کتاب پزشک دهکده

کتاب پزشک دهکده (چند داستان کوچک) نوشته‌ی فرانتس کافکا مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه اوست که فرامرز بهزاد آن را به فارسی ترجمه کرده و نشر خوارزمی آن را منتشر کرده است. این کتاب شامل چندین روایت کوتاه و تمثیلی است که در آن‌ها با جهان پراضطراب، موقعیت‌های کابوس‌وار و روابط پیچیده‌ی انسان با قدرت، قانون، خانواده و بدن خود روبه‌رو می‌شود. از پزشک سرگردان در برف تا مرد روستاییِ سرگردان جلوی درِ قانون، و از میمونی که برای بقا «آدم» می‌شود تا پدری که یازده پسرش را یک‌به‌یک وارسی می‌کند، هر متن زاویه‌ای تازه از ذهن کافکا را نشان می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پزشک دهکده

کتاب پزشک دهکده مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه فرانتس کافکا است که در اوج دوره‌ی خلاقیت او نوشته شده و در قالب یک مجموعه‌ی واحد کنار هم قرار گرفته است. مترجم در یادداشت آغازین توضیح داده است که این داستان‌ها میان سال‌های ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۷ شکل گرفته‌اند؛ همان دوره‌ای که رمان محاکمه و متن‌هایی مانند در گروه مجازات و دیوار چین نوشته شده‌اند. در همین یادداشت، پیوندهای درونی میان داستان‌های این مجموعه و دیگر نوشته‌های کافکا نشان داده شده است؛ مثلاً تمثیل جلوی قانون به‌عنوان عصاره‌ی رمان محاکمه معرفی شده و پیام امپراتوری هسته‌ی مرکزی داستان بلند دیوار چین دانسته شده است. کتاب پزشک دهکده در نسخه‌ی فارسی شامل چندین داستان است که هرکدام جهانی مستقل اما هم‌خانواده می‌سازند. در داستان پزشک دهکده با پزشکی روبه‌رو می‌شویم که در شبی برفی برای عیادت بیماری در دهی دورافتاده فراخوانده می‌شود و در میانه‌ی این سفر، میان وظیفه، درماندگی و قربانی‌کردن نزدیک‌ترین آدم زندگی‌اش گرفتار می‌شود. در وکیل‌مدافع جدید، اسب جنگی اسکندر مقدونی در قالب وکیلی امروزی ظاهر می‌شود و از جابه‌جایی میدان‌های قدرت و جنگ به عرصه‌ی قانون خبر می‌دهد. در جلوی قانون، مردی روستایی تمام عمر پشت دری می‌ماند که فقط برای او ساخته شده است. در نوشته‌ای قدیمی، چادرنشینان مسلح میدان مقابل کاخ امپراتوری را اشغال کرده‌اند و پیشه‌وران شهر با نوعی ناتوانی و ترس به آن‌ها نگاه می‌کنند. در بخش‌های دیگر کتاب پزشک دهکده، داستان‌هایی مانند شغال‌ها و عرب‌ها، بازدیدی از معدن، دهکده‌ی بعدی، پیام امپراتوری، نگرانی پدر خانواده، یازده پسر، قتل برادر، خواب و گزارشی برای یک آکادمی آمده است. هرکدام از این متن‌ها با حجم کم، موقعیتی فشرده و اغلب روزمره را می‌گیرند و آن را به صحنه‌ای تبدیل می‌کنند که در آن ترس، گناه، بی‌پناهی، میل به رهایی و ناتوانی از تغییر سرنوشت در هم تنیده شده است. مترجم در مقدمه تأکید کرده است که این داستان‌ها بیش از آنکه «فهمیده شوند» بر خواننده اثر می‌گذارند و خود او کوشیده است متن آلمانی را تا حد ممکن مو‌به‌مو و دقیق به فارسی منتقل کند.

