کتاب روابط سیاسی محمدرضا پهلوی و آمریکا در دوره کارتر

کتاب «روابط سیاسی محمدرضا پهلوی و آمریکا در دوره کارتر» نوشتۀ فریبا اسدی است و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب روابط سیاسی محمدرضا پهلوی و آمریکا در دوره کارتر

روابط ایران و آمریکا در سال‌های پس از کودتای آمریکایی – انگلیسی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نشان می‌دهد که این رابطه نمونه‌ای کامل از روابط دولت دست‌نشانده  بوده است طوری که شاه ایران بیشتر تصمیمات خود را با مشورت آمریکایی‌ها می‌گرفت و آمریکا نیز با حمایت کامل از رژیم شاه، ضمن برآوردن خواسته‌های او، تمام تلاش خود جهت حفظ رژیم پهلوی به کار برده است. در این دوره آمریکایی‌ها در ایران به قدرت کامل دست یافتند، به‌طوری‌که طبق نظر امریکایی‌ها، شاه به تأسیس دو حزب مردم و ملیون تن داد تا نشان دهد اصول نظام مشروطه در کشور در حال انجام است.

روابط آمریکا و ایران در دورۀ ریاست‌جمهوری ریچارد نیكسون گسترش بیشتری یافت، به‌گونه‌ای كه قراردادهای مهم نظامی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بین دو كشور منعقد گردید، در واقع دوره ریاست‌جمهوری نیكسون كه روابط شخصی زیادی با شاه داشت، اوج روابط دو كشور ایران و امریكا محسوب می‌شود. در همین دوره، امریكا چشم خود را بر موضوع حقوق بشر در ایران بست، این موضوع، باعث شکل‌گیری فضای پلیسی و امنیتی در ایران شد و ساواك توانست كلیه نیروهای سیاسی مخالف رژیم را سركوب نماید. جیمی كارتر كاندیدای حزب دمكرات برای ریاست‌جمهوری نیز، كه موضوع حقوق بشر را به‌عنوان یكی از کلیدی‌ترین شعارهای انتخاباتی خود انتخاب كرده و رژیم شاه را مورد انتقاد قرار داده بود، پس از استقرار در كاخ سفید به‌صورت تمام‌قد از شاه حمایت كرد و با جزیره ثبات نامیدن ایران، در واقع سیاست رؤسای جمهور قبلی آمریكا را در قبال ایران ادامه داد و دست شاه را برای سركوبی مخالفان کاملاً باز گذاشت.

کارتر در سال ۱۹۷۷ میلادی در آمریکا به مقام ریاست‌جمهوری رسید. هم‌زمان با این اتفاق، اعتراضات سیاسی و اجتماعی مردم ایران نیز اوج گرفت و سیاست‌های کارتر به گسترش نارضایتی‌ها و اعتراضات دامن می‌زد. کتاب روابط سیاسی محمدرضا پهلوی و آمریکا در دوره کارتر، پژوهشی است که حوادث به‌صورت جزئی در آن مطرح شده و از درون طرح مباحث جزئی، موضوع کلی روابط ایران و آمریکا استخراج و عوامل اساسی تحولات روابط دو کشور ارزیابی می‌شود. در قسمت‌هایی که روایات مشابه وجود دارد، در پاورقی به ذکر منبع اکتفا شده است. هدف فریبا اسدی از نوشتن این کتاب، ارزیابی روابط دو کشور از زوایای مختلف بدون اعمال‌نظر شخصی بوده است. کتاب‌های خاطرات، شرح‌حال رجال این دوره، مقالات مطبوعات، مصاحبه‌های کسانی که به‌نوعی در حوادث این زمان دخالت داشته‌اند از منابع این تحقیق هستند. کتاب روابط سیاسی محمدرضا پهلوی و آمریکا در دوره کارتر در ۳ فصل تنظیم شده است؛ فصل اول: روابط سیاسی ایران و آمریکا در سال ۱۳۵۵، فصل دوم: روابط سیاسی ایران و آمریکا در سال ۱۳۵۶ و فصل سوم: روابط ایران و آمریکا در سال ۱۳۵۷.

خواندن کتاب روابط سیاسی محمدرضا پهلوی و آمریکا در دوره کارتر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران پیشنهاد می‌کنیم.