کتاب چشم های اینشتین

کتاب چشم های اینشتین نوشته ساناز اسدی، از مجموعه‌ی «هزاردستان» نشر چشمه، با قرار دادن یک خانواده در فضای بسته و پرتنشِ مدرسه‌ای دخترانه، موضوعاتی همچون ترس، میل، راز، سیاست، طبقه و محدودیت‌های روزمره را از نگاه پسری نوجوان توصیف می‌کند. روایت از جزئیات زندگی عادی شروع می‌شود اما خیلی زود نشان می‌دهد پشت درهای بسته، هر حرکت کوچک می‌تواند به بحرانی بزرگ تبدیل شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چشم های اینشتین

کتاب چشم های اینشتین نوشته‌ی ساناز اسدی رمان کوتاهی است که جهانش را در شهری کارخانه‌ای و در خانه‌ای چسبیده به یک مدرسه‌ی دخترانه می‌سازد. راوی نوجوانی به نام ایمان است؛ پسری که همراه خانواده‌اش در فضای مدرسه زندگی می‌کند و همین موقعیت، مرز میان خانه، کار، آموزش، نظارت و ممنوعیت را از همان ابتدا به مسئله‌ی اصلی روایت تبدیل می‌کند. پدر در مدرسه کار می‌کند، مادر میان خانه و کارخانه در رفت‌وآمد است و خواهر و برادر راوی هر کدام راهی برای کنارآمدن با این محیط پیدا کرده‌اند. در این میان، ورود دختری به نام گل یا ونوشه نیکزاد، تعادل ظاهری این زندگی را به‌هم می‌زند و نگاه ایمان را به جهان اطرافش تغییر می‌دهد.

ساناز اسدی شبکه‌ای از ترس‌ها و خواسته‌ها را در کنار هم می‌گذارد: ترس از دیده‌شدن، ترس از اخراج، ترس از بی‌خانمان‌شدن و در مقابل، میل به شناختن دیگری، میل به عبور از مرزهای تحمیل‌شده و میل به نگه‌داشتن چیزی که نباید وجود داشته باشد. مدرسه در این رمان فقط محل درس‌خواندن نیست؛ جایی است برای کنترل بدن، رفتار، صدا، لباس و حتی خیال. در کنار آن، کارخانه و ورزشگاه و راه‌آهن هم به فضاهای مهم روایت تبدیل می‌شوند و تصویری از زیست روزمره‌ی طبقه‌ای کارگر و آسیب‌دیده را شکل می‌دهند.

کتاب چشم های اینشتین از نظر فضاسازی بر جزئیات تکیه دارد؛ از بوی نخ کارخانه و صدای سوت‌ها تا کشوهای مدرسه، پوسترها، صندوق‌های رأی و عکس اینشتین روی دیوار آزمایشگاه. همین جزئیات باعث می‌شوند روایت همزمان شخصی و اجتماعی بماند. زبان اثر به ذهن و نگاه ایمان نزدیک است و جهان را از زاویه‌ای نشان می‌دهد که هم معصومیت دارد و هم اضطراب.

در این داستان، سیاست، بلوغ، خانواده، بدن و خاطره بی‌آنکه از هم جدا شوند، در یک مسیر فشرده و پرکشش پیش می‌روند.

خلاصه داستان چشم های اینشتین

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب چشم های اینشتین ماجرای ایمان را دنبال می‌کند؛ پسری که با خانواده‌اش در فضای یک مدرسه‌ی دخترانه زندگی می‌کند و ناچار است با مجموعه‌ای از ممنوعیت‌ها کنار بیاید. یک روز دختری به نام گل در میانه‌ی آشفتگی مدرسه به اتاق پشتی خانه‌ی آن‌ها پناه می‌آورد و چند پوستر را به ایمان می‌سپارد. 

از همین‌جا، ذهن ایمان درگیر او می‌شود و این دلبستگی پنهان کم‌کم با رابطه‌ی گل و پیمان، برادر ایمان، گره می‌خورد. همزمان فضای مدرسه، انتخابات، بازرسی‌ها و ترس از لو رفتن نامه‌ها و رازها، فشار را بر خانواده بیش‌تر می‌کند و ایمان را در موقعیتی می‌گذارد که باید میان وفاداری، حسادت و ترس یکی را انتخاب کند.

