کتاب پاسخ به پرسش‌هایی درباره‌ی تاریخ، فقه، حقوق، اقتصاد،جامعه‌شناسی و مدیریت وقف

کتاب پاسخ به پرسش‌هایی درباره‌ی تاریخ، فقه، حقوق، اقتصاد،جامعه‌شناسی و مدیریت وقف نوشته روح الله بیدرام است. یکی از اموری که لازم است در بنای جامعه اسلامی مورد توجّه و عنایت خاصّ قرار گیرد، احیای سنّت‌های اسلامی است. سنّت‌هایی که اگر به‌طور جدّی در جامعه رایج شوند، قادرند بسیاری از مشکلات و مسائل جامعه را بدون دخالت قوّه قهریه با تکیه بر انگیزه معنوی مردم حل کنند.

درباره کتاب پاسخ به پرسش‌هایی درباره‌ی تاریخ، فقه، حقوق، اقتصاد،جامعه‌شناسی و مدیریت وقف

پاسخ نامه وقف تالیف روح الله بیدرام؛ در شش فصل تدوین شده است: تاریخ وقف، فقه وقف، حقوق وقف، اقتصاد وقف، جامعه شناسی وقف و مدیریت وقف.

«تاریخ وقف» در فصل نخست این کتاب به پیش از اسلام و پس از آن تقسیم بندی شده است، در فصل دوم؛ بحث «فقه وقف» به مفاهیم، واژگان، انوع وقف و شروط آن پرداخته شده است که موضوعات وقف، دلایل و نمونه‌های آن به همراه احام وقف مورد بررسی قرار گرفته شده است.

فصل سوم کتاب به «حقوق وقف» و قوانین آن اختصاص دارد، در فصل چهارم کتاب با عنوان«اقتصاد وقف» مباحثی همچون عرضه، تقاضا و هزینه‌های مرتبط با وقف بیان شده است.

و فصل پنجم به «جامعه شناسی وقف» اختصاص دارد که در آن کارکردها، آسیب‌ها و وظایفی که آحاد افراد جامعه درباره وقف بر عهده دارند، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در فصل ششم و آخر این کتاب با عنوان «مدیریت وقف» به مباحث وقف در مورد اشخاص حقوقی و حقیقی پرداخته شده است ونقش عوامل طبیعی در آسیب به موقوفات و مدیریت فرهنگی وقف از دیگر مباحث این فصل می‌باشد.

خواندن کتاب پاسخ به پرسش‌هایی درباره‌ی تاریخ، فقه، حقوق، اقتصاد،جامعه‌شناسی و مدیریت وقف را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان و پژوهشگران علوم دینی پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب پاسخ به پرسش‌هایی درباره‌ی تاریخ، فقه، حقوق، اقتصاد،جامعه‌شناسی و مدیریت وقف

- ۱. حضرت علی (ع)

امامان شیعه که پس از رسول گرامی اسلام (ص) پرچم‌دار این شیوه حسنه‌اند، در این عرصه خوش درخشیده‌اند که در پیشاپیش آن‌ها، علی (ع) قرار دارد. در میان ائمه (ع) حضرت علی (ع) بیشترین موقوفه‌ها را داشته‌اند. درباره صدقات و موقوفات علی (ع) تاریخ‌نگاران مطالب زیادی را یادآورشده‌اند که انسان را به شگفتی وامی‌دارد از آن جمله اینکه علی (ع) فرمود: اگر صدقه (موقوفات) من امروز میان بنی‌هاشم تقسیم شود، همگی را کفایت می‌کند. این مطلب درحالی است که آن حضرت فرمود: خود را با پیامبر (ص) دیدم که از گرسنگی سنگ بر شکم خویش می‌بستم؛ درحالی‌که اکنون صدقات مال من سالیانه به  هزار دینار می‌رسد یا در عبارت دیگر فرمود: صدقه من امروز به ۴۰ هزار می‌رسد یا فرمود: صدقات اموال من سالیانه برای فقیران بنی‌هاشم کفایت می‌کند.

ابن‌اثیر گوید: مراد از صدقه در اینجا زکات نیست، بلکه مواد موقوفه‌هایی است که آن حضرت وقف کرده و صدقه جاریه قرار داده که حاصل درآمد آن‌ها این مقدار (۴۰ هزار) می‌شده است.

در میان ائمه (ع) حضرت علی (ع) بیشترین وقف را داشته است، در مناقب ابن شهر آشوب آمده است که «علی (ع) در «ینبع» صد چشمه در آورد و برای حاجیان خانه خدا وقف فرمود، چاه‌هایی در راه کوفه و مکه حفر کرد، مسجد فتح را در مدینه، مسجدی را در مقابل قبر حمزه، میقات، کوفه، بصره و آبادان بنا کرد.» آن حضرت در مدت ۲۵ سال امامت خود به کارهای کشاورزی و باغداری مشغول بودند و از این طریق املاک و مزارع فراوانی را به دست می‌آوردند. آن امام بزرگوار، غلات باغ‌ها را در راه رضای خدا به‌صورت زکات و صدقه واجب یا مستحب انفاق می‌کردند و در آخر عمرشان همه باغ‌ها و مزارع را وقف کردند. از آن حضرت روایت‌شده است که فرمودند: «صدقه و حبس، دو ذخیره هستند، پس آن‌ها را برای روزگار خودش حفظ کنید.»

ازجمله موقوفات علی (ع) می‌توان به سویقه (محلی که آل‌علی ساکن بودند و نزدیک مدینه بوده)، اموال خیبر و وادی‌القری اشاره کرد؛ همچنین اموال ابی نیزر، بغینغه ارینه، رعد، رزین، قصیبه،‌ ترعه و حره الرجلی که احمر نامیده می‌شود؛ ازجمله موقوفات آن حضرت به شمار می‌رود.