کتاب رویت سعیده

کتاب رؤیت سعیده نوشته‌ی زانیار ابراهیمی اثری پژوهشی و تحلیلی است که انتشارات شرکت کتاب هرمس آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی و شرح روایت هیوبرت دریفوس از کمدی الهی دانته می‌پردازد و تلاش می‌کند با تکیه‌بر درس‌گفتارها و تفسیرهای دریفوس، به لایه‌های فلسفی، تاریخی و الهیاتی این شاهکار ادبی بپردازد. نویسنده در این اثر، علاوه‌بر روایت دریفوس، از شروح هانس بلومنبرگ نیز بهره گرفته تا خلأهای موجود در تفسیر دریفوس را تکمیل کند و تصویری جامع‌تر از جایگاه کمدی الهی در تاریخ اندیشه غرب ارائه دهد. کتاب رؤیت سعیده نه‌تنها به تحلیل ساختار و مفاهیم کمدی الهی می‌پردازد، بلکه سیر تطور مفاهیم فلسفی و الهیاتی از یونان باستان تا قرون وسطی و عصر مدرن را نیز دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رویت سعیده

کتاب رؤیت سعیده با تمرکز بر روایت هیوبرت دریفوس از کمدی الهی دانته، به بررسی جایگاه این اثر در میان آثار هنری و فلسفی غرب می‌پردازد. زانیار ابراهیمی در این کتاب، با بهره‌گیری از درس‌گفتارهای دریفوس و تکمیل آن‌ها با شروح هانس بلومنبرگ، تلاش کرده است تا نه‌تنها روایت دریفوس را بازگو کند، بلکه نقاط ضعف و خلأهای آن را نیز با تحلیل‌های تاریخی و فلسفی پر کند. ساختار کتاب به گونه‌ای است که ابتدا پیش‌زمینه‌های تاریخی، ادبی و فلسفی شکل‌گیری کمدی الهی را شرح می‌دهد و سپس به تحلیل مفصل روایت دریفوس از این اثر می‌پردازد. در این مسیر، مفاهیمی چون نیهیلیسم، گذار از چندخدایی به تک‌خدایی، نقش آثار هنری در فرهنگ‌ها، و تفاوت میان آثار هنری و شعرهای زمانه‌ی عسرت مورد بحث قرار می‌گیرند. ابراهیمی با مقایسه‌ی کمدی الهی با آثاری چون موبی‌دیک و برادران کارامازوف، تلاش کرده است تا جایگاه منحصربه‌فرد دانته را در تاریخ اندیشه و هنر غرب نشان دهد. این کتاب برای کسانی که به فلسفه، الهیات، تاریخ اندیشه و نقد ادبی علاقه‌مندند، تصویری چندلایه و تحلیلی از یکی از مهم‌ترین آثار ادبی جهان ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب رویت سعیده

کتاب رؤیت سعیده دغدغه‌ی اصلی خود را بر تحلیل روایت هیوبرت دریفوس از کمدی الهی دانته متمرکز کرده است. نویسنده ابتدا به این نکته می‌پردازد که دریفوس، با الهام از هایدگر، آثار هنری را به دو دسته تقسیم می‌کند: آن‌هایی که شعر زمانه‌ی عسرت‌اند و آن‌هایی که فرهنگی را حول خود به درخشش وامی‌دارند. کمدی الهی دانته، به‌زعم دریفوس، در دسته‌ی دوم قرار می‌گیرد و نمایانگر ورود به آنتوتئولوژی قرون وسطی است؛ یعنی جایی که فرهنگ مسیحی به اوج انسجام و نظام‌مندی خود می‌رسد. در ادامه، کتاب به شرح روند تاریخی و فلسفی گذار از چندخدایی یونانی و رومی به تک‌خدایی مسیحی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه مفاهیم فلسفی و الهیاتی از یونان باستان، از طریق دوره‌ی هلنیستی و گنوسیسم، به قرون وسطی و مسیحیت ارسطویی‌شده منتقل شده‌اند. ابراهیمی با تکیه‌بر شروح بلومنبرگ، سه خلأ مهم در روایت دریفوس را برجسته می‌کند: گذار از یودایمونیا (سعادت یونانی) به رؤیت سعیده (سعادت مسیحی)، پیوند میان آگوستین افلاطونی‌مآب و آکوئیناس ارسطویی‌مآب، و نحوه‌ی عبور از فهم مسیحی وجود به فهم مدرن از بودن. کتاب در بخش‌های مختلف، به تحلیل مفاهیمی چون نیهیلیسم، نقش آثار هنری در شکل‌دهی فرهنگ‌ها، اقتصاد میل و شناخت، و تفاوت میان عشق زمینی و عشق آسمانی در کمدی الهی می‌پردازد. در نهایت، ابراهیمی نشان می‌دهد که چگونه دانته در آستانه‌ی رنسانس، با خلق کمدی الهی، هم به سنت قرون وسطی وفادار می‌ماند و هم نشانه‌هایی از گذار به دوران جدید را در اثر خود منعکس می‌کند.

