کتاب پالیکوشکا

کتاب پالیکوشکا (Polikushka) نوشته لئو نیکلایویچ تولستوی و ترجمه سارا نیرومند است. نشر چشمه این داستان بلند روسی را در مجموعه‌ی برج بابل منتشر کرده است. داستان در فضایی روستایی و پرتنش به‌سراغ زندگی رعیت‌ها، مناسبات ارباب و نوکر و شکنندگی آبرو و اعتماد رفته است. ماجرا از تصمیمی ظاهراً اداری شروع می‌شود، اما خیلی زود به تصویری تلخ از فقر، ترس، وسوسه و درماندگی بدل می‌شود؛ جایی که یک مأموریت ساده می‌تواند سرنوشت چند خانواده را به‌ هم بریزد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پالیکوشکا اثر لئو نیکلایویچ تولستوی

کتاب پالیکوشکا نوشته‌ی لئو نیکلایویچ تولستوی و داستانی بلند است که در یک روستا در روسیه می‌گذرد. ماجرایی به‌ظاهر کوچک، شبکه‌ای از روابط قدرت، فقر، بی‌پناهی و قضاوت جمعی را آشکار می‌کند. اثر خواننده را وارد فضایی می‌کند که در آن تصمیم‌های ارباب، حرف مباشر، نظر شورا و شایعه‌های ده در سرنوشت آدم‌ها دخالت دارند. تولستوی به‌جای تکیه بر حادثه‌های پر از زرق‌وبرق، از خلال گفت‌وگوها و جزئیات زندگی روزمره و کشمکش‌های اجتماعیْ تصویری از جهانی ارائه می‌کند که در آن هر انتخاب، بار اخلاقی و انسانی دارد.

داستان بلند پالیکوشکا که روایتگر زندگی مردی بدنام و لغزش‌پذیر است، تصویری از محیطی ارائه می‌کند که آدم‌ها را میان ترحم، منفعت، ترس و اجبار نگه می‌دارد. شخصیت اصلی نه قهرمان است و نه ضدقهرمان مطلق؛ مردی است ضعیف، خطاکار و درعین‌حال رقت‌انگیز که مدام میان میل به اصلاح و کشش به سقوط دست‌وپنجه نرم می‌کند. در کنار او زن، بچه‌ها، مباشر، خانم ارباب و دهقانان دیگر بخش‌هایی از سازوکار جهان اثر را نشان می‌دهند.

پالیکوشکا از خلال صحنه‌های خانه، اصطبل، دفتر اربابی و جمع دهقانان، حال‌وهوایی سنگین و ناآرام می‌سازد. اهمیت کتاب حاضر در این است که بدون شعاردادن نشان می‌دهد چگونه فقر مادی با تحقیر اجتماعی و آشفتگی اخلاقی گره می‌خورد. این داستان بلند در سال ۱۸۶۰ نوشته و نخستین‌بار در ۱۸۶۳ میلادی منتشر شد.

خلاصه داستان پالیکوشکا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در یک ملک روستایی، بحث سربازگیری بالا می‌گیرد. مباشر می‌کوشد پالیکی را به‌جای یکی از جوانان ده به خدمت بفرستد. خانم ارباب با این تصمیم همراه نمی‌شود و در عوض، مأموریتی مهم به همان مرد می‌سپارد؛ رفتن به شهر و آوردن مبلغی پول. پالیکی که گذشته‌ای پر از لغزش و بدنامی دارد، این مأموریت را فرصتی برای اثبات درستکاری خود می‌بیند. او در مسیر رفت و برگشت با وسوسه، ترس و خیالِ جبران گذشته روبه‌رو می‌شود. همزمان در ده هم تنش‌های ناشی از سربازگیری و فشار زندگی بر خانواده‌ها سنگینی می‌کند. داستان به‌تدریج به بحرانی انسانی و دردناک نزدیک می‌شود.

