کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان

کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان نوشته‌ی کوثر قلی‌پور مجموعه‌ای از گزیده‌ترین کلمات قصار و حکمت‌های امام علی (ع) است که در قالب سه زبان عربی، فارسی و انگلیسی کنار هم قرار گرفته‌اند. نویسنده که خود گردآورنده و مترجم این مجموعه است با تکیه‌بر متن نهج‌البلاغه و دیگر منابع حدیثی، ۴۱ جمله‌ی کوتاه و پرمعنا را انتخاب کرده است تا نمونه‌ای فشرده از نگاه امیرمؤمنان به زندگی، اخلاق، انسان و جهان پیش چشم خواننده قرار دهد. نشر عالی‌نگار آن را منتشر کرده است و در مقدمه‌ی کتاب از پیوند عاطفی نویسنده با نهج‌البلاغه، استادان دانشگاه و خانواده‌اش سخن رفته است؛ پیوندی که انگیزه‌ی اصلی شکل‌گیری این اثر معرفی شده است. ساختار کتاب بر پایه‌ی نقل اصل عبارت عربی، ترجمه‌ی فارسی روان و معادل انگلیسی تنظیم شده است تا مخاطبان فارسی‌زبان و غیرفارسی‌زبان بتوانند هم‌زمان با متن اصلی، با معنا و بار معنوی این سخنان آشنا شوند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان

کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان اثری است از کوثر قلی‌پور که بر محور انتخاب و ترجمه‌ی ۴۱ حکمت و کلمه‌ی قصار از امام علی (ع) شکل گرفته است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که همه‌ی سخنان امیرالمؤمنین را زیبا و دلنشین دیده و انتخاب تنها ۴۱ مورد برایش دشوار بوده است، اما با این حال کوشیده است نمونه‌هایی را برگزیند که به‌طور مستقیم با «راه و رسم زندگی» و آگاهانه‌زیستن پیوند دارند. در آغاز کتاب، صفحه‌هایی به تقدیم‌نامه و سپاس‌گزاری اختصاص یافته است؛ از پدر که او را با نهج‌البلاغه آشنا کرده، از مادر که «روزنه‌ی امید» خوانده شده، از دایی و استادانی که او را به نوشتن و ترجمه تشویق کرده‌اند و از استادان نهج‌البلاغه در دانشگاه تبریز. در همین بخش‌ها اشاره شده است که نویسنده به عشق استادان خود نهج‌البلاغه را حفظ کرده و عضو انجمن نخبگان دانشگاه شده است و اکنون می‌خواهد بخشی از این آموخته‌ها را در قالب کتابی کوچک و چندزبانه در اختیار دیگران بگذارد. کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان در ۳۸ صفحه تنظیم شده و هر سخن در قالبی تقریباً ثابت ارائه شده است: ابتدا متن عربی، سپس ترجمه‌ی فارسی کوتاه و در ادامه ارجاع به منبع (مانند نهج‌البلاغه، غررالحکم، بحارالانوار، میزان‌الحکمه و…) و در بخش‌هایی نیز ترجمه‌ی انگلیسی. در میان این ۴۱ سخن، موضوعاتی مانند تقوا و نظم در کارها، کامل‌شدن عقل و کم‌گویی، برتری دشمن عاقل بر دوست نادان، ارزش قناعت، گذرا بودن فرصت‌ها، انصاف، پرهیز از تندخویی، خطر خودپسندی، اهمیت رازداری، تلخی نومیدی، خودشناسی و خداشناسی، جایگاه صبر، اثر زخم زبان، زشتی بریدن از دوستی، فریب‌خوردن از ستایش دیگران، پیوند پیروزی با دوراندیشی و رازداری، نقش خوش‌رویی در جلب دل‌ها، دو گونه‌ی صبر، یاد پایان لذت‌ها، حرمت‌نهادن به خویشتن و خوارشمردن هوا و هوس، و نیز نگاه انتقادی به دلبستگی افراطی به لذت‌های هفت‌گانه‌ی دنیا دیده می‌شود. در پایان کتاب، نویسنده دوباره به هدف خود بازمی‌گردد و تأکید کرده است که مقصودش تأثیرگذاری بر «زندگی حال و آتی» خوانندگان و کمک به آگاهانه‌زیستن است و از مخاطبان خواسته است کاستی‌ها را گوشزد کنند تا در جلدهای بعدی، ترجمه و انتخاب‌ها را اصلاح کند.

