کتاب تمرین‌های تئاتر فمینیستی؛ کتاب راهنما

کتاب تمرین‌ های تئاتر فمینیستی؛ کتاب راهنما نوشته ایلین استن است که با ترجمه شیرین بزرگمهر منتشر شده است. این کتاب یکی از کتاب‌های مجموعه تئاتر؛ نظریه و اجرا است. بعد از چندین دهه از سپری‌شدن عمر تئاتر ایرانی، نیاز به ترجمهٔ آثار کلاسیک نظریه‌پردازان و پیشروان تئاتر بیش از پیش در تئاتر ما حس می‌شود.

مجموعهٔ تئاتر: نظریه و اجرا، با این نیت طراحی شده است تا به معرفی جریان‌های مهم تئاتری دنیا، در دورهٔ ما بپردازد. سنت‌هایی که لزوم خوانش مجددشان از هر جهت حس می‌شود. بر این اساس معرفی جریان‌های عمدهٔ تئاتر و اجرای معاصر، بازخوانی آن‌ها، تأکید نهادن بر رابطهٔ میان عمل و نظریهٔ تئاتر از اهداف اصلی این مجموعه است.

درباره کتاب تمرین‌های تئاتر فمینیستی؛ کتاب راهنما

تمرین‌های تئاتر فمینیستی راهنمای عملی برای ساخت نمایش‌هایی است که شیوه‌های متفاوت از بازنمایی تا نگاه به جنسیت را مطرح می‌کند. کتاب به گونه‌ای طراحی شده است که خواننده را در مرحله‌های گوناگون شکل گرفتن تئاتر فمینیستی ــــ از گرم‌کردن تا اجرا ــــ از طریق دریافت‌های کارگاهی هدایت می‌کند. کتاب حاضر در سه بخشِ روشن و آموزنده سامان یافته است:

زنان در کارگاه؛

متن‌های دراماتیک، مفاهیم تئاتر فمینیستی؛

جنسیت و طرح‌ریزی پروژه.

کتاب تمرین‌های تئاتر فمینیستی برای استفاده در کلاس‌های درسی و کارگاه‌ها طراحی شده است و عنصرهای اصلی نظری و عملی تئاتر فمینیستی را در بر می‌گیرد. سرفصل‌ها شامل بدن، تمرین‌های عملی تئاتر فمینیستی، معیار و زیبایی‌شناختیِ فمینیستی است.

خواندن کتاب تمرین‌های تئاتر فمینیستی؛ کتاب راهنما را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به فعالان حوزه نمایش پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تمرین‌های تئاتر فمینیستی؛ کتاب راهنما

نمایشنامه‌نویسان و کارورزان فمینیست که حس می‌کردند با ساختارهای واقع‌گرای «زنان متعلق به مردان هستند» استحاله شده‌اند، به دنبال کشف شکل‌های تئاتری و شیوه‌های بازیگری دیگری بودند تا بتوانند تجربه‌ها، مضامین و موضوع‌های خود را به نمایش گذارند. مسئله یافتن «فرم‌های جدید» نبود، بلکه بازنویسی شکل‌های قدیمی و شیوه‌های تثبیت‌شده بر اساس جذابیت دراماتیک و اجرای صحنه‌ای فمینیستی بود؛ برای مثال، کریل چرچیلِ۲۴ نمایشنامه‌نویس دربارهٔ آگاهی از «مردانه‌بودن» ساختارِ سنتی نمایشنامه‌ها، که کشمکش و ساختمان آن‌ها در مسیری مشخص به یک نقطهٔ اوج می‌رسند، صحبت کرد (Churchill, quotation in Fitzsimmons ۱۹۸۹:‌۹۰). اعضای گروه همجنس‌گرای کمپانی سیرن احساس می‌کردند آنچه می‌خواهند بگویند و به نمایش بگذارند یا انتقال دهند به‌راحتی در قالب «صحنه‌ای طبیعت‌نگار یا روایتی که دارای آغاز، میانه و انتهاست، یا نمایش تک‌پرده‌ای قرار نمی‌گیرد». واقعاً «آنچه ما احتیاج داشتیم برش‌زدن تکنیک‌ها و یافتن روش‌هایی برای تعلیق باورها برای رسیدن به تخیلات، هیجانات و احساسات در سطوح مختلف بود» (Siren ۱۹۹۷:‌۸۷).

با وجود حرکت جدید به سوی «بازسازی» منتقدانهٔ واقع‌گرایی (نگاه کنید به فصل-)، کنشگرانی که تفکر جنسی‌شان با وابستگی‌های واقع‌گرای پدرسالارانه سنخیتی نداشت، بدون هیچ ابهامی خطرهای واقع‌گرایی را به جان خریدند. نمونه‌ای از آن ناقوس تعلیق اعدام، کار جمعی هنجارشکنانه‌ای با گرایش‌های همجنس‌گرایانه و برداشتی تجدیدنظرشده از تراموایی به نام هوس اثر تنسی ویلیامز بود که در ۱۹۹۱ اجرا شد. بلانش «مردی در پیراهن زنانه» صحنه‌ای را که گروه نمایش با لباس منور در حال خواندن و رقصیدن بودند قطع کرد. او (زن/ مرد) با اعتراض گفت «من نمی‌توانم تحمل کنم! من می‌خواهم در یک نمایش واقعی باشم» (Bourne, et. al. ۱۹۹-:‌۱۷۸). نقش استنلی را یک «زن همجنس‌گرای مردنما بازی می‌کرد که بلانش را به «نمایش واقعی» از تراموایی به نام هوس بازگرداند. نتیجه‌اش یک رویارویی خشونت‌آمیز میان آن دو بود. بلانش اعتراض کرد اما استنلی به مقابله با او پرداخت: «اگر می‌خواهی یک زن را بازی کنی، این زن در نمایش مورد تجاوز قرار می‌گیرد و سرانجام کارش به جنون می‌کشد»