کتاب لطیف است شب

کتاب لطیف است شب (Scott Fitzgerald's Tender is the night)، نوشته سایمن لوی، نمایشنامه‌ای اقتباس‌شده از رمانی به همین نام به قلم اسکات فیتز جرالد است. پرهام آل داود این نمایشنامه را ترجمه و نشر نی آن را زیر نظر رضا رضایی‏‫ با همکاری رحمان سهندی‬ منتشر کرده است. این متن نمایشی رابطه‌ای پرتنش و شکننده را در میان زرق‌وبرق عصر جاز، سفرهای اروپایی و خاطرات ناپایدار روایت می‌کند. نمایشنامه‌ی حاضر زندگی دیک دایور و نیکول را همراه با عشق بین آن‌ها، فرسایش درونی، قدرت، وابستگی و تداخل عشق و درمان نمایش داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب لطیف است شب اثر سایمن لوی

کتاب لطیف است شب نوشته‌ی سایمن لوی و نمایشنامه‌ای است که از رمان لطیف است شب (Tender is the Night) به قلم اسکات فیتز جرالد اقتباس شده است. این نمایشنامه جهان پرزرق‌وبرق اما ناپایدار گروهی از آمریکایی‌های مرفه را در اروپا دنبال می‌کند. دیک دایور (روان‌پزشک) و همسرش (نیکول) در مرکز اثر قرار دارند؛ زوجی که در نگاه اول جذاب، هماهنگ و خواستنی به نظر می‌رسند، اما هرچه پیش می‌روید، ترک‌های پنهان این تصویر آشکارتر می‌شود.

نمایشنامه‌ی لطیف است شب ۱۳ شخصیت دارد و در دو پرده نوشته شده است. نویسنده توضیح داده است که نمایش می‌تواند با ۱۳ بازیگر (۸ مرد و ۵ زن) یا با هر ترکیب متناسب دیگری روی صحنه برود. در انتهای اثر دو بخش با عنوان‌های «وسایل صحنه» و «جلوه‌های صوتی» قرار گرفته‌اند تا به اجرای این متن نمایشی کمک کنند.

شیوه‌ی جابه‌جایی میان زمان حال و خاطرات یکی از شخصیت‌ها از ویژگی‌های این متن نمایشی است؛ گذشته و حال در این اثر مدام در هم می‌شوند تا تماشاگر به‌تدریج دریابد پشت ظاهر درخشان یک جمع، چه تاریخ پیچیده‌ای پنهان است. موسیقی، رقص و تغییر نور در این نمایشنامه بخشی از معنای اثر را می‌سازند و حس لغزش زمان، بی‌ثباتی عاطفی و فروپاشی تدریجی را پررنگ می‌کنند. فضای کتاب لطیف است شب هم‌زمان سرخوش و تلخ است.

گفت‌وگوهای این متن نمایشی گاه شوخ و سبک‌بالند و گاهی ناگهان به ناحیه‌ای تیره و دردناک می‌رسند. سایمن لوی به رابطه‌ی عشق و مراقبت، مرز میان دلسوزی و سلطه و نیز فشار نقش‌هایی که آدم‌ها برای حفظ ظاهر بر عهده می‌گیرند، پرداخته است. وجود زبان‌های مختلف، اشاره‌های فرهنگی و فضای اروپایی نمایشنامه به آن رنگی چندلایه داده است.

نمایشی لطیف است شب در سال ۱۹۹۵ میلادی توسط سایمن لوی و با اجازه‌ی بنیاد فیتزجرالد (Fitzgerald Estate) در The Fountain Theatre (لس‌آنجلس) به روی صحنه رفت. این نمایش برنده‌ی جایزه‌ی ادبی PEN در بخش نمایشنامه شد و چندین جایزه‌ی دیگر نیز دریافت کرد.

خلاصه داستان لطیف است شب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان نمایشنامه را فاش می‌کند!

