کتاب چرا دروغ می گوییم؟

کتاب چرا دروغ می‌گوییم نوشته بهنام مرادیان، پژوهشگر حوزه مهارت‌های زندگی و علوم اجتماعی میان رشته‌ای است. کتاب چرا دروغ می‌گوییم به بررسی ریشه‌های زیستی، اجتماعی و روانی دروغ در مقیاس فردی و اجتماعی می‌پردازد.

درباره کتاب چرا دروغ می گوییم

کتاب چرا دروغ می‌گوییم می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که دروغ به عنوان یک آسیب یا پدیده ناهنجار اخلاقی، چیست، چگونه پدید می‌آید و چگونه گسترش می‌یابد. کتاب می‌کوشد به جای جبهه‌گیری‌های ایدئولوژیک و نصیحت‌محور، روی عوامل عصب‌شناختی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی تمرکز کند و با رویکردی پژوهشگرانه، ریشه‌های بنیادین دروغ و دروغگویی را در فرد و جامعه بررسی کند.

سرتاسر کتاب همراه است با ارجاعاتی به نوشتارهای علمی پژوهشی روزآمد ژورنال‌های عصب‌شناسی. در کتاب چرا دروغ می گوییم، نویسنده در گام نخست به این موضوع می‌پردازد که گونه انسان هوشمند یا هومو ساپینس، چگونه می‌تواند دروغ بگوید و مغز او چه تفاوتی با بقیه جانداران دارد که به این توانایی دست پیدا کرده است.

در گام بعد، کتاب عواملی را که موجب می‌شود انسان‌ها دروغ بگویند ریشه‌یابی می‌کند و خاستگاه آن را در عوامل روانشناختی و جامعه‌شناختی جستجو می‌کند.

کتاب چرا دروغ می‌گوییم سپس به این پرسش پاسخ می‌دهد که دروغ به عنوان یک پدیده اجتماعی چگونه گسترش می‌یابد؟ سپس در فصل پایانی بر اساس یافته‌های پیشین راهکارهایی را پیشنهاد می‌دهد تا جلوی گسترش دروغ و دروغگویی را در اجتماع گرفت.

کتاب چرا دروغ می گوییم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

کتاب چرا دروغ می‌گوییم برای کسانی که می‌خواهند نگاهی متفاوت به پدیده دروغ را تجربه کنند جالب خواهد بود. پژوهشگران حوزه روانشناسی، علوم شناختی، جامعه‌شناسی و علوم تربیتی، مخاطبان اصلی این کتاب هستند. این کتاب می‌تواند برای پدر و مادرها، آموزگاران و مجریان آموزشی نیز سودمند باشد.

بخشی از کتاب چرا دروغ می گوییم

نکوهش دروغ در فرهنگ‌ها و مکاتب دینی و غیردینی گوناگون، به دلیل آنکه پدیده اعتماد و قرارداد اجتماعی را هدف قرار می‌دهد، نکوهیده می‌شود. اعتماد یک دشمن اصلی دارد و آن «دروغ» است. دروغ و اشکال گوناگون آن اعتماد را از بین می‌برد و در نتیجه قراردادها و پیوندهای اجتماعی انسانی دچار ضعف و اختلال می‌شود. این به هم ریختگی می‌تواند تا آشوب و سپس فروپاشی کامل پیش برود.

مشکل دوم دروغ در جوامع انسانی، «عدم قطعیت» و پیامدهای ناشی از آن است. انسان‌ها از دید تکاملی، به شناخت و پیش‌بینی علاقه زیادی دارند. زیرا ما انسان‌ها به سبب شناخت و تجزیه و تحلیلی که از جهان پیرامونمان داریم و سپس با پیش‌بینی که از روندها انجام می‌دهیم، بقا یافته‌ایم و به این نقطه رسیده‌ایم. دروغ موجب عدم قطعیت در شناخت و پیش‌بینی می‌شود.

اگر کهن‌ترین آثار اخلاقی و اجتماعی انسان‌ها، از قانون حمورابی، سنگ‌نوشته بیستون، گاتهای زرتشت، تورات (عهد قدیم)، انجیل (عهد جدید) و قرآن گرفته تا آثار اندیشمندان معاصر دوران پسارنسانس را بررسی کنید، چارچوب کلی نکوهش دروغ ثابت است. ما انسان‌ها می‌خواهیم جهان را بشناسیم، پیش‌بینی کنیم و با هم توافق گروهی داشته باشیم. دروغ در این نیاز و فرایند ارضای آن، ایجاد اختلال می‌کند.