چرا باید کتاب چشم های اینشتین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چشم های اینشتین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری دقیق از زندگی یک خانواده در مرز میان خانه، مدرسه و کارخانه ارائه می‌دهد.
• روایت، تجربه‌ی نوجوانی را در فضایی پر از ممنوعیت، کنجکاوی و ترس به‌ شکل ملموس نشان می‌دهد.
• خواننده با لایه‌های اجتماعی داستان، از فشارهای انضباطی مدرسه تا ناامنی شغلی و اقتصادی خانواده، روبه‌رو می‌شود.
• جزئیات فضا و اشیا در این کتاب نقش مهمی دارند و به ساختن حال‌وهوای اثر کمک می‌کنند.

خواندن کتاب چشم های اینشتین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چشم های اینشتین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های ایرانی که بر فضا و شخصیت تکیه دارند.
• خوانندگانی که به داستان‌های مرتبط با نوجوانی، بلوغ و کشف جهان بزرگ‌ترها علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند روایت‌هایی درباره‌ی زندگی طبقه‌ی کارگر و فضای شهریِ وابسته به کارخانه بخوانند.
• مخاطبانی که از داستان‌های مدرسه‌محور با تنش اجتماعی و خانوادگی لذت می‌برند.
• خوانندگانی که به آثاری درباره‌ی راز، نظارت، محدودیت و میل به عبور از مرزها توجه دارند.

درباره ساناز اسدی

ساناز اسدی (متولد ۱۳۶۵)، نمایش‌نامه‌نویس و داستان‌نویس است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی تئاتر در دانشگاه هنر تهران به پایان رسانده و فعالیت حرفه‌ای خود را در حوزه‌های ادبیات نمایشی و داستان‌نویسی پی گرفته است. از آثار نمایشی اسدی که به روی صحنه رفته‌اند می‌توان به «خروج اضطراری»، «سایر بازماندگان» و «کلکسیون» اشاره کرد که برای همین نمایش‌نامه توانست جایزه‌ی ویژه‌ی اکبر رادی را در دوازدهمین دوره‌ی جشنواره‌ی بین‌المللی تئاتر دانشگاهی به دست آورد. فعالیت داستانی او با انتشار مجموعه‌داستان «نیازمندی‌ها» در سال ۱۳۹۵ آغاز شد و پس از آن، داستان بلند «سخت‌پوست» را با تمرکز بر بافت جغرافیایی و زیست مردمان حاشیه‌ی دریای خزر منتشر کرد.

بخشی از کتاب چشم های اینشتین

«بابا پارچهٔ سیاه را مثل یک مستطیل بزرگ پهن کرده بود روی زمین. شروع کرده بود از یک طرف پارچه قیف درست کردن. قیف‌ها را آرام روی هم می‌انداخت و با یک دست چین‌های ریز روی پارچه را صاف می‌کرد. هر دوتا چین یک‌بار دستش را از روی پارچه بلند می‌کرد و با گوشهٔ شلوارش خشک می‌کرد. کف دست‌هایش همیشه خیس عرق بود. تابستان و زمستان هم نداشت. می‌گفت به خاطر همین از کارخانه اخراج شده و کنار جیب همهٔ شلوارهایش همیشه برق می‌زد. خانم ناظم ایستاده بود بالاسر بابا و من را چپ‌چپ نگاه می‌کرد.

"اسمت چی بود؟"

"ایمان."

"مدرسه نداری؟"

"این هفته بعدازظهری‌ام."

"تو حیاط که نمی‌ری؟"

بابا جواب داده بود: "نه خانم، تا زنگ نخوره و دخترها نرن بیرون، هیچ‌کدوم‌شون حق ندارن برن تو حیاط." و بعد رو کرده بود به من که "ایمان، تو برو اتاق‌پشتی مشق‌هات رو بنویس، من کار خانم ناظم رو تموم کنم."»