چرا باید کتاب پالیکوشکا را بخوانیم؟

دلایل خواندن داستان بلند پالیکوشکا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این داستان بلند تصویری از زندگی رعیت‌ها و مناسبات ارباب، مباشر و دهقانان ارائه می‌دهد.
• خواننده در داستان حاضر درمی‌یابد که فقر و نداشتن امید به آینده چگونه بر تصمیم‌های اخلاقی و رفتار روزمره اثر می‌گذارد.
• شخصیت اصلی چهره‌ای یک‌دست و ساده ندارد و پیچیدگی‌اش فرایند درک او را گیراتر می‌کند.

خواندن کتاب پالیکوشکا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پالیکوشکا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ادبیات داستانی قرن ۱۹ روسیه و قالب داستان بلند با تمرکز بر زندگی فرودستان و مناسبات اجتماعی.
• کسانی که می‌خواهند داستانی به قلم تولستوی درمورد فقر، تحقیر و بی‌ثباتی بر رفتار انسان‌ها بخوانند.
• دانشجویان و پژوهشگران ادبیات که می‌خواهند نمونه‌ای از داستان بلند به قلم لئو نیکلایویچ تولستوی را بخوانند.

درباره لئو نیکلایویچ تولستوی

لئو نیکلایویچ تولستوی (Lev Nikolayevich Tolstoy) ۹ سپتامبر ۱۸۲۸ در ۲۰۰کیلومتری جنوب مسکو زاده شد. او را در شمار برترین رمان‌نویسان تمام تاریخ جای می‌دهند. این ادیب نامدار از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۶ به‌شکل پیاپی نامزدی جایزه‌ی نوبل ادبیات را کسب کرد و در سال‌های ۱۹۰۱، ۱۹۰۲ و ۱۹۰۹ نیز کاندیدای دریافت جایزه‌ی صلح نوبل شد؛ هرچند هیچ‌گاه موفق به کسب آن‌ها نگردید. از برجسته‌ترین شاهکارهای او می‌توان اشاره کرد به «جنگ و صلح»، «آنا کارنینا»، «مرگ ایوان ایلیچ» و «رستاخیز».

تولستوی زمانی که ۱۶ساله بود، وارد دانشگاه سلطنتی کازان شد تا در رشته‌ی ادبیات شرقی (عربی‌ـ‌ترکی) تحصیل کند، اما به‌دلیل عدم‌موفقیت در امتحانات پایانی سال ناچار به تکرار پایه‌ی اول گردید. متعاقباً رشته‌ی خود را به حقوق تغییر داد که در آنجا نیز با نمره‌های برخی دروس به مشکل خورد، اما سرانجام از سد آزمون‌های پایانی گذشت و وارد سال دوم شد. تولستوی پس از رفت‌وآمدهای متعدد به مسکو بازگشت و بخش زیادی از زمانش را صرف قمار کرد. این امر خسارت‌های مالی فراوانی به او وارد ساخت.

این نویسنده شیفته‌ی جهان موسیقی بود و مهارت بالایی در نواختن پیانو داشت؛ علاقه‌ای که بعدتر انگیزه‌بخشِ نگارش سونات «کریتسرووی» شد. باخ، هندل و شوپن از آهنگسازان محبوب او به شمار می‌رفتند. در زمستان ۱۸۵۰ تا ۱۸۵۱ نوشتن کتاب «دوران کودکی» را آغاز کرد و سپس با پیوستن به ارتش به دعوت برادرش، نگارش داستان «قزاق‌ها» را پی گرفت. با انتشار چند اثر، نام تولستوی در میان نویسندگان برجسته‌ی جوان آن روزگار مطرح شد و اعتباری ادبی یافت.

