کتاب عشق و دیگر هیچ

«عشق و دیگر هیچ» رمانی از نویسنده و سیاستمدار روس، الکساندرا کلانتای است. کلانتای زاده ۳۱ مارس ۱۸۷۲ و درگذشته ۹ مارس ۱۹۵۲، یک انقلابی بلشویک، مبارز و مدافع حقوق زنان و اولین سفیر زن جهان بود. او طرف‌دار عشق آزاد بود و مطالب بسیاری درباره زنان و مسایل اجتماعی دیگر نوشت و در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی، بیرون از اتحاد شوروی، نظرات بسیاری به کلانتای به عنوان تئوریسیون آزادی زنان و انقلاب جنسی جلب شد. ماجرای این کتاب در سال‌های ارتجاع وحشیانهٔ تزاری که انقلاب ۱۹۰۵ را در پی داشت اتفاق افتاد و داستان به گروهی از انقلابیون مربوط می‌شود که در فرانسه، در تبعید به سر می‌بردند. ناتاشا زنی مستقل و یک فعال سیاسی است که بعد از جدایی هفت ماهه از معشوق به دعوت او پاسخ می‌دهد و به شهری می‌رود که مردش برای کار تحقیقاتی قرار است یک و ماه و نیم در آنجا بماند. ناتاشا که تازه دارد به این جدایی و مصیبت‌های آن عادت می‌کند و به زندگی و شور سیاسی‌اش بازمی‌گردد، با این سفر دوباره به پا به آستانه تردید، اضطراب و ناامیدی می‌گذارد. «موقع جدایی هر دو باوقار قسم خوردند که همهٔ ارتباط‌ها را قطع کنند؛ قرار بود نه نامه‌ای در بین باشد و نه کوششی برای دیدار. وقتی ناتاشا گفته بود: «هرگز، هرگز. فراموش کن که من در جایی روی کرهٔ زمینم و اگر به من احتیاج داشته باشی ...» داستان کلانتای به زمان و مکان خاصی اشاره نمی‌کند. تنها می‌دانیم که در فرانسه اتفاق می‌افتد و در سال ۱۹۰۵. شاید این ویژگی می‌خواهد بگوید که این داستان یا امثال این داستان‌ها در همه جای دنیا ممکن است رخ دهد و وجود آدم‌ها است که به مکان معنا و مفهومی ویژه می‌دهد. قهرمان زن داستان به هیچ وجه آسیب‌پذیر و شکننده نیست و مخاطب را وادار به پذیرش خود می‌کند. او نماد استقامت زن نوگرا و آگاه است. کلانتای درباره این اثر و شخصیت آن می‌گوید: «واقعیت خشن هر چه کمتر سوزناک شود و روان‌شناسی زن هرچه واقعی‌تر ارائه شود، با تمام کشاکش‌ها، سردردها و بلندپروازی‌ها، همه مشکلات، تناقض‌ها و پیچیدگی‌ها، برای تصویر معنوی زن نو و بررسی آن دستمایه غنی‌تری در اختیار خواهد داشت.»