کتاب فهم برشت

«فهم برشت» مجموعه نوشتارهایی از والتر بنیامین(۱۹۴۰-۱۸۹۲)، فیلسوف آلمانی است. مقالات این کتاب در یکی از متلاطم‌ترین دوره‌های حیات فکری والتر بنیامین، یعنی حد‌فاصل بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۹، به رشتۀ تحریر درآمده‌اند. نوشته‌های او در این سال‌ها آمیزه‌ای است از نظریۀ انقلاب مارکسیستی، نقد رادیکال و رمانتیک تمدن مدرن و مسیانیسم یهودی. در این دوره، بنیامین، به‌قول خودش با «از این شاخه به آن شاخه پریدنی آشکار» می‌کوشد ایده‌ها را تا منطق نهایی‌شان پی بگیرد. به همین دلیل است که برای مثال در یک مقاله او از قطبی به قطب دیگر می‌رود و به شکلی تجربی ایده‌های به‌شدت متناقض را به بوتۀ آزمایش می‌گذارد. گرچه او در ۱۹۲۳، پس از خواندن تاریخ و آگاهی طبقاتی لوکاچ، با افسون چشمان زیبای آسیه لاسیس، کارگردان کمونیست اهل لیتوانی، به مارکسیسم علاقه‌مند می‌شود‌، در سال‌های دهۀ بیست به‌ندرت در کارهای او ارجاع مستقیمی به مارکس و انگلس یافت می‌شود. انگار او هنوز به یک مارکسیست قهار بدل نشده است. طی یک دورۀ کوتاه مابین سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۵ بنیامین به ادبیات مارکسیسم رسمی نزدیک می‌شود. گرایش او به مارکسیسم رسمیِ آن سال‌ها به‌خصوص در مقالاتی مثل «مؤلف همچون تولیدکننده» (۱۹۳۴) و «اثر هنری در عصر بازتولیدپذیری تکنولوژیکی» (۱۹۳۵) عیان است. در این سال‌ها او به کرات بر مفهوم مارکسی تولید تأکید می‌ورزد و تلاش می‌کند با معضله‌مند ساختن نسبت میان اثر هنری و هنرمند از یک طرف و آپاراتوس تولید بورژوایی از طرف دیگر هنر را به امری انقلابی بدل سازد. مع‌ذالک هر‌چه به سال‌های پایانی دهۀ ۱۹۳۰ نزدیک می‌شویم «تولید» در نوشته‌های بنیامین جای خود را به مفاهیمی همچون «پیکار طبقاتی» و «انقلاب» می‌دهد، که به معنای فاصله‌گرفتن او از مارکسیسم سنتی است. اما این را نیز نباید از نظر دور داشت که علی‌رغم چرخش آشکار او از ۱۹۳۶ به بعد تولیدگرایی او در ابتدای دهۀ ۱۹۳۰ تفاوتی آشکار با تولیدگرایی مطلوب حزب استالینی دارد.