خلاصه داستان پزشک دهکده

مجموعه‌ی پزشک دهکده چندین روایت کوتاه را کنار هم می‌نشاند که در آن‌ها شخصیت‌ها در برابر نیروهایی قرار می‌گیرند که از آن‌ها بزرگ‌تر و مبهم‌تر است؛ قانون، امپراتور، خانواده، بدن بیمار، جمعیت یا حتی تاریخ. در داستان پزشک دهکده، پزشکی که برای نجات بیماری در دهی دورافتاده می‌شتابد، در شبکه‌ای از توقعات، خشونت پنهان و آیین‌های جمعی گرفتار می‌شود و در پایان، خود او به‌جای درمان‌گر روی تخت بیمار می‌افتد. در جلوی قانون، مردی روستایی تمام عمر پشت دری می‌ماند که هرگز از آن عبور نمی‌کند و تازه در لحظه‌ی مرگ می‌فهمد این در فقط برای او بوده است. در پیام امپراتوری، پیامی که «فقط» برای یک رعیت فرستاده شده، هرگز از دیوارهای کاخ و انبوه جمعیت عبور نمی‌کند. در گزارشی برای یک آکادمی، میمونی اسیر توضیح می‌دهد که چگونه برای فرار از قفس، به‌جای بازگشت به جنگل، راه «تبدیل‌شدن به انسان» را انتخاب کرده است.

چرا باید کتاب پزشک دهکده را بخوانیم؟

خواندن این مجموعه امکان روبه‌روشدن با جهان فکری کافکا را در قالب داستان‌های کوتاه و فشرده فراهم می‌کند. پزشک دهکده با صحنه‌هایی به‌یادماندنی، پرسش‌هایی درباره‌ی قانون، قدرت، گناه، آزادی و نقش فرد در برابر ساختارهای بزرگ‌تر طرح کرده است. تنوع داستان‌ها، از تمثیل‌های بسیار کوتاه تا روایت‌های بلندتر، فرصت می‌دهد با لحن‌ها و موقعیت‌های مختلف در یک کتاب واحد مواجه شویم.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های اندیشمندانه، تمثیل‌های چندمعنایی و فضاهای کابوس‌وار علاقه‌مندند. همچنین به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند با جهان کافکا از مسیر داستان‌های کوتاه آشنا شوند یا به‌دنبال متن‌هایی برای خواندن و تفسیر جمعی هستند.

بخشی از کتاب پزشک دهکده

«پزشک دهکده سخت مضطرب بودم: سفری عاجل در پیش داشتم؛ بیماری دم مرگ، در دهکده‌ای به فاصلهٔ ده میل انتظارم را می‌کشید. بوران و برف فضای وسیع میان من و او را پر کرده بود. کالسکه‌ای داشتم سبک، با چرخ‌های بزرگ، درست متناسب با جاده‌های ما. پالتوپوستم را به خودم پیچیده بودم، کیف ابزارم را در دست داشتم و آمادهٔ سفر در حیاط ایستاده بودم، اما اسب نداشتم، اسب. اسب خودم شب پیش به‌دنبال تقلای زیاد در این زمستان یخبندان از پا در آمده بود. مستخدمه‌ام در دهکده می‌گشت تا شاید اسبی به‌عاریه بگیرد، ولی امیدی نبود، می‌دانستم. درحالی‌که انبوه برف مرا بیشتر و بیشتر می‌پوشاند و امکان حرکت را از من می‌گرفت، همان‌جا عاطل ایستاده بودم. دم دروازه دختر ظاهر شد، تنها. فانوس را تکان می‌داد. معلوم است، کیست که در این وقت شب اسبش را برای چنین سفری به‌عاریه بدهد؟ بار دیگر طول حیاط را طی کردم. هیچ امکانی ندیدم. گیج و درمانده لگدی به در پوسیدهٔ خوک‌دانی‌ای که سال‌ها بی‌استفاده مانده بود زدم. باز شد و چند بار روی پاشنه‌اش چرخید. گرما و بویی که انگار از اسب باشد بیرون زد. داخل اسطبل فانوسی کم‌سو آویزان به طنابی نوسان داشت. مردی که در آغل تنگ چمباتمه زده بود، قیافهٔ گشاده و چشم‌های آبی‌رنگش را نمایان کرد. درحالی‌که چهاردست‌وپا به بیرون می‌خزید، پرسید: «افسار را ببندم؟» نمی‌دانستم چه بگویم. فقط خم شدم تا ببینم در اسطبل دیگر چه هست. مستخدمه‌ام کنارم ایستاده‌بود. گفت: «آدم خودش هم نمی‌داند در خانه‌اش چه چیزهایی دارد»، و هر دو خندیدیم.»