کتاب تاریخ مختصر اروپا

کتاب تاریخ مختصر اروپا (از آغاز تا امروز) نوشته سایمون جنکینز و ترجمه شهربانو صارمی است که گروه انتشاراتی ققنوس آن را منتشر کرده است. این کتاب روایتی فشرده از مسیر طولانی اروپا از جهان باستان تا دوره‌ی اتحادیه‌ی اروپا ارائه می‌دهد و بیش از هر چیز بر کشمکش قدرت، جنگ، دین، دولت‌سازی و شکل‌گیری هویت قاره‌ای تمرکز دارد. نویسنده در کنار رویدادها، به این پرسش هم نزدیک می‌شود که اروپا چگونه از دل تنوع، خشونت و رقابت، به تصوری مشترک از خود رسیده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخ مختصر اروپا

کتاب تاریخ مختصر اروپا نوشته سایمون جنکینز تلاشی است برای روایت تاریخ یک قاره، نه شرح جداگانه‌ی همه‌ی کشورهای آن. نویسنده از همان آغاز روشن می‌کند که محور اصلی کارش سیاست و توزیع قدرت است؛ یعنی همان نیرویی که در بیشتر دوره‌های تاریخ اروپا با جنگ، امپراتوری، دین، مشروعیت حکومت و رقابت میان دولت‌ها گره خورده است. این نگاه باعث شده مسیر کتاب از افسانه‌ها و تمدن‌های اژه آغاز شود و بعد به یونان، روم، مسیحیت، امپراتوری‌ها، دولت‌ملت‌ها، انقلاب‌ها، جنگ‌های بزرگ و درنهایت مسئله‌ی اتحاد اروپا برسد.
کتاب تاریخ مختصر اروپا تاریخ را به چند دوره‌ی اصلی تقسیم کرده است: جهان باستان، قرون وسطی، شکل‌گیری دولت‌ها و عصر مدرن. در بخش‌های آغازین، از مینوسی‌ها، میسنی‌ها، آتن، جنگ‌های ایران و یونان، اسکندر و سپس روم سخن می‌رود. بعد نوبت به گسترش مسیحیت، تقسیم امپراتوری روم، بیزانس، مهاجرت‌ها و درگیری‌های بزرگ می‌رسد. در ادامه، کتاب به جنگ‌های صلیبی، شکاف‌های مذهبی، رنسانس، اصلاح دینی، جنگ‌های جانشینی، انقلاب فرانسه، ناپلئون، وحدت‌های ملی، دو جنگ جهانی، جنگ سرد و شکل‌گیری نهادهای اروپایی می‌پردازد. گاهشمار مفصل کتاب هم به خواندن این مسیر طولانی کمک می‌کند و پیوند علت و معلولی رویدادها را روشن‌تر نشان می‌دهد.
کتاب تاریخ مختصر اروپا فقط فهرستی از وقایع نیست و در کنار رویدادها، چند مضمون ثابت را دنبال می‌کند: نقش خشونت و فناوری‌های جنگی، کشمکش میان میراث یونانی‌ـ‌رومی و اخلاق مسیحی، جست‌وجوی مشروعیت سیاسی، و اثر تجارت و سرمایه بر پیدایش دولت‌ها. نویسنده در کنار فرمانروایانی مانند آوگوستوس، شارلمانی، شارل پنجم، ناپلئون و گورباچف، از چهره‌های فکری و فرهنگی هم نام می‌برد تا نشان دهد تاریخ اروپا فقط با شمشیر و تاج ساخته نشده است. نتیجه، تصویری کلی از قاره‌ای است که همواره میان اتحاد و تنوع، نظم و آشوب، و قدرت و اندیشه در رفت‌وآمد بوده است.

خلاصه کتاب تاریخ مختصر اروپا

کتاب تاریخ مختصر اروپا مسیر شکل‌گیری اروپا را از نخستین تمدن‌های اژه تا کشمکش‌های سیاسی و فکری دوره‌ی جدید دنبال می‌کند. روایت با مینوسی‌ها و یونانیان آغاز می‌شود؛ جایی که دولت‌شهر، دموکراسی، فلسفه و جنگ در کنار هم ظاهر می‌شوند. سپس روم با جمهوریت، امپراتوری و گسترش قانون و شهروندی وارد صحنه می‌شود و بعد از آن، مسیحیت، بیزانس، مهاجرت اقوام، جنگ‌های مذهبی و پیدایش دولت‌های تازه مسیر قاره را تغییر می‌دهند.
در ادامه، کتاب به انقلاب‌ها، ناپلئون، ملی‌گرایی، جنگ‌های جهانی، فروپاشی نظم‌های قدیم و تلاش برای ساختن اروپایی متحد می‌رسد. دغدغه‌ی اصلی این کتاب این است که اروپا چگونه از دل رقابت، خشونت، دین، اندیشه و داد‌و‌ستد، به هویتی مشترک نزدیک شده است.