جمعی از آمریکایی‌های مرفه در ساحل ریویرا هستند؛ جایی که دیک دایور و نیکول در مرکز توجهند و رزمری هویت، بازیگر جوان، به جمع آن‌ها وارد می‌شود. رزمری خیلی زود مجذوب دیک می‌شود. این کشش، تعادل ظاهری رابطه‌ی دیک و نیکول را بر هم می‌زند. داستان با رفت‌وبرگشت میان زمان حال و خاطرات، گذشته‌ی دیک و نیکول را آشکار می‌کند؛ از روزهای آشنایی در فضای درمانی و آسایشگاه تا شکل‌گرفتن پیوندی که از همان ابتدا با وابستگی، آسیب و نابرابری همراه بوده است. این نمایشنامه به‌تدریج نشان می‌دهد که عشق، مراقبت، میل و فرسودگی چگونه در زندگی این شخصیت‌ها به هم گره خورده‌اند.

چرا باید کتاب لطیف است شب را بخوانیم؟

دلایل خواندن نمایشنامه‌ی لطیف است شب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این نمایشنامه رابطه‌ی عاطفی را فقط از زاویه‌ی عشق نشان نداده و وابستگی، مراقبت، حسادت و فرسایش را نیز وارد قاب تصویر کرده است.
• شخصیت‌های این نمایشنامه تیپ‌های اجتماعی نیستند و هرکدام لایه‌ای از بحران، میل یا ناتوانی را با خود دارند.
• این نمایشنامه فضای عصر جاز و زندگی مرفه اروپایی را در کنار نشانه‌های فروپاشی درونی قرار داده است.
• نمایشنامه‌ی حاضر از نظر گفت‌وگو، میزانسن و جابه‌جایی زمانیْ ظرفیت اجرایی قابل‌توجهی دارد.

خواندن کتاب لطیف است شب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب لطیف است شب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دوستداران ادبیات نمایشی قرن ۲۰ آمریکا و قالب نمایشنامه‌ی اقتباسی.
• مخاطبانی که به فضاهای اروپایی، مهمانی‌ها، موسیقی و حال‌وهوای عصر جاز در ادبیات نمایشی علاقه دارند.
• دانشجویان، هنرجویان و فعالان هنر تئاتر که می‌خواهند با نمونه‌ای از نمایشنامه مبتنی‌بر خاطرات شخصیت، نور و تغییر صحنه همراه شوند.

درباره سایمن لوی

سایمن لوی (Simon Levy) متولد ۱۲ می ۱۹۴۹ در انگلستان، بزرگ‌شده‌ی سان‌فرانسیسکو، کارگردان، نمایشنامه‌نویس و نوازنده‌ی پیشینِ موسیقی جاز و راک است. او مدرک کارشناسی و کارشناسی‌ارشد خود را در رشته‌ی تئاتر و از دانشگاه ایالتی سان‌فرانسیسکو دریافت کرد. این هنرمند پس از آغاز فعالیت به‌عنوان بازیگر و سپس کارگردانیِ آثار حرفه‌ای از سال ۱۹۸۰، به‌مدت ۳۳ سال به‌عنوان مدیر تولید، کارگردان، نمایشنامه‌نویس و دراماتورژ در تئاتر فانتین لس‌آنجلس فعالیت کرد. او از آوریل ۲۰۲۶ به‌عنوان نویسنده و کارگردان مستقل بر نگارش داستان کوتاه، فیلم‌نامه و نمایشنامه تمرکز کرده است.

این نویسنده به‌خاطر اقتباس‌های سه‌گانه‌اش از آثار اف. اسکات فیتزجرالد شامل «گتسبی بزرگ» (نامزد جایزه‌ی ادبی پن و دارای بیش از ۶۵۰ اجرا در سراسر جهان)، لطیف است شب (برنده‌ی جایزه‌ی ادبی پن دراما و ۷ جایزه‌ی درامالاگ) و «آخرین قارون» (برنده‌ی ۵ جایزه‌ی بک‌استیج و درامالاگ) شهرت دارد. این نمایشنامه‌ها نخستین اقتباس‌های رسمی با مجوز اختصاصی از بنیاد فیتزجرالد محسوب می‌شوند.

سایمن لوی که سابقه‌ی تدریس در دانشگاه چپمن و UCLA، داوری مرکز ملی هنرهای آمریکا و هدایت نمایش‌های موفقی چون «بیبی دال» اثر تنسی ویلیامز را در کارنامه‌ی هنری خود دارد، برنده‌ی جوایز و افتخارات گوناگونی بوده است.

جوایز و افتخارات کتاب لطیف است شب و نویسنده

نمایشنامه‌ی لطیف است شب به قلم سایمن لوی جایزه‌ی پن دراما را در سال ۱۹۹۶ و نیز ۷ جایزه‌ی درامالاگ را دریافت کرد.

