کتاب صوتی آدم‌ ها روی پل

کتاب صوتی آدم ها روی پل نوشته ویسواوا شیمبورسکا و ترجمه مارک اسموژنسکی، شهرام شیدایی و چوکا چکاد و مجموعه‌ای از شعرهایی است که از دل موضوع‌های ظاهراً عادی، پرسش‌هایی درباره‌ی مرگ، زمان، جنگ، حافظه، عشق و زندگی روزمره بیرون کشیده شده‌اند. نگاه شاعر مدام میان جزئی‌ترین چیزها و گسترده‌ترین مفاهیم رفت‌وآمد می‌کند و از این جابه‌جایی، معنایی تازه آفریده می‌شود. نوین کتاب گویا کتاب صوتی حاضر را با گویندگی کتایون اعظمی منتشر کرده است. نسخه‌ی صوتی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صوتی آدم‌ ها روی پل اثر ویسواوا شیمبورسکا

کتاب صوتی آدم ها روی پل، به قلم ویسواوا شیمبورسکا، مجموعه‌ای از شعرهایی است که جهان را از نقطه‌ی تردید، کنجکاوی و مکث نگریسته است. موضوع‌های مطرح‌شده در اشعار بسیار متنوعند؛ از عشق و مرگ تا سیاست، جنگ، حافظه، بدن، طبیعت، اشیا و حتی یک دانه شن یا یک پیاز. آنچه شعرها را به هم پیوند می‌دهد، نوعی نگاه است که می‌خواهد پشتِ عادت‌های ذهنی را ببیند و از چیزهایی که معمولاً بدیهی به نظر می‌رسند، از نو سؤال بسازد. شاعر در بسیاری از شعرها به‌جای پاسخ‌دادن، موقعیتی می‌سازد که شنونده را وادار می‌کند نسبت خود را با جهان، زبان و دانسته‌هایش از نو بسنجد.

بسیاری از شعرهای کتاب صوتی آدم ها روی پل به تجربه‌های تاریخی و جمعی پرداخته‌اند؛ جنگ، ویرانی، آوارگی، خشونت، مرگ و فراموشی. در کنار این فضا، طنزی آرام و گاه تلخ هم دیده می‌شود. شعرهایی مثل پایان و آغاز، شکنجه، نفرت، گربه‌ای در خانه‌ی خالی و بعضی‌ها دوست دارند شعر را، نشان می‌دهند که ویسواوا شیمبورسکا چگونه می‌تواند از یک موقعیت ساده یا آشنا به لایه‌های عمیقی از تجربه‌ی انسانی بپردازد.

چرا باید کتاب صوتی آدم‌ ها روی پل را بشنویم؟

دلایل شنیدن کتاب صوتی آدم ها روی پل را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب صوتی شعر را به موضوع‌های ملموس زندگی مثل مرگ، عشق، جنگ، حافظه و روزمره‌گی پیوند می‌دهد.
• شنونده با مجموعه‌ای روبه‌رو می‌شود که از دلِ چیزهای کوچک، پرسش‌های بزرگی را بیرون می‌کشد.
• بخشی از کتاب به تجربه‌های جمعی مثل خشونت، آوارگی و فراموشی پرداخته است.
• نسخه‌ی صوتی به دریافت بهتر مکث‌ها، تکرارها و ضرباهنگ درونی شعرها کمک می‌کند.

شنیدن کتاب صوتی آدم ها روی پل را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی آدم ها روی پل به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعری که از موضوع‌های روزمره به معناهای گسترده‌تر می‌رسد.
• مخاطبانی که به شعرهای تأمل‌برانگیز درباره‌ی مرگ، زمان، عشق و غیاب علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با شعرهایی درگیر شوند که تاریخ، سیاست و زندگی شخصی را در کنار هم می‌گذارد.
• علاقه‌مندان به شعرهایی که در آن‌ها طنز، اندوه و پرسش همزمان حضور دارد.

درباره ویسواوا شیمبورسکا

ویسواوا شیمبورسکا، هم‌زمان با آغاز جنگ جهانی دوم و تهاجم متجاوزان آلمانی به خاک لهستان، دخترکی ۱۶ساله بود. او در دومین روز از ماه ژوئیه‌ی ۱۹۲۳ در غرب لهستان چشم به جهان گشود و از سال ۱۹۳۱ اقامت در شهر کراکوف را برگزید. این نوجوان لهستانی به‌سبب یورش نازی‌ها به مراکز فرهنگی لهستان، مجبور شد همانند سایر هم‌سالان خود در کلاس‌های آموزشیِ پنهانی که دور از دیدرس دشمن برپا می‌شد، حضور یابد.

این شاعر پس از پشت سر گذاشتن دوره‌های زیرزمینی در وضعیتی بسیار دشوار، موفق به اخذ مدرک دیپلم شد و به‌عنوان کارمندی معمولی در سازمان راه‌آهن شروع به کار کرد. با پایان جنگ، طی سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۸ در دانشگاه یاگلونیانِ کراکوف به‌طور هم‌زمان تحصیل در دو رشته‌ی زبان و ادبیات لهستانی و جامعه‌شناسی را پی گرفت. نخستین سروده‌ی ویسواوا شیمبورسکا در سال ۱۹۴۵، زمانی که ۲۲ بهار از زندگی‌اش می‌‌گذشت، در یکی از نشریات لهستان به چاپ رسید و نخستین دفتر شعر او با عنوان «برای این است که زنده‌ایم» در سال ۱۹۵۲ منتشر شد.