چرا باید کتاب تاریخ مختصر اروپا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاریخ مختصر اروپا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری پیوسته از تاریخ اروپا از جهان باستان تا دوره‌ی جدید ارائه می‌دهد و پراکندگی رویدادها را به یک مسیر قابل‌فهم تبدیل می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند رابطه‌ی جنگ، دین، دولت و اقتصاد را در شکل‌گیری اروپا بهتر درک کند.
• کتاب نشان می‌دهد که مفاهیمی مانند دموکراسی، امپراتوری، ملت و اتحاد سیاسی در چه بسترهایی پدید آمده‌اند.
• حضور گاهشمار و تمرکز بر ترتیب زمانی، دنبال‌کردن علت و نتیجه‌ی رویدادها را آسان‌تر می‌کند.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند پیش از رفتن به سراغ منابع مفصل‌تر، نقشه‌ای کلی از تاریخ اروپا در ذهن داشته باشند.
• کتاب فقط به فرمانروایان محدود نمی‌ماند و در جاهای لازم به اندیشه‌ها، نویسندگان، هنرمندان و جریان‌های فرهنگی هم توجه نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تاریخ مختصر اروپا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ اروپا که می‌خواهند سیر کلی رویدادها را در یک روایت فشرده دنبال کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی پیوند میان جنگ، دین و قدرت سیاسی در اروپا بیشتر بدانند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به یک مرور مقدماتی از دوره‌های اصلی تاریخ اروپا نیاز دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند جایگاه یونان، روم، مسیحیت، انقلاب‌ها و جنگ‌های جهانی را در یک قاب واحد ببینند.
• کسانی که به مسئله‌ی شکل‌گیری هویت اروپایی و دشواری‌های اتحاد در این قاره علاقه دارند.

بخشی از کتاب تاریخ مختصر اروپا

«اروپا در واقع شبه‌جزیره‌ای کوچک در شمال‌غرب آسیاست. این قاره در شمال از سواحل پرتغال تا شمالگان، در جنوب تا مدیترانه و در شرق تا قفقاز و کوه‌های اورال، که یک تابلوی فلزی زمخت کنارجاده‌ایْ مرزی دلبخواه را مشخص می‌کند، گسترده شده است. این قاره بیابان ندارد و تنها یک رشته‌کوه مهم دارد؛ رشته‌کوه آلپ. بیشترِ آن دشت آبرفتیِ حاصلخیزی است با آب‌و‌هوای معتدل و محل زندگی ۷۵۰ میلیون نفر، بیش از دو برابر جمعیت ایالات متحدهٔ آمریکا.
اروپا ادعایی در خصوص برتری‌اش در میان اقوام بی‌شمار دنیا ندارد. سایر اقوام می‌توانند از لحاظ وسعت قلمرو، تمدن و رفاه به رقابت با آن برخیزند. ظهور آن به مثابهٔ قدرتی مسلط در اواخر هزارهٔ دوم چشمگیر و گذرا بود. اما تنوع و برتری نظامی اروپا، پویایی و توان اقتصادی‌اش، توان علمی و خلاقیت فرهنگی‌اش جایگاهی ویژه در تاریخ بشر به آن می‌دهد. حتی امروز هم که دستخوش زوال نسبی شده، همچنان مقصد جذابی برای پناهجویان، مهاجران، پژوهشگران و گردشگران سراسر دنیاست.
در سدهٔ ششم‌ق.م منظور از اروپا سرزمین اصلی شمال یونان بود. اروپا هرگز مرزهای معین نداشت. ابتدا مترادف امپراتوری روم بود و بعدها مترادف عالم مسیحیت، که هر دو فراتر از محدوده‌های اروپای امروزی رفتند و گستره‌های وسیعی از آسیا و آفریقا را در بر گرفتند.»