چرا باید کتاب رویت سعیده را بخوانیم؟

کتاب رؤیت سعیده اثری است که با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، امکان فهم عمیق‌تر کمدی الهی دانته و جایگاه آن در تاریخ اندیشه غرب را فراهم می‌کند. این کتاب نه‌تنها روایت دریفوس را به‌دقت بازخوانی کرده، بلکه با افزودن شروح بلومنبرگ، به خلأهای موجود در تفسیرهای رایج پاسخ داده است. از ویژگی‌های شاخص این اثر می‌توان به پیوند میان فلسفه، الهیات و ادبیات، بررسی تطور مفاهیم سعادت و رستگاری، و تحلیل نقش آثار هنری در شکل‌دهی فرهنگ‌ها اشاره کرد. خواننده با مطالعه‌ی این کتاب، با سیر تحول اندیشه‌ی غرب از یونان باستان تا قرون وسطی و نشانه‌های ورود به عصر مدرن آشنا می‌شود و می‌تواند نسبت میان ادبیات، فلسفه و الهیات را در یکی از مهم‌ترین آثار ادبی جهان بهتر درک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رؤیت سعیده به علاقه‌مندان فلسفه، الهیات، تاریخ اندیشه، نقد ادبی و کسانی که دغدغه‌ی فهم عمیق‌تر آثار کلاسیک و جایگاه آن‌ها در فرهنگ غرب را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین برای پژوهشگران حوزه‌ی ادبیات تطبیقی و کسانی که به دنبال تحلیل‌های چندلایه و بینارشته‌ای هستند، این کتاب مناسب است.

بخشی از کتاب رویت سعیده

«دریفوس به تبع هایدگر آثار هنری را به دو دسته تقسیم می‌کند: آن‌ها که شعر زمانۀ عسرت‌اند و آن‌ها که فرهنگی را گرد خود به درخشیدن وامی‌دارند و به معنای دقیق کلمه اثر هنری‌اند. در دو جلد اخیر به دو اثر هنری در معنای نخست پرداخته‌ایم. دریفوس با ارجاع به هایدگر که هولدرلین را شاعر زمانۀ عسرت آلمان خوانده بود، صراحتاً موبی‌دیک را شعر زمانۀ عسرت آمریکا می‌خواند؛ به همین منوال می‌توان برادران کارامازوف را شعر زمانۀ عسرت روسیه دانست، کشوری که داستایفسکی کلیسای ارتدکس وجودیِ آن را محمل راستینِ طلوع ستارۀ شرق دانسته بود. همان‌طور که در جلد اول گفتیم، دریفوس چندان دل خوشی از میهن‌دوستی داستایفسکی نداشت، کسی که تلویحاً آمریکا را از زبان دیمیتری کارامازوف، سیبریِ روح خوانده بود. اما جدای از این، تفاوت میان این دو شعر زمانۀ عسرت را باید در منابع متفاوت رستگاری‌بخشِ آن‌ها جست‌وجو کرد. طبق تفسیر دریفوس، داستایفسکی آگاپۀ مسیحی و بیش‌وکم کل مسیحیت را به هیئتی وجودی درمی‌آورد و ملویل به چندخداییِ هومر در شکل رادیکال‌شدۀ آن بازمی‌گردد؛ و البته این‌ها هر دو پاسخی هستند به مشکل واحد نیهیلیسم، این به تعبیر نیچه سهمگین‌ترین جملگی میهمانانِ عصر مدرن، که در شرح دریفوس دلیل عسرت یا نیازمندیِ زمانه است.»