کتاب قرون وسطای اولیه

کتاب قرون وسطای اولیه نوشتهٔ جیمز آ. کوریک و ترجمهٔ مهدی حقیقت خواه است و گروه انتشاراتی ققنوس آن را منتشر کرده است. این کتاب از مجموعهٔ تاریخ جهان نشر مرکز است.

درباره کتاب قرون وسطای اولیه

 اروپا اوایل قرون وسطی چه موقعیتی داشت؟ در آن زمان، اروپا منطقهٔ مستعمراتی عقب‌مانده‌ای بود که عقایدش را از جوامع پیشرفته‌تر جنوب و شرق اخذ می‌کرد. بیشتر اروپا ــ تمام مناطق واقع در شمال رود دانوب و شرق رود راین ــ طبیعت وحشی بود که در آن قبایل پراکنده بربرهای ژرمن سکونت داشتند. اما هزار سال بعد، این طبیعت وحشی برای همیشه از دست رفته بود و قبایل ژرمن به ملت‌هایی چون انگلستان و فرانسه تبدیل شده و تمدن‌هایی از خود پدید آورده بودند که عقایدشان در تمامی این سیاره پراکنده می‌شد. این دوران یک هزار ساله که شاهد این دگرگونی بود قرون وسطی نام دارد.

قرون وسطی از حدود سال ۵۰۰ میلادی، به هنگام سقوط امپراتوری روم، آغاز شد و تقریباً تا سال ۱۵۰۰ پس از میلاد دوام آورد، یعنی تا هنگامی که رنسانس آغاز شد. این دوره را به عنوان عصر فئودالیسم و عصر شوالیه‌گری نیز می‌شناسند، چرا که فئودالیسم نظام اقتصادی و سیاسی‌ای بود که بیشترِ اروپا، به ویژه بخش غربی آن، در این دوره در آن به سر می‌برد. شوالیه‌گری رسم و آیینی بود که جنگاوران زرهپوش و سواره، یا شوالیه‌ها، چه در میدان نبرد و چه خارج از آن می‌بایست رفتار و سلوک خود را براساس آن تنظیم می‌کردند.

کتاب قرون وسطای اولیه سعی می‌کند به نیمه‌ٔ اول این هزاره بپردازد. برای آنکه ببینید اروپا چطور به رنسانس رسید باید حتما از عواملی که باعث شدند اروپا به روشنگری برسند آگاه شوید.

خواندن کتاب قرون وسطای اولیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران تاریخ جهان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب قرون وسطای اولیه

«اصطلاح قرون وسطی را تاریخدان ایتالیایی فلاویو بیوندو در قرن پانزدهم برگزید. از نظر بیوندو و سایر تاریخ‌نویسان رنسانس، قرون وسطی یا دوران میانه دقیقاً یک دوره واسط در تاریخ جهان بود، چرا که بین دوران کلاسیک تمدن یونان و روم و رنسانس قرار داشت. با آن که تاریخ‌نویسان امروزی هنوز هم قرن‌های پنجم تا پانزدهم را قرون وسطی می‌نامند، اما اینک می‌پذیرند که این هزار سال در تمامی تاریخ جهان یا حتی اروپا یک دوره واسط نبوده است. از نظر اکثر دانشوران امروزی، قرون وسطی تنها بخشی از (فرایند) رشد تمدن غرب از یونان تا به امروز است.

اما تاریخ‌نویسان رنسانس تأثیر ماندگارتری بر نگرش عمومی نسبت به قرون وسطی بر جای گذاشته‌اند. این دانشوران، قرون وسطی را چونان عصری واپسگرا به تصویر کشیدند که در آن مردم نادان و خرافاتی بودند؛ هنر، ادبیات و آموزش از میان رفت؛ و پیشرفت در همه زمینه‌ها باز ایستاد. این تاریخ‌نویسان بر این باور بودند که اروپای عصر رنسانس وارث مستقیم یونان و روم باستان است و به هیچ وجه وام‌دار ده قرن بین سقوط روم و زمان خود آن‌ها نیست. قرون وسطی از نظر دیوید نیکلاس چیزی نبود جز «هزار سال عقب ماندگی فکری و بی‌عدالتی اجتماعی که دوران کلاسیک باستانی را از عصر نوین روشنگری جدا می‌کرد.»

این نگرش امروزه نیز از میان نرفته است. چنان که تاریخ‌نگار جوزف آر. استریر خاطرنشان می‌کند:

بسیاری از مردم هنوز هم فکر می‌کنند... که قرون وسطی صرفاً گودال راکدی است بین قله‌های تمدن کلاسیک و رنسانس و تمام میراث ما از گذشته از روی پل‌هایی عبور داده شده که اندیشمندان رنسانس بر روی گودال قرون وسطی برپا داشتند تا زمینه را برای بهره‌گیری از آموزه‌های یونانی ـ رومی فراهم آورند.

درست است که نادانی و خرافه‌باوری در قرون وسطی وجود داشت، اما این‌ها در یونان و روم باستان نیز وجود داشت و امروزه نیز هنوز وجود دارد و نباید درباره دامنه این مسایل و دشواری‌های دیگر جامعه قرون وسطی مبالغه کرد.

واقعیت آن است که قرون وسطی عقب مانده‌تر از دنیای کلاسیک یونان و روم نبود. درست است که فرهنگ آن با فرهنگ تمدن‌های باستانی متفاوت بود، اما به هر حال این فرهنگ از درون همان جامعه‌های قدیمی‌تر سر برآورده بود و تمدن قرون وسطی از تمدن دنیای باستان پایین‌تر نبود. به واقع، یک دلیل اهمیت قرون وسطی برای ما این است که آفریننده یک تمدن بود، چنانچه استریر خاطرنشان می‌کند:

از آن جهت که تاریخ قرون وسطی تاریخ یک تمدن است، موضوعی است که ارزش مطالعه و بررسی دارد... چرا که مسایل اساسی همه تمدن‌ها همانند است. هنگامی که ما... درمی‌یابیم که مردمان گذشته چگونه ... کار... بزرگ خود را به انجام رساندند ...، در مورد تمدن خودمان بیش‌تر آگاهی کسب می‌کنیم.»