کتاب سوره صفه

کتاب سوره صفه نوشتهٔ تامس اف کلیری و ترجمهٔ ع. پاشایی است. نشر چرخ این کتاب را منتشر کرده است. این کتاب دربردارندهٔ متن کهن بودایی ذن است.

درباره کتاب سوره صفه

کتاب سوره صفه حاوی متن کهن بودایی ذن است. این کتاب در شمار متن‌های ریشه‌ای نامداری چون سورهٔ الماس و سورهٔ دل۲ است و درچَن و ذِن جایگاه والایی دارد. حدود ۱۲ قرن از عماین اثر کهن می‌گذرد. «سوٌتره»، که ما این‌جا «سوره» می‌گوییم، ــ به چینی «جینگ» و به ژاپنی «کیوْ» ــ معمولاً حاوی گفتارها یا «مجالس» یک بودا یا مریدان یک بود بوده است. «صُفّه» بخشی از دیرهای چین بوده است و از قرن پنجم میلادی بوداییان در چین این صُفّه‌های بلند چوبی یا خشتی را برای انتقال «دستورهای آیین، یعنی مبادی و احکام سلوک رهبانان» و «پیش‌نشینان»، یعنی مؤمنان عام غیررهرو، می‌ساختند. «صُفّه»، در فارسی، در لغت به معنی «ایوان» یا ایوان مسقف است. بنا به رسم از سطح زمین بلندتر است و آن را از چوب یا خشت و خاک می‌سازند. از قرن هشتم میلادی به این‌سو چندین نسخهٔ چینی از سورهٔ صُفّه در دست است که از این میان دو نسخه مشهور هستند؛ یکی نسخهٔ «زونگ‌بائوی رهبان» و دیگری نسخهٔ «دوُن‌هوُانگ» که در غارهای واحهٔ دوُن‌هوُانگ در چین یافته شده است. ترجمهٔ فارسی این اثر از متن انگلیسی برگردان از «تامس کلیری» بوده است که اساس آن چهار متن از نسخهٔ زونگ‌بائو و دو متن آن از نسخهٔ دوُن‌هوُانگ است. نسخهٔ زونگ‌بائو در ده فصل تنظیم شده و نسخهٔ دوُن‌هوُانگ در ۵۷ بخش. 

خواندن کتاب سوره صفه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران سنت بودایی و ذن پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب سوره صفه

«آموزش

بینش هوُئی نِنگ را هونگ‌ژن، پنجمین پیر بزرگِ چَن، در اولین دیدارشان دید و دریافت؛ و بعد این در پیروزی پنهانش در مسابقهٔ شعرِ مریدان تأیید شد. فقط بعد از آن بود که پیر بزرگ سورهٔ الماس را برای هوُئی نِنگ شرح کرد، که او در اصل از آن سوره الهام گرفته بود و به همین دلیل نزد این پیرِ چَن آمده بود.

سورهٔ الماس در میان پیروان چَن، و نیز همچنین نزد بوداییان دیگر، رواج داشت و برخی از محبان آن را به صورت رسمی منظم قرائت و تلاوت می‌کردند. بنا بر شرحی بر این سوره منسوب به انتقال شفاهی از هوُئی نِنگ، «این سورهٔ یک‌طوماری در اصل در خودبود همهٔ هستان زنده وجود دارد. مردمی که خودشان آن را نمی‌بینند فقط این را می‌خوانند و حروف مکتوب را قرائت می‌کنند. اگر شما دل آغازین‌تان را دریابید، برای اولین‌بار خواهید فهمید که این سوره حروف مکتوب نیست. اگر شما بتوانید خودبودتان را بفهمید، فقط آن موقع است که به‌راستی باور خواهید داشت که "همهٔ بوداها از این سوره ظهور می‌کنند."»

آزار

دنبال کردن هوُئی نِنگ از سوی رقبای حسود یک بُن‌مایهٔ دنیایی بودن است که محافل دینی یا روحانی رقیب به آن دست می‌زدند. ناتوانی هوُئی‌مینگ در بلند کردن خرقه و کاسه، که این دو رمز آموزه‌اند، نشان می‌دهد که آن‌چه این‌جا مهم است قابلیت است نه خواست. از حکایت تغییر ناگهانی نگرش و بیداری نهایی هوُئی‌مینگ، که از طریق هدایت مجدد توجه او از سوی هوُئی نِنگ صورت گرفت، در ذن به صورت یک داستان آموزشی استفاده می‌شود تا دانستگی را هدایت کرده جهت دهند. اصطلاح چهرهٔ آغازین اسم شب عمومی ذن شد.

داستان آزار هوُئی نِنگ نشان می‌دهد که این چشم‌تنگی‌ها و قدرت‌طلبی‌ها در ذن سابقه داشته است. اولین و دومین پیر بزرگ چَن نیز دستخوش آزار و اذیت رهبان‌های چشم‌تنگ شده بودند که می‌خواستند اقتدارشان را حفظ کنند. پنجمین پیر بزرگ را شش بار زهر دادند، و سرانجام او را کشتند؛ دومین پیر بزرگ را متهم به دسیسه کردند، محکوم و سرانجام اعدامش کردند.

ظهور در جهان

داستان ظهور عمومی هوُئی نِنگ به عنوان ششمین پیر بزرگ از طریق گفتگوی با رهبانان که دربارهٔ عَلَم و باد با هم مشاجره می‌کردند یکی دیگر از رویدادهای این سوره است که در مطالعهٔ ذن آن را به خاطر توجه خاص انتخاب کردند. یک تعبیر جالب این داستان منسوب است به مرشد قرون‌وسطایی ذن ژاپنیِ به نام کِی‌زان که آن را می‌توان در فصل هوُئی نِنگ کتاب انتقال چراغ یافت، که این یک مجموعهٔ مهم کوْانِ ژاپنی است.»