خلق آثار و داستان‌هایی چون «بریدن جنگل»، مجموعه‌ی «سواستوپل»، «لوسرن» و داستان «آلبرت» تماماً دستاورد سیروسلوک، خدمت در ارتش و مواجهه با انسان‌ها و زیست‌های گوناگون بود. کتاب «جنگ و صلح» در سال ۱۸۶۹ به زیور طبع آراسته شد و تولستوی ظرف ۱۲ سال این اثر و «آنا کارنینا» را به نگارش درآورد. در سال ۱۹۰۱ و پس از انتشار رمان «رستاخیز» که انتقاداتی تند علیه شعائر کلیسا داشت، شورای مقدس حکم به تکفیر او از کلیسای ارتودکس داد.

لئو نیکلایویچ تولستوی سه سال پس از فوت دوست قدیمی‌اش، ایوان تورگنیو، کتاب «مرگ ایوان ایلیچ» را منتشر کرد که ابتدا چاپ آن ممنوع شد، اما پیرو دیدارش با تزار و با فرمان مستقیم آلکساندر سوم مجوز انتشار یافت. تولستوی ادبیات و داستان‌نویسی را ابزاری برای انتقال مفاهیم اخلاقی و اجتماعی می‌پنداشت. باور او بر این بود که قصه‌ها صرفاً کارکرد سرگرمی ندارند؛ هدف این نویسنده کاستن از قضاوت‌های سخت‌گیرانه‌ی آدمیان و ترویج مهرورزی و نیک‌رفتاری بود.

تولستوی در ۷ نوامبر ۱۹۱۰ پس از تحمل بیماری دشوار و رنج‌آور در ۸۳سالگی چشم از جهان بست. در ۹ نوامبر ۱۹۱۰ هزاران نفر برای بدرقه‌ی پیکر این نویسنده‌ی بزرگ در یاسنایا پولیانا گرد هم آمدند.

اقتباس‌ها از کتاب پالیکوشکا

کتاب پالیکوشکا یک فیلم سینمایی محصول سال ۱۹۲۲ به کارگردانی Aleksandr Sanin است که بر اساس داستان بلند حاضر تولید شده است. این فیلم شامل نخستین نقش‌آفرینی ایوان موسکوین، بازیگر سرشناس تئاتر هنری مسکو، بر روی پرده‌ی سینماست. فیلم‌برداری این اثر در سال ۱۹۱۹ به پایان رسید، اما انتشار آن به‌دلیل جنگ داخلی روسیه تا سال ۱۹۲۲ به تأخیر افتاد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب پالیکوشکا منتشر شده است؟

این اثر با عنوان پالیکوشکا با ترجمه‌ی مریم برزگر و فهیمه توزنده جانی توسط نشر شگرد و با عنوان پولیکوشکا با ترجمه‌ی رضا عقیلی توسط نشر امیرکبیر منتشر شده است.

بخشی از کتاب پالیکوشکا

«توی گوشه همهمه‌ای برپا بود. هوا هنوز تاریک بود، نور صبحگاهیِ روزی بارانی راهش را نرم‌نرمک از بین فواصل کاغذهای شلختهٔ چسبانده‌شده به پنجره باز می‌کرد. آکولینا لحظه‌ای غذای روی اجاق و بچه‌هایش را که کوچک‌ترین‌شان هنوز بیدار نشده بود و از سرما می‌لرزیدند چون پتوی‌شان به عنوان لباس برداشته شده بود و به جایش چارقد مادر به‌شان داده شده بود رها کرد. او مشغول بررسی و جمع‌وجور کردن اسباب سفر شوهرش بود. پیراهن تمیز بود، اما چکمه‌ها گویی با دهان‌هایی باز منتظر غذا بودند و این آکولینا را نگران می‌کرد. بنابراین اول، یگانه جوراب ساق‌بلندِ پشمی ضخیم خودش را درآورد و به شوهرش داد. بعد با هزار مکافات توانست از نمد آش‌ولاش افتاده وسط اصطبل، که زیر زین اسب می‌انداختند و ایلیچ پس‌پریروز به کلبه آورده بود، برای چکمه کفی بسازد تا سوراخ‌ها را بگیرد و پاهای شوهرش را از رطوبت حفظ کند.»