کتاب آب‌های شمال

«آب‌های شمال» نوشته ایان مگوایر (-۱۹۶۴)، از کتاب‌های تحسین‌شده گاردین و وال‌استریت ژورنال و نامزد جایزه من‌بوکر ۲۰۱۶ است. داستان این کتاب در فضای زندگی شکارچیان نهنگ روایت می‌شود و شرایطی را توصیف می‌کند که زغال‌سنگ و پارافین، به تدریج در حال گرفتن جای روغن نهنگ در صنعت سوخت آن دوران هستند. انسان‌های حاضر در کشتی داستان، به اندازه این صنعت در حال افول، افرادی فروپاشیده با گذشته‌هایی مخدوش و تاریک هستند. در بریده‌ای از کتاب می‌خوانیم: آن‌ها سرانجام در آخرین هفته‌ی جوئن به آب‌های شمال رسیدند و نیزه‌ی بلک دم‌دمای گرگ‌ومیش روز بعد بر تن اولین نهنگ آن سفر نشست. سامنر نیز با همهمه‌ی فریاد و کوفته شدن پاشنه‌ی پوتین‌ها از خواب بیدار شد و خود را بی‌درنگ به عرشه‌ی بالایی کشتی رساند. اینک تیرک‌های فلزی در هوا می‌چرخیدند و نهنگ چاره‌ای جز بازگشت به اعماق دریا نداشت، هرچند تنها بیست دقیقه‌ی بعد و یک مایل آن‌سوتر از آب بیرون زد و نیزه‌ی بلک هنوز بر بدن او پیچ‌وتاب می‌خورد. حالا خونِ شکار در میان تلاطم امواج و پرتوهای آفتاب می‌درخشید و بر پوست حیوان جاری می‌شد. رهبر نزدیک‌ترین قایق به نهنگ، اوتو بود. جایی که پاروزن‌ها آب را شکافته و سکاندار بی‌وقفه آن‌ها را به جلو هدایت می‌کرد. او اینک پاهای خود را در عقب قایق ستون کرده و مشتش را به دور دسته‌ی چوبی زوبین گره زده بود. کمی بعد نیز حیوان گنبد مینای شمالگان را با فریادی کرکننده به لرزه درآورد و ارتعاش نعره‌های او حتی گوش‌های سامنر را هم بی‌نصیب نگذاشت. آنجا که قایق برای لحظاتی از دریچه‌ی دیدگان جراح ناپدید شد و اوتو پس از بازگشت با گرفتن تیزی بر بالای سر خود آماده پرتاب بود. حالا نوک پیکان زوبین به‌سوی پایین بود و دسته در زاویه‌ای نود درجه بر آسمان بی‌کران و خالی بوسه می‌زد. اوتو سرانجام زوبین را پرتاب و تیزی را تا دسته در اعماق بدن شکار فروکرد؛ ضربه‌ای کاری که با رعشه‌ای سنگین و مچاله شدن بدن حیوان همراه بود. نهنگ بی‌درنگ دُم عظیم‌الجثه‌ی خود را بالا آورد و سیلیِ محکمی بر صورت دریا زد. قایق نیز ناگهان دیوانه‌وار به این‌سو و آن‌سو تاب خورد و پاروزن‌ها از جایشان کنده شدند.