کتاب شرح آن الف

«شرح آن الف» گزیده‌ شعرواره‌های شمسِ تبریزی (۶۴۵- ۵۸۲) عارف قرن هفتم هجری به انتخاب و مقدمه‌ی محسن بوالحسنی است.

«شخصیت شمس به شدت در هاله‌ای انبوه از ابهام، با روایت‌های متضاد، بااغراق، با شعر، با افسانه، و با اعتراف بسیاری از معاصران او، و پژوهندگان عصر ما، به ناشناسی و گمنامی وی، به‌هم در آمیخته است. [...] با این وصف شمس، به‌مناسبت رابطه‌ی خلاقش با مولوی، نه تنها یکی از شگفت‌انگیزترین شخصیت‌های تاریخ ادب ایران است، بلکه بی‌تردید، از ابر- چهره‌های حیرت‌آفرین، در نهضت عرفان‌جهانی به شمار می‌رود. شاید اگر شمس نمی‌بود، در حیات روانی مولوی، هرگز استحاله و جهشی آن‌چنانی را که از وی ابرمرد والائی بدانسان بی‌نظیر، فرا برساخته است، پدیدار نمی‌گشت.»

چون خود را به دست آوردی

خوش می‌رو!

اگر کسی دیگر را یابی

دست به گردن او در آور

و اگر کسی دیگر نیابی

دست به گردنِ خویشتن در آور!

درباره شمس تبریزی

شمس تبریزی، شاعر و عارف برجسته قرن هفتم هجری، یکی از چهره‌های مهم تصوف ایرانی است. او بیشتر به‌واسطه ارتباط عمیق و تأثیرگذاری که بر مولانا جلال‌الدین بلخی، شاعر و عارف بزرگ ایرانی، داشت، شناخته می‌شود. دیدار شمس و مولانا در سال ۶۴۲ هجری در قونیه، نقطه عطفی در زندگی و آثار مولانا بود. این ارتباط معنوی، مولانا را از یک فقیه و عالم به شاعری عاشق و عارف تبدیل کرد و سرآغاز خلق آثاری جاودان همچون مثنوی معنوی شد.

زندگی شمس تبریزی پر از رمز و راز است. او در سال ۵۸۲ هجری در تبریز به دنیا آمد و از کودکی علاقه زیادی به عرفان نشان داد. شمس برای کسب معرفت، نزد اساتید بزرگی همچون شیخ ابوبکر سله‌باف و محی‌الدین ابن‌عربی تلمذ کرد و سفرهای فراوانی به شهرهای مختلف انجام داد. این سفرها او را به شخصیتی سیال و گمنام تبدیل کرد، تا جایی که به «پرنده» مشهور شد.

آثار شمس تبریزی محدود است، اما گفتارهای او توسط شاگردانش جمع‌آوری و در کتاب «مقالات شمس» گردآوری شده است. این اثر مجموعه‌ای از سخنان، قصه‌ها و اشعار او به زبان‌های فارسی، عربی و رومی است.

سرانجام، شمس تبریزی در سال ۶۴۵ هجری درگذشت. آرامگاه منسوب به او در شهر خوی، یکی از مکان‌های زیارتی علاقه‌مندان به عرفان است. یاد و خاطره شمس هر ساله در هفتم مهرماه گرامی داشته می‌شود.