خلاصه کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان

در این کتاب، محتوای اصلی بر محور ۴۱ جمله‌ی کوتاه از امام علی (ع) شکل گرفته است که هرکدام به یکی از ابعاد زندگی فردی و اجتماعی انسان می‌پردازد. نخستین سخن، سفارش معروف «اوصیکم بتقوی الله و نظم امرکم» است که در آن بر تقوای الهی و نظم در کارها تأکید شده است؛ جمله‌ای که به‌نوعی چارچوب کلی کتاب را نیز مشخص می‌کند: پیوند میان معنویت و سامان‌دادن به زندگی روزمره. در ادامه، حکمت‌هایی آمده است که رابطه‌ی عقل و سخن را توضیح می‌دهند؛ مانند این‌که «هنگامی که عقل کامل شود سخن کم می‌شود» و این‌که انسان زیر زبان خود پنهان است. این نگاه، ارزش سکوت سنجیده، کم‌گویی و مراقبت از زبان را برجسته کرده است و در کنار آن، سخنانی درباره‌ی زخم زبان، تأثیر سخن نیکو و این‌که گاهی یک جمله می‌تواند از حمله‌ی مسلحانه کارگرتر باشد، تصویر نسبتاً کاملی از جایگاه گفتار در اخلاق علوی ارائه می‌کند. بخش دیگری از سخنان کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان به روابط انسانی و اخلاق اجتماعی اختصاص دارد. در این میان، جملاتی مانند «دشمن دانا بهتر از دوست نادان است»، «سکوت در برابر احمق بهترین جواب است»، «نصیحت‌کردن در میان مردم نوعی سرکوبی است»، «آنچه برای خود نمی‌پسندی برای دیگران نیز مپسند» و «دل‌های مردم گریزان است، به کسی روی می‌آورند که خوش‌رویی کند» به‌روشنی به شیوه‌ی برخورد با دیگران، مرز دوستی و دشمنی، و ظرافت‌های نصیحت و انتقاد پرداخته‌اند. در کنار این‌ها، سخنانی درباره‌ی قناعت به‌عنوان ثروتی پایان‌ناپذیر، گذرا بودن فرصت‌ها مانند ابر، برتری انصاف بر دیگر خصلت‌ها، خطر تندخویی به‌عنوان گونه‌ای دیوانگی، و این‌که خودشناسی راهی به‌سوی خداشناسی است، تصویری از انسان مطلوب در نگاه امام علی (ع) ترسیم کرده است؛ انسانی که هم درونی آرام و منظم دارد و هم در ارتباط با دیگران، اهل انصاف، صبر، رازداری و دوراندیشی است. در بخش پایانی کتاب، حدیثی طولانی درباره‌ی هفت لذت دنیوی (خوردنی، نوشیدنی، پوشیدنی، آمیزشی، سوارشدنی، بوییدنی و شنیدنی) نقل شده است که در آن، هر یک از این لذت‌ها به ریشه‌ای ساده و گاه ناچیز فروکاسته شده تا نشان داده شود انسان خردمند نباید برای چنین امور گذرایی رنج و حرص بی‌پایان بر خود هموار کند. نویسنده در پایان، دوباره بر آرزوی خود برای اثرگذاری این سخنان بر زندگی اکنون و آینده‌ی مخاطبان تأکید کرده است.

چرا باید کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان را بخوانیم؟

این کتاب به‌سبب حجم کم و ساختار ساده، امکان همراه‌داشتن و مرور روزانه‌ی گزیده‌ای از سخنان امام علی (ع) را فراهم کرده است. هر صفحه تنها یک یا چند جمله‌ی کوتاه دارد که با ترجمه‌ی فارسی و در بسیاری موارد با معادل انگلیسی همراه شده است؛ بنابراین تمرکز اصلی بر خودِ کلمات و معنای آن‌هاست نه بر توضیح‌های طولانی. این ویژگی باعث شده است که خواننده بتواند هر بار تنها یک حکمت را بخواند، درباره‌ی آن فکر کند و آن را با موقعیت‌های واقعی زندگی خود بسنجد. کتاب چهل و یک سخن گهربار از امیرمومنان علی (ع) به سه زبان گویا، ساده و روان همچنین برای کسانی که به متن عربی نهج‌البلاغه و دیگر منابع حدیثی علاقه‌مند هستند اما در آغاز راه قرار دارند، نوعی پل میان متن اصلی و فهم روزمره به‌شمار می‌آید. کنار هم‌آمدن عربی، فارسی و انگلیسی این امکان را ایجاد کرده است که مخاطبان مختلف، از دانشجویان رشته‌های الهیات و زبان‌های خارجی تا علاقه‌مندان عمومی، هم‌زمان با معنا، با واژگان و ساختارهای زبانی نیز آشنا شوند. تنوع موضوعی سخنان، از تقوا و نظم تا قناعت، صبر، خودشناسی، روابط انسانی، خطر خودپسندی و دلبستگی افراطی به لذت‌های دنیا، باعث شده است که هر خواننده بتواند در میان این ۴۱ جمله، نکته‌ای نزدیک به دغدغه‌های شخصی خود پیدا کند و آن را به‌عنوان جمله‌ای راهنما در ذهن نگه دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به سخنان امام علی (ع)، نهج‌البلاغه و حکمت‌های اخلاقی علاقه‌مند هستند و می‌خواهند نمونه‌هایی کوتاه و گزیده از آن‌ها را در قالبی سه‌زبانه در اختیار داشته باشند. همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان رشته‌های الهیات، معارف اسلامی، زبان و ادبیات عربی و انگلیسی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال متنی کوتاه برای تمرین ترجمه و مقایسه‌ی زبانی در حوزه‌ی متون دینی هستند. به کسانی نیز پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی شیوه‌ی درست زندگی، روابط انسانی، صبر، قناعت، خودشناسی و مواجهه با لذت‌ها و رنج‌های دنیا هستند و ترجیح می‌دهند این موضوعات را در قالب جملات کوتاه و متمرکز دنبال کنند.