کتاب آشنایی با هیوم

کتاب آشنایی با هیوم نوشتهٔ پل استراترن و ترجمهٔ زهرا آرین است و نشر مرکز آن را منتشر کرده است. آشنایی با هیوم از مجموعه‌کتاب‌های «آشنایی با فیلسوفانِ» نشر مرکز است. این کتاب به صورت خلاصه و داستان‌وار زندگی، آثار و افکار هیوم را معرفی می‌کند.

درباره کتاب آشنایی با هیوم

آشنایی با فیلسوفان مجموعه‌ای از زندگی‌نامه‌های فیلسوفان مشهور است که برای گشودن باب آشنایی با اندیشه‌ها و دیدگاه‌های آنان مدخل مناسب و مغتنمی به‌نظر می‌رسد. در هر کتاب گذشته از ارائهٔ اطلاعات زندگی‌نامه‌ای، افکار هر فیلسوف در رابطه با تاریخ فلسفه به‌طـور کلی و نیز در رابطه با جریان‌ها و تحولات فکری و اجتماعی و فرهنگی عصـر او بازگو می‌شود و بدون ورود به جزئیات نظریات و عقاید او، مهم‌ترین نکته‌های آن‌ها بـا بیانی ساده و روشن و در عین حال موثق و سنجیده بیان می‌شود. اساس کار در این کتاب‌ها سادگی و اختصار بوده اسـت تـا جوانان و نیز همهٔ خوانندگان علاقه‌مندی که از پیش مطالعات فلسفی زیادی نداشته‌اند بتوانند به آسانـی از آن‌ها بـهره بگیرند و چه‌بسا همین صفحات اندک انگیزه‌ٔ پی‌جویی بیشتر و دنبال‌کردن مطالعه و پژوهش در این زمینه شود.

وقتی که فلسفه‌ٔ هیوم را مطالعه می‌کنیم، تشخیص می‌دهیم که مثـل آن فلسفه فکر می‌کنیـم اما می‌دانیم که مثـل آن زندگی نمی‌کنیم. آیا امکان دارد که این بار، فلسفه درست باشد و این، ما باشیم که اشتباه می‌کنیم؟

هیوم، تنها فیلسوفی است که نظریاتش هنوز هم برای ما موجه و پذیرفتنی است. اگرچه متون یونانیان باستان، در مقام آثار ادبی برجسته و والا، خواندنی است؛ اما فلسفه آنان چیزی جز افسانه‌بافی‌های چشمگیر و درخشان به نظر نمی‌رسد. 

 هیوم فلسفه را به ویرانه‌ای تبدیل کرد. هیوم حتی از برکلی قدمی فراتر نهاد و تمام توجهش را معطوف به این کرد که موضع تجربه‌گرایانه را به نتیجهٔ منطقی‌اش برساند. وی وجود همه چیز را، به جز خودِ ادراکات واقعی‌مان، انکار کرد. با این کار، او ما را در موقعیتی سخت قرار داد. این دیدگاه، اصالت من یا خودباوری نام دارد. تنها من وجود دارم و جهان چیزی جز بخشی از آگاهی من نیست. در اینجا، ما به پایان بازی فلسفه می‌رسیم؛ جایی که گریز از آن غیرممکن است. کیش و مات!

خواندن کتاب آشنایی با هیوم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به کسانی که می‌خواهند با هیوم آشنا شوند پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب آشنایی با هیوم

«دیوید هیوم در ۲۴ آوریل ۱۷۱۱ میلادی در ادینبورو به دنیا آمد. او در سه سالگی پدرش را از دست داد. شمار فوق‌العاده کثیری از فیلسوفان بزرگ در سال‌های کودکی پدران خود را از دست داده‌اند و این امر، سرچشمه بسیاری از نظریه‌های معمول روانکاوانه بوده است. جان کلام چنین نظریه‌هایی این است که فقدان شعفیت پدر، نیازی عمیق به قطعیت و یقین ایجاد می‌کند. این امر، به نوبه خود، باعث می‌شود که فرزند داغدیده، نظامی تجریدی خلق کند تا جای خالی پدرِ «تجرید» شده یا فاقد وجود جسمانی خود را پر کند. این گونه نظریه‌های روانکاوانه ممکن است درخشان، سرگرم‌کننده، و حتی احتمالا آموزنده باشند. (هر چند در این باره کاملا مطمئن نیستم). به بیان دیگر، شباهت این نظریه‌ها با فیلسوفانی که توصیفشان می‌کنند، از بسیاری جهات، غیرعادی و غریب است مگر از نظر دقت و موشکافی عقلانی آنها.

وقتی که هیوم پا به عرصه وجود نهاد، شاخه او در آن شجره خانوادگی سرشناس به حدی سر فرود آورده بود که از مِلک کوچک و سرد ناین‌وِلز قوت و غذا می‌یافت. این محل در ۹ مایلی غرب برویک اپان توید در نزدیکی روستای چرنساید در مرز اسکاتلند واقع بود. منزل اصلی‌ای که این فیلسوف در آنجا بزرگ شد دیگر وجود ندارد، ولی به جهانگرد خوش‌باورِ فیلسوف‌منش، محل «غار فیلسوف» را نشان می‌دهند که در پایین دامنه واقع در جنوب شرقی منزل فعلی قرار دارد. این شکاف نمور، تنگ و بی‌جاذبه، جایی بود که گفته می‌شود هیوم، وقتی که پسری جوان بود و نیز در سالیان سپس‌تر عمرش (زمانی که قسمت‌های داخلی قابل دسترس غار احتمالا برای اندام چاق او تنگ از آب درآمد) در آن به تأمل می‌پرداخت. اگر قبول کنیم کهافکار ما از محیط اطرافمان تأثیر می‌پذیرد، انتظار داریم که تفکرات هیوم در این مورد، نوعی فلسفه نوسنگی با گرایش‌های تنگناهراسانه خلق کرده باشد و در واقع، تا حد زیادی، فیلسوفان بزرگ آلمانی که بعد از هیوم قدم به صحنه گذاشتند به آثار او این‌گونه می‌نگریستند و این امر اجتناب‌ناپذیر بود؛ چرا که آلمانی‌ها فکر ساختن نظام‌های بزرگ فلسفی را در سر می‌پروراندند ــ قصرهای متافیزیکی به سبک پیچیده باروک و نه کمتر از این ــ و آرزویی برای اشغال غار فلسفی اولیه‌ای که هیوم برای آنها به ارث گذاشت نداشتند. دریغا! فلسفه نباید با آرمان‌ها و آرزوهای مربوط به معماری خلط شود.»