ویسواوا شیمبورسکا در سال ۱۹۵۳ میلادی به هیئت تحریریه‌ی هفته‌نامه‌ی ادبی‌ـ‌فرهنگی زندگی ادبی پیوست و تا سال ۱۹۸۱ به همکاری با این نشریه ادامه داد. او تعلق‌خاطر به هیچ‌یک از جریان‌ها و گروه‌های ادبی نداشته است. سروده‌های این شاعر اروپایی که به ۳۶ زبان در ۱۸ کشور برگردانده شده، از دیرباز آوازه‌ای جهانی داشته است. کتاب آدم ها روی پل سروده‌ی ویسواوا شیمبورسکا است.

درباره مارک اسموژنسکی

مارک اسموژنسکی (Marek Smurzyński) در سال ۱۹۵۴ میلادی (۱۳۳۳ ه.ش.) در شهر لودز در لهستان متولد شد. او در سال ۱۹۷۶ موفق به اخذ دانشنامه‌ی فوق‌لیسانس زبان و ادبیات لهستانی از دانشگاه لودز شد. رساله‌ی او به تحولات معنایی‌ـ‌زیبایی‌شناختی در برگردان‌های لهستانی اشعار گئورگ تراکل، شاعر اهل اتریش، اختصاص داشت. مارک اسموژنسکی در سال ۱۹۸۶ مدرک فوق‌لیسانس ادبیات فارسی را از دانشگاه ورشو دریافت کرد. این مدرک با نگارش پایان‌نامه‌ای درباره‌ی نقش الگوهای اساطیری در تبیین مفهوم حرکت در آثار علی شریعتی به سرانجام رسید.

مارک اسموژنسکی از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۹ به تدریس در انستیتوی پژوهش‌های فرهنگی دانشگاه لودز، حضور در همایش‌های ادبیات تطبیقی و نگارش مقالاتی در حوزه‌ی فرهنگ و ادب فارسی اشتغال ورزید. او از سال ۱۹۸۹ (۱۳۶۸) تا ۱۹۹۷ (۱۳۷۶) در ایران به فراگیری زبان و ادبیات فارسی همت گماشت و دانشنامه‌ی دکتری خود را با تصحیح انتقادی و تحلیل ساختار رمزی سیر العباد الی المعادِ سنایی غزنوی به دست آورد.

مارک اسموژنسکی در سال ۱۹۹۳ منظومه‌ی پرآوازه‌ی «صدای پای آب» اثر سهراب سپهری را به لهستانی برگرداند. کتاب آدم ها روی پل سروده‌ی ویسواوا شیمبورسکا و ترجمه‌ی مارک اسموژنسکی، شهرام شیدایی و چوکا چکاد است.

بخشی از کتاب صوتی آدم‌ ها روی پل

«عشق در نگاهِ اول

هر دو بر این باورند

که حسی ناگهانی آنها را به هم پیوند داده.

چنین اطمینانی زیباست،

اما تردید زیباتر است.

چون قبلا همدیگر را نمی‌شناختند،

گمان می‌برند هرگز چیزی میانِ آنها نبوده.

اما نظرِ خیابان‌ها، پله‌ها و راهروهایی

که آن دو می‌توانسته‌اند از سال‌ها پیش

از کنار هم گذشته باشند، در این باره چیست؟

دوست داشتم از آنها بپرسم

آیا به یاد نمی‌آورند ـ

شاید درونِ دری چرخان

زمانی روبروی هم؟

یک «ببخشید» در ازدحامِ مردم؟

یک صدای «اشتباه گرفته‌اید» در گوشی تلفن؟

ـ ولی پاسخشان را می‌دانم.

نه، چیزی به یاد نمی‌آورند.

بسیار شگفت‌زده می‌شدند

اگر می‌دانستند، که دیگر مدت‌هاست

بازیچه‌ای در دستِ اتفاق بوده‌اند.

اتفاقی که هنوز کاملا آماده نشده

تا برای آنها تبدیل به سرنوشتی شود،

آنها را به هم نزدیک می‌کرد دور می‌کرد،

جلوِ راهشان را می‌گرفت

و خندهٔ شیطانیش را فرو می‌خورد و

کنار می‌جهید.

علائم و نشانه‌هایی بوده

هرچند ناخوانا.

شاید سه سالِ پیش

یا سه‌شنبهٔ گذشته

برگِ درختی از شانهٔ یکیشان

به شانهٔ دیگری پرواز کرده؟

چیزی بوده که یکی آن را گم کرده

دیگری آن را یافته و برداشته.

از کجا معلوم توپی در بوته‌های کودکی نبوده باشد؟

دستگیره‌ها و زنگِ درهایی بوده

که یکیشان لمس کرده و در فاصله‌ای کوتاه آن دیگری.

چمدان‌هایی کنار هم در انبار.

شاید یک شب هر دو یک خواب را دیده باشند،

که بلافاصله بعد از بیدار شدن محو شده.

بالاخره هر آغازی

فقط ادامه‌ای‌ست

و کتابِ حوادث

همیشه از نیمهٔ آن باز می‌شود.»