کتاب آنت ورپ

روبرتو بولانیو (۲۰۰۳-۱۹۵۳) شاعر و نویسنده‌ شیلیایی است. «آنت‌ورپ» آنطور که بولانیو خود بارها گفته، تنها رمانی است که از نوشتنش شرمنده نیست. چنان‌که ایگناسیو اچه‌ بریا، دوست بولانیو، نیز آن را «بیگ‌بنگِ جهانِ داستانیِ» وی برمی‌شمارد. جاناتان گیبز نیز در تلگراف می‌نویسد: بولانیو در «آنت‌ورپ» همچون رمان‌های دیگرش، قواعد رمان را درهم می‌شکند اما این‌بار به‌شدت ویرانگر و لجبازانه. «آنت‌ورپ» رمانی است کوتاه و قطعه‌قطعه، با نثری شاعرانه که موضوعات متعددی مثل قتل، جنایت، شعر و عشق را در‌هم‌می‌آمیزد: قتلی در بیرون اردوگاه اتفاق افتاده، نگهبان شب که احتمالا راوی یا خود بولانیو است، مظنون به قتل است و در گریز از فصلی به فصل دیگر، مدام خواننده را دنبالِ خود می‌کشاند و سپس بی‌سرانجام رهایش می‌کند. داستان شبیه تکه‌تکه‌های خاطرات یا تصاویر سینمایی است که فریم به فریم از جلوی چشم خواننده عبور می‌کند با زنانی بی‌دهان در دالانی بی‌پایان، شاعرانی شکست‌خورده و پلیس‌هایی که عفتِ زنانِ جوان را لکه‌‌دار می‌کنند. بولانیو که تی‌. اس. الیوت و ویرجینیا وولفِ ادبیات امریکای لاتین نامیده‌اندش و آنطور که سوزان سونتاگ می‌گوید ناب‌ترین، نایاب‌ترین و واقعی‌ترین نویسنده‌ای که ثابت کرده هر کاری از ادبیات ساخته است؛ نویسنده‌ای که بارها همزبانان اسپانیولی‌زبانش را به بادِ انتقاد می‌گرفت: مارکز را به‌‌عنوان «کسی که عشق حرف‌زدن با رییس‌جمهورها و اسقف‌ها دارد» و یوسا را «همان، فقط کمی شسته‌رفته‌تر» دست می‌انداخت و هموطنش ایزابل آلنده را مبتذل‌نویسی می‌دانست که در حوزه‌ ادبیات کار می‌کند که از کیچ آغاز می‌شود و به ادبیات آبگوشتی می‌رسد. بولانیوی سرکش و یاغی، که معمولا دنبال جنجال بود، توانست به ادبیات امریکای لاتین کمک کند تا از سایه‌ تقلیدهای بی‌پایه از رئالیسم جادویی رها شود و بار دیگر به تثبیت ادبیات تجربه‌گرایان جهان‌وطنی همچون بورخس و کورتاسار روی آورد. بولانیو مانند بورخس علاقه‌ خاصی به خواندن داشت و حریصانه کتاب‌هایش را که بیش‌تر می‌دزدید، می‌بلعید. داستان‌هایش هم بی‌شباهت به داستان‌های بورخس نیست. زمانی هم که از او می‌پرسند چیزهای مورد علاقه‌اش را نام ببرد، در دو کلمه می‌گوید: «بورخس و مغازله».