سایمن لوی جوایز گوناگونی را در زمینه‌ی کارگردانی و تهیه‌کنندگی به دست آورده است که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به دریافت «جایزه‌ی دستاورد حرفه‌ای میلتون کاتسلاس در کارگردانی» از سوی «انجمن منتقدان نمایش لس‌آنجلس» اشاره کرد. همچنین نمایشنامه‌ی اقتباسی «گتسبی بزرگ» به قلم او نامزد جایزه‌ی ادبی پن و نمایشنامه‌ی «آخرین قارون» نیز برنده‌ی ۵ جایزه‌ی بک‌استیج و درامالاگ شده است.

درباره پرهام آل داود

پرهام آل داود، مترجم و ویراستار و متولد سال ۱۳۷۱ در تهران، پس از چند سال تحصیل در رشته‌های مهندسی پزشکی و داروسازی به ادبیات روی آورد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی ادبیات انگلیسی از دانشگاه تهران، کارشناسی‌ارشد همین رشته از دانشگاه VUB بلژیک و مقطع دکتری علوم انسانی دیجیتال در دانشگاه مونترال گردید.

این مترجم ایرانی ترجمه‌ی انگلیسی به فارسی را در کارگاه‌های مژده دقیقی و ترجمه‌ی فرانسه به فارسی را در کارگاه‌های مهشید نونهالی فرا گرفت و به‌واسطه‌ی سابقه‌ی فعالیت در تئاتر دانشجویی و کسب جایزه در دوره‌های گوناگون جشنواره‌ی دانشجویی تئاتر فرانسه‌زبان تهران، به ترجمه‌ی آثار نمایشی معطوف شد. کارنامه‌ی ترجمه‌های منتشرشده‌ی پرهام آل داود شامل نمایشنامه‌های «اشک‌های اویدیپوس» نوشته‌ی وجدی معوض (۱۳۹۸)، «آقای دو پورسونیاک» اثر مولیر (ترجمه‌ی مشترک با نیما قدرتی، ۱۳۹۹)، اقتباس‌های سایمن لوی از آثار اسکات فیتزجرالد شامل «گتسبی بزرگ» (۱۳۹۹)، «آخرین غول» و «لطیف است شب» (۱۴۰۰) و نیز اقتباس‌های «همچون درون آینه» نوشته‌ی جنی وورتن (۱۳۹۹) و «صحنه‌هایی از یک ازدواج» اثر امیلی مان (۱۴۰۰)، بر اساس فیلم‌نامه‌های اینگمار برگمان، می‌شود.

بخشی از کتاب لطیف است شب

«پردهٔ دوم

موسیقی فیلم. نوری چشمک‌زن شبیه فیلم‌های صامت.

دیک، نیکول، رزمری، اِیب، مری و کالِس مشغول تماشای پایان فیلم رزمری به نام دختر بابایی هستند. رزمری همراه با فیلم لب می‌زند. همه تحت تأثیر قرار گرفته‌اند و اشک به چشم‌شان آمده. فیلم تمام می‌شود. نور می‌آید. تشویق.

نیکول: (رزمری را می‌بوسد و در آغوشش می‌گیرد.) رزمری عزیزم، واقعاً متحیر شدم. تو یکی از بهترین بازیگرهای سینما می‌شی.

رزمری: ممنون، نیکول.

کالِس: واقعاً زیباتر از رزمری هست؟

رزمری: می‌خوام غافلگیرتون کنم. هماهنگ کرده‌م دیک آزمون بده.

دیک: چی بدم؟

رزمری: آزمون بازیگری. می‌تونن همین الان هم بگیرنش. (نورث‌ها می‌خندند. دیک دور می‌شود.) مشکل چیه؟

دیک: فیلم بازی کردن برای زن شغل خوبیه... ولی، خدایا، از من که نمی‌شه فیلم گرفت! من یه دانشمند پیرم که حسابی غرق زندگی شخصی‌شه.

مری: تو یه قهرمان رمانتیک فوق‌العاده می‌شی. عرصه رو بر والنتینو تنگ می‌کنی.

نیکول: آره، برو عزیزم. به اون همه صحنهٔ عاشقانه فکر کن.»