کتاب دختر استالین (جلد دوم)

کتاب «دختر استالین (جلد دوم)» نوشته رزماری سالیوان، سرگذشت سوتلانا علیلویوا، دختر دیکتاتور قرن بیستمی، جوزف استالین را از زمان تولد تا لحظه مرگش روایت می‌کند. این کتاب با ترجمهٔ بیژن اشتری در نشر ثالث چاپ شده است. سوتلانا برای توضیح و تشریح پدرش با دشواری‌های زیادی روبه‌رو بود؛ درست مثل هر مورخ و پژوهشگر دیگری که می‌خواست استالین را شرح دهد. نگرش او به استالین متناقض‌نما بود. به صراحت جنایت‌های استالین را محکوم می‌کرد، اما او پدرش هم بود، پدری که در دوران کودکی طعم عشق و محبت پدرانه‌اش را چشیده بود.

درباره کتاب دختر استالین (جلد دوم)

عده‌ای سوتلانا را آدمی نامتعادل تلقی می‌کردند. رابرت تاکر، مورخ معروف تاریخ شوروی، اعتقاد داشت: «سوتلانا، به رغم همه این‌ها، یک جورهایی، مثل پدرش است.» اما در واقع او به طرز حیرت‌انگیزی شباهت خیلی کمی به پدرش داشت. سوتلانا در وسط نبردهای قدرتِ دوره «جنگ سرد»، مابین دو دنیای شرق و غرب گیر افتاده بود و باید گفت که هیچ کدام از این دو برخورد خوبی با او نکردند. او مجبور شد به تدریج یاد بگیرد که غرب چگونه عملکردی دارد. این فرایند یادگیری در نوع خودش جالب، اما غالباً غم‌انگیز بود.

 سوتلانا در درک و فهم این‌که چه انگیزه‌ای باعث سیاست‌های بی‌رحمانه پدرش شد موفقیت چندانی نداشت. در این باره گفت: «باور ندارم که هیچ‌وقت دچار عذاب وجدان شده باشد؛ گمان نمی‌کنم که هرگز چنین حسی را تجربه کرده باشد. اما با وجودی که توانسته بود با توسل به کشتن و له کردن انبوهی از آدم‌ها به غایت آرزوهایش برسد و مورد ستایش عده‌ای قرار بگیرد، آدم شادی هم نبود.» با وجود این، سوتلانا هشدار داد که تصور کردن استالین به عنوان هیولای صِرف ساده‌انگارانه است و چنین گمانی خطایی فاحش است. او نوشت مسئله این است که در زندگی خصوصی آن فرد و در آن نظام سیاسی خاص چه اتفاقی رخ داده بود که چنین تاریخی را دیکته کرد. همیشه اصرار داشت که پدرش هرگز به تنهایی عمل نکرد. او هزاران همدست داشت.

کتاب دختر استالین (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به مطالعهٔ کتاب‌های تاریخی و زندگی‌نامه‌ای پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب دختر استالین (جلد دوم)

صبح آن روز، موقعی که آدمیرال هنکه (رئیس سازمان اطلاعات ایتالیا) به فانفانی (وزیر امورخارجه ایتالیا) خبر داد که دختر استالین وارد ایتالیا شده، فانفانی حسابی عصبانی شد و به آدمیرال گفت: «این آدم‌ها را فورآ از کشور بیرون کن؛ نمی‌خواهم این‌جا هیچ مدرکی حاکی از حضور این‌ها در ایتالیا باقی بماند.» آدمیرال هنکه پاسخ داد: «بسیار خوب، می‌گوییم آپارتمانی که آن‌ها موقتآ در آن اقامت دارند از حیث فنی در واقع وصلِ به ترانزیت بین‌المللی فرودگاه رم است.» با این حقه و کلکی که ایتالیایی‌ها سوار کرده بودند، می‌شد گفت سوتلانا و ریلی هرگز «به صورت قانونی» پا در خاک ایتالیا نگذاشته بودند.

وزارت امورخارجه آمریکا طی چند روز آینده با دولت‌های استرالیا و نیوزیلند تماس گرفت اما هیچ‌کدام حاضر نشدند سوتلانا را پناه دهند. آفریقای جنوبی مایل به پذیرش سوتلانا بود اما با توجه به پیشینه بدنامش در زمینه آپارتاید و تبعیض نژادی، سوتلانا حاضر نشد حتا در باره‌اش فکر کند.

سوتلانا و ریلی کماکان در خانه امنشان بودند ـخانه‌ای که مأموران امنیتی ایتالیا از آن مراقبت می‌کردندــ که خبر رسید سوییسی‌ها گفته‌اند حاضر به پذیرش سوتلانا هستند به شرطی که مدت اقامتش در سوییس کوتاه باشد. سوییسی‌ها در راستای سنت بی‌طرفیشان، اصرار کردند حضور سوتلانا در سوییس باید محرمانه بماند و سوتلانا هم طی مدت اقامتش در سوییس نباید هیچ اظهارنظر سیاسی‌ای بکند. این شرط سکوت دقیقآ همان چیزی بود که وزارت امورخارجه آمریکا هم خواهانش بود. والت راستوف، دستیار ویژه رئیس‌جمهور آمریکا، به پرزیدنت جانسون نوشت: «در باره آن خانم، می‌توانیم خیالمان آسوده باشد. سوییس موافقت کرده که او را بپذیرد.»

اما این تصمیم سوییس تنها زمانی قابل اجرا بود که ابتدا در کابینه این کشور به تصویب می‌رسید. مشکل این‌جا بود که کابینه چند روز بعد تشکیل جلسه می‌داد. ایتالیایی‌ها از این تأخیر عصبانی بودند، اما همان‌طور که ریلی در این باره گفت، «آدمیرال هنکه تمایلی به دستگیری و دیپورت